• Kandidaten
• Dicht bij en ver van
• Wonen
• Verkeer
• Klimaat
• Natuur
• Zorg
• Veiligheid
• Asiel
• Economie
• Cultuur
• Bestuur
• Geld

Kandidaten

50 kandidaten, in de volgorde van het stembiljet.

1. 
   1 Gerben van VoordenHilversum

   Gerben van Voorden is lijsttrekker van het CDA en sinds 2022 wethouder Zorg en Samenleving. Daarvoor was hij acht jaar gemeenteraadslid.

   bron
2. 
   2 Rosalie van Rijn's-Graveland

   Rosalie van Rijn is wethouder Ruimtelijke Ordening, Dorpenbeleid en Werk & Inkomen in Wijdemeren. Eerder was ze programmamanager wonen-zorg bij een wooncorporatie in Rotterdam en daarvoor vier jaar wethouder zorg in Wijdemeren.

   bron
3. 
   3 Koen TabakHilversum

   Koen Tabak is docent en afdelingsmanager op het ATC in Hilversum, na een loopbaan als bankier. Hij zet zich in voor de stichting Omgevingseducatie en helpt mensen met hun belastingaangifte.

   bron
4. 
   4 Jan Willem NienhuisKortenhoef

   Jan Willem Nienhuis is al ruim twaalf jaar raadslid en fractievoorzitter van het CDA in Wijdemeren. Hij is zelfstandig complianceadviseur en betrokken bij onder meer Stichting BLOK, het Wijdegatconcert en SAIL Amsterdam.

   bron
5. 
   5 Leoni BrussaardHilversum

   Leoni Brussaard is raadslid voor het CDA in Hilversum. Ruimtelijke ordening was de afgelopen jaren haar belangrijkste aandachtsgebied binnen de fractie.

   bron
6. 
   6 Eric TorsingAnkeveen

   Eric Torsing is commissielid in Wijdemeren en mede-eigenaar van Aannemingsbedrijf BTZ. Hij is vrijwilliger bij onder meer de Dillewijn en de ijsclub en wil zich inzetten voor ondernemers en een vrijwilligersloket.

   bron
7. 
   7 Tim van der MeulenHilversum

   Tim van der Meulen is fractiemedewerker van het CDA in Hilversum en projectleider Klimaat & Duurzaamheid bij de gemeente Velsen, met de Regionale Energie Strategie als belangrijkste dossier.

   bron
8. 
   8 Jacobine van DijkHilversum

   Jacobine van Dijk is raadslid voor het CDA in Hilversum en ondernemer. Ze liep eerder vier jaar mee met de fractie als fractiemedewerker.

   bron
9. 
   9 Siem van OoijenHilversum

   Siem van Ooijen is commissielid voor het CDA in Hilversum, werkt als postbode en is historicus. Hij zet zich in voor betaalbare woningen en passend werk voor jongeren.

   bron
10. 
    10 Jan Verbruggen's-Graveland

    Jan Verbruggen was van 2010 tot 2022 raadslid en fractievoorzitter voor het CDA in Wijdemeren en was recent waarnemend wethouder in Wijdemeren. Hij is bestuurslid van het Oranjecomité in Kortenhoef.

    bron
11. 11 Dik van EnkKortenhoef
12. 12 Vito van OschHilversum
13. 13 Mathijs HaselagerKortenhoef
14. 14 Merlin MajoorHilversum
15. 15 Ahmet YorulmazHilversum
16. 16 Bas KersKortenhoef
17. 17 Barry RooimansLoosdrecht
18. 
    18 Gertjan PostmaHilversum

    Gertjan Postma is raadslid voor het CDA in Hilversum en penningmeester bij het CDA Hilversum. Hij heeft jarenlange ervaring op het gebied van gemeentelijke financiën, economie en investeringen.

    bron
19. 
    19 Peter HeerenNederhorst den Berg

    Is gemeenteraadslid voor het CDA in Wijdemeren en lid van de werkgeverscommissie. Werkt bij de Centrale verwerking Openbaar Ministerie in Utrecht en is voorzitter van Stichting klusjesteam Nederhorst den Berg.

    bron
20. 20 Ymkje MeijerKortenhoef
21. 21 Evert Jan Kruijswijk JansenHilversum
22. 22 Remco BoshuizenNederhorst den Berg
23. 23 Richard HoffHilversum
24. 24 Suzanne de HaanKortenhoef
25. 25 Daan MolenaarHilversum
26. 26 Menno KrijnenHilversum
27. 27 Joost CornieljeHilversum
28. 28 Jan Jaap SandbergenHilversum
29. 29 Annemieke van Weeghel-LuijerKortenhoef
30. 30 Albèrt BloemhofHilversum
31. 31 Herman VeldhuisenNederhorst den Berg
32. 32 Bas BaartmanKortenhoef
33. 33 Daniel van ZaalenHilversum
34. 34 Wil van ErpKortenhoef
35. 35 Tijmen HennipmanLoosdrecht
36. 36 Anja Wijnands-van DaalHilversum
37. 37 Saskia LuijerKortenhoef
38. 38 Nico de HaasHilversum
39. 39 Anton van SchaickHilversum
40. 40 Anja LamNederhorst den Berg
41. 41 Janneke Verbruggen-van Corteveen's-Graveland
42. 42 Robbert AbbinkHilversum
43. 43 Marcel BrouwerHilversum
44. 44 Tjebbel MarisKortenhoef
45. 45 Willem van der SpekHilversum
46. 46 Ewout JansenHilversum
47. 47 Joep MouritsHilversum
48. 48 Sach JansenHilversum
49. 49 Hans HillenHilversum

    Hans Hillen is oud-minister. Het CDA Hilversum kondigde hem aan als spreker namens de partij op Europadag 2026 in Hilversum.

    bron
50. 
    50 Olaf StreutkerHilversum

    Olaf Streutker is fractievoorzitter van het CDA in de Hilversumse gemeenteraad. Hij is bedrijfskundig ingenieur.

    bron

Namen, volgorde en woonplaats komen uit de bekendmaking van het centraal stembureau (Gemeenteblad 2026, nr. 499712). Foto's en beschrijvingen komen van de partij zelf of van de gemeente; een LinkedIn-profiel staat er alleen bij als twee controles los van elkaar bij dezelfde persoon uitkwamen. Staat er niets bij een naam, dan is er niets gevonden dat zeker genoeg was. Hoe dit is nagelopen.

Dicht bij en ver van

Berekend uit de standpunten op de stellingen waar beide partijen een positie hebben. Van CDA zijn 71 van de 90 standpunten bekend.

Waar CDA en Lokaal Eén toch uit elkaar gaan

• De vaste bouwgrens rond de dorpen mag worden verlegd, zodat er aan de dorpsrand nieuwe straten met woningen kunnen komen.CDA: eerder eens · Lokaal Eén: oneens

  CDA Eerder eens Bouwen buiten de dorpskern kan, maar niet in polder of natuur

  Het CDA staat open voor woningbouw buiten de huidige bebouwde kom op plekken waar dat goed in te passen en toegestaan is, bijvoorbeeld op vrijkomende locaties in en om de dorpen. Niet op de hei, niet in de polder en niet in kwetsbare natuur; het CDA kiest voor bouwen voor de eigen behoefte, niet voor ongelimiteerde groei.

  “Op plekken waar woningbouw goed in te passen is en toegestaan is, kunnen hier mogelijkheden voor geboden worden. Maar in beschermde natuurgebieden kan het niet.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Meer woningbouw buiten de bebouwde kom toestaan'; programma p. 17

  Lokaal Eén Oneens Bouwgrenzen van de bestaande bebouwde kom behouden

  De partij wil de grenzen van de bestaande bebouwde kom (rode contouren) behouden en ontwikkelingen daarbinnen houden. Kleine in- en uitbreiding is alleen binnen strenge randvoorwaarden denkbaar.

  “Lokaal Eén staat voor het behoud van de grenzen van de bestaande bebouwde kom.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Evenwichtige gemeente', Koesteren van ons groen; MijnStem: 'Meer woningbouw buiten de bebouwde kom toestaan'
• Het omgevingsplan van de gemeente houdt alvast een plek vrij waar later een kleine kerncentrale kan komen.CDA: eens · Lokaal Eén: eerder oneens

  CDA Eens Omgevingsplan houdt ruimte vrij voor een geschikte reactorlocatie.

  De partij wil kernenergie opnemen in de omgevingsvisie en in het omgevingsplan ruimte houden voor een geschikte locatie, zodat die niet wordt weggebouwd. Zelf bouwen doet de gemeente niet.

  “kernenergie krijgt als mogelijke energiebron voor de regio een plek in de nieuwe omgevingsvisie en het omgevingsplan houdt ruimte voor een geschikte locatie”

  Verkiezingsprogramma: p. 29

  Lokaal Eén Eerder oneens Zou ervoor zijn, maar kerncentrale blijkt niet haalbaar

  De partij zegt in principe voor een kleine kerncentrale te zijn, maar volgens haar heeft de gemeente dit al onderzocht en blijkt het niet haalbaar. Een plek ervoor vrijhouden ligt daarom niet voor de hand.

  “Lokaal Eén zou ervoor zijn, maar de gemeente heeft dit al onderzocht en dit blijkt niet haalbaar.”

  Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: Stemgids: 'De gemeente moet laten onderzoeken of een kleine kerncentrale in Hilversum of in de regio mogelijk is' (neutraal)
• De gemeente beperkt de openingstijden van winkels op zondag weer.CDA: eerder eens · Lokaal Eén: oneens

  CDA Eerder eens Tegen ruimere zondagsopening; wil onderzoek naar het effect.

  De partij vindt dat kleine ondernemers nadeel hebben van de ruimere zondagsopening. Ze stemde in 2024 tegen de verruiming en wil onderzoek naar de toegevoegde waarde ervan; terugdraaien kondigt ze niet aan.

  “Kleine ondernemers hebben hier een nadeel ten opzichte van de grote ketens. Wij pleiten voor een goed onderzoek naar de toegevoegde waarde van de huidige ruimere zondagsopening.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Winkels moeten op zondag ruimer open mogen' (tegen); Raad Hilversum, 18-12-2024: Winkeltijdenverordening 2024 (CDA tegen)

  Lokaal Eén Oneens Ruimere zondagsopenstelling behouden

  De partij is voor ruimere zondagsopening volgens de Winkeltijdenverordening 2024 en laat het aan ondernemers. Intrekken kan alleen bij problemen.

  “Het is aan ondernemers zelf of ze aan de verruimde openingstijden deelnemen.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Winkels moeten op zondag ruimer open mogen' (voor)
• Hoge woongebouwen horen alleen bij de stations en in het centrum van Hilversum, niet in wijken zoals de Hilversumse Meent.CDA: eens · Lokaal Eén: midden

  CDA Eens Hoogbouw alleen bij het station en de centrumzones (piramidemodel).

  De partij houdt vast aan het piramidemodel: hoogte rond het spoor en het centrum, aflopend naar de groene randen. Bij het centrum van de Meent was ze neutraal over een uitzondering tot 25 meter.

  “Echte hoogbouw hoort bij het station en de centrumzones, niet in groene wijken of dorpskernen.”

  Verkiezingsprogramma: p. 17; Stemgids: 'Op enkele plekken, zoals het centrum van de Meent... 25 meter' (neutraal)

  Lokaal Eén Midden Overal laag bouwen; neutraal over uitzonderingen zoals de Meent

  De partij wil in de stedelijke bebouwde kom niet hoger bouwen dan zes bouwlagen, ook niet in het centrum, en in het buitengebied is meer dan drie woonlagen een uitzondering. Over een uitzondering tot 25 meter bij het centrum van de Meent is zij neutraal.

  “Wij volgen de participatieopbrengst bij de Omgevingsvisie en aanbevelingen van experts om niet hoger te bouwen dan 6 bouwlagen in de stedelijk bebouwde kom.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: MijnStem: 'Meer hoogbouw toestaan'; Stemgids: 'Op enkele plekken, zoals het centrum van de Meent, mag bij uitzondering tot 25 meter hoog worden gebouwd' (neutraal); Verkiezingsprogramma 2027-2030, 'Bouwende gemeente', Passend bouwen in het landschap

Volledige vergelijking van deze twee partijen

Waar CDA en Gewoon, Hilversum toch uit elkaar gaan

• In wijken met betaald parkeren blijft bezoek van bewoners een laag bezoekerstarief betalen, zoals nu.CDA: oneens · Gewoon, Hilversum: eerder eens

  CDA Oneens Bezoek gratis: 300 bezoekersuren per kwartaal per huishouden.

  De partij wil niet dat bezoek een laag tarief blijft betalen, maar geeft elk huishouden gratis bezoekersuren (300 uur per kwartaal). Mantelzorgers en vrijwilligers krijgen een eigen vergunning.

  “Elk huishouden krijgt daarnaast per kwartaal 300 uur aan bezoekersuren, waarmee bezoek gratis kan parkeren.”

  Verkiezingsprogramma: p. 21; Stemgids: 'Bezoekers van bewoners moeten gratis kunnen parkeren' (voor)

  Gewoon, Hilversum Eerder eens Bezoekerstarieven realistisch en betaalbaar; geen gratis bezoek

  De partij wil bezoekerstarieven realistisch en betaalbaar houden, zodat parkeren voor iedereen betaalbaar blijft. In 2025 stemde ze in de raad tegen een gratis bezoekersregeling.

  “Bezoekerstarieven en vergunningen moeten realistisch zijn qua budget, zodat parkeren voor iedereen betaalbaar blijft.”

  Verkiezingsprogramma: p. 21; Raad Hilversum, 12-11-2025: A25-108 'Bezoekersregeling betaald parkeren gratis' (Van de Linde tegen)
• De gemeente beoordeelt de subsidie van buurthuizen en wijkcentra elk jaar opnieuw, op basis van wat ze hebben bereikt.CDA: eerder eens · Gewoon, Hilversum: oneens

  CDA Eerder eens Stemde tegen meerjarige subsidie voor wijkcentra.

  De fractie stemde in 2025 tegen vijfjarige subsidie voor wijk- en buurtcentra. Het programma wil wel dat bestaande initiatieven in de dorpen bij de fusie de raadsperiode overeind blijven.

  Stemgedrag in de raad: Raad Hilversum, 12-11-2025: motie M25-111 5-jarige subsidie wijkcentra (CDA tegen)

  Gewoon, Hilversum Oneens Wijkcentra hebben meerjarige subsidie en zekerheid nodig

  De partij wil dat wijk- en buurtcentra voor vijf jaar subsidie krijgen in plaats van per jaar, zodat ze zekerheid hebben. Over een motie hierover in november 2025 stemden haar huidige raadsleden verschillend: Redmeijer (toen Hart voor Hilversum) voor, Van de Linde tegen.

  “Wijkcentra en buurthuizen hebben zekerheid nodig om hun activiteiten te kunnen ontwikkelen en behouden.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Wijk- en buurtcentra moeten voor vijf jaar subsidie krijgen' (voor); Raad Hilversum, 12-11-2025: M25-111 (Van de Linde tegen)
• De gemeente beperkt de openingstijden van winkels op zondag weer.CDA: eerder eens · Gewoon, Hilversum: oneens

  CDA Eerder eens Tegen ruimere zondagsopening; wil onderzoek naar het effect.

  De partij vindt dat kleine ondernemers nadeel hebben van de ruimere zondagsopening. Ze stemde in 2024 tegen de verruiming en wil onderzoek naar de toegevoegde waarde ervan; terugdraaien kondigt ze niet aan.

  “Kleine ondernemers hebben hier een nadeel ten opzichte van de grote ketens. Wij pleiten voor een goed onderzoek naar de toegevoegde waarde van de huidige ruimere zondagsopening.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Winkels moeten op zondag ruimer open mogen' (tegen); Raad Hilversum, 18-12-2024: Winkeltijdenverordening 2024 (CDA tegen)

  Gewoon, Hilversum Oneens Winkels mogen zelf bepalen of ze zondag open zijn

  De partij vindt dat winkels op zondag ruimer open mogen en dat ondernemers dat zelf kunnen bepalen.

  “Ondernemers kunnen heel goed zelf bepalen of ze open willen zijn.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Winkels moeten op zondag ruimer open mogen' (voor)
• Leegstaande kantoren en bedrijfspanden mogen woningen worden, ook als er daardoor minder ruimte voor bedrijven overblijft.CDA: eerder eens · Gewoon, Hilversum: eerder oneens

  CDA Eerder eens Kantoren mogen wonen worden; bedrijventerreinen alleen met terughoudendheid.

  De partij wil kantoren niet laten wachten op compensatie elders, omdat er volgens haar voldoende kantoorruimte is. Bij bedrijventerreinen is ze terughoudender en wil ze voldoende betaalbare werkruimte bewaken.

  “Een recent rapport laat zien dat er voldoende kantoorgelegenheid is in Hilversum; er zijn daarmee meer mogelijkheden om zowel voldoende banen te behouden als woningen te bouwen op interessante locaties.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Kantoren en bedrijfsruimtes mogen alleen woningen worden als er elders ruimte voor werk bijkomt' (tegen); programma p. 52

  Gewoon, Hilversum Eerder oneens Kantoren naar wonen, maar niet zonder ruimte voor werk elders

  De partij blokkeert de ombouw van kantoren niet dogmatisch, maar laat ruimte voor bedrijven niet zomaar verdwijnen. Ombouw tot woningen mag volgens haar alleen als er elders ruimte voor werk bijkomt; in 2026 steunde ze in de raad een voorstel met die eis.

  “Transformatie blokkeren we niet dogmatisch, maar we laten ruimte voor bedrijvigheid ook niet zomaar verdwijnen zonder een goede afweging.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Kantoren en bedrijfsruimtes mogen alleen woningen worden als er elders ruimte voor werk bijkomt' (voor); Raad Hilversum, 10-06-2026: A26-58 'Geen transformatie zonder compensatie' (Van de Linde voor); p. 38

Volledige vergelijking van deze twee partijen

Waar CDA en Hart voor Hilversum toch uit elkaar gaan

• De gemeente scheldt de eigen bijdrage voor Wmo-hulp kwijt voor inwoners met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum.CDA: eerder oneens · Hart voor Hilversum: eens

  CDA Eerder oneens Stemde tegen kwijtschelding van de Wmo-bijdrage.

  De fractie stemde in 2025 tegen de motie om de eigen bijdrage Wmo kwijt te schelden tot 130% van het sociaal minimum. Het programma noemt dit niet; voor andere armoederegelingen kiest ze wel voor de 130%-grens.

  Stemgedrag in de raad: Raad Hilversum, 11-6-2025: motie M25-047 (CDA tegen); MijnStem: armoederegelingen

  Hart voor Hilversum Eens Diende motie in voor kwijtschelding Wmo-bijdrage tot 130%

  De partij diende in juni 2025 samen met OpStand en de SP een motie in om de eigen bijdrage voor Wmo-hulp kwijt te schelden voor inkomens tot 130% van het sociaal minimum, en stemde voor. Ook voor minimaregelingen kiest ze de grens van 130%.

  Stemgedrag in de raad: Raad Hilversum, 11-06-2025: M25-047 (mede-indiener, voor)
• De gemeente beoordeelt de subsidie van buurthuizen en wijkcentra elk jaar opnieuw, op basis van wat ze hebben bereikt.CDA: eerder eens · Hart voor Hilversum: oneens

  CDA Eerder eens Stemde tegen meerjarige subsidie voor wijkcentra.

  De fractie stemde in 2025 tegen vijfjarige subsidie voor wijk- en buurtcentra. Het programma wil wel dat bestaande initiatieven in de dorpen bij de fusie de raadsperiode overeind blijven.

  Stemgedrag in de raad: Raad Hilversum, 12-11-2025: motie M25-111 5-jarige subsidie wijkcentra (CDA tegen)

  Hart voor Hilversum Oneens Wil meerjarige subsidie voor wijk- en buurtcentra.

  De partij wil meerjarige steun voor wijk- en buurtcentra, zodat ze gezonde plannen kunnen maken. Ze is voor vijf jaar subsidie in plaats van één jaar en stemde in 2025 voor die motie.

  “Meerjarige steun voor wijk- en buurtcentra, zodat zij gezonde plannen kunnen maken.”

  Verkiezingsprogramma: p. 12; Stemgids: 'Wijk- en buurtcentra moeten voor vijf jaar subsidie krijgen in plaats van voor één jaar' (voor); Raad Hilversum, 12-11-2025: M25-111 (voor)
• Als de Spreidingswet verdwijnt, houdt de gemeente haar opvangplekken voor asielzoekers gewoon open.CDA: eerder eens · Hart voor Hilversum: oneens

  CDA Eerder eens Bestaande opvang hoeft niet te sluiten; geen extra locaties.

  De partij vindt dat opvanglocaties die er al zijn niet ineens dicht hoeven als de Spreidingswet verdwijnt. Extra locaties liggen dan minder voor de hand.

  “daar waar Hilversum al kansrijke asielzoekers opvangt hoeft deze niet ineens te sluiten wanneer de spreidingswet wordt ingetrokken. Extra locaties zijn dan minder voor de hand liggend.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'De gemeente moet asielzoekers blijven opvangen, ook als de Spreidingswet wordt ingetrokken' (neutraal)

  Hart voor Hilversum Oneens Beperkt zich tot de wettelijke opvangtaak.

  De partij beperkt zich tot de wettelijke taak om asielzoekers te huisvesten en kiest voor zo beperkt mogelijke opvang. Zonder Spreidingswet blijft ze niet gewoon opvangplekken openhouden.

  “Als lokale partij beperken we ons tot de wettelijke taak voor het huisvesten van asielzoekers, die ons met halfjaarlijkse taakstellingen worden opgelegd.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'De gemeente moet asielzoekers blijven opvangen, ook als de Spreidingswet wordt ingetrokken' (tegen); MijnStem: 'Opvangplekken voor asielzoekers'
• De gemeente beperkt de openingstijden van winkels op zondag weer.CDA: eerder eens · Hart voor Hilversum: oneens

  CDA Eerder eens Tegen ruimere zondagsopening; wil onderzoek naar het effect.

  De partij vindt dat kleine ondernemers nadeel hebben van de ruimere zondagsopening. Ze stemde in 2024 tegen de verruiming en wil onderzoek naar de toegevoegde waarde ervan; terugdraaien kondigt ze niet aan.

  “Kleine ondernemers hebben hier een nadeel ten opzichte van de grote ketens. Wij pleiten voor een goed onderzoek naar de toegevoegde waarde van de huidige ruimere zondagsopening.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Winkels moeten op zondag ruimer open mogen' (tegen); Raad Hilversum, 18-12-2024: Winkeltijdenverordening 2024 (CDA tegen)

  Hart voor Hilversum Oneens Wil winkels op zondag ruimer open laten kunnen.

  De partij is voor ruimere zondagsopening waar men dat wil, zonder verplichting. Hilversum kent volgens haar al ruime openingstijden. Beperken wil ze niet.

  “Hilversum kent al ruime openingstijden; daar waar men het wil, moet het kunnen, maar het is geen verplichting.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Winkels moeten op zondag ruimer open mogen' (voor)

Volledige vergelijking van deze twee partijen

Standpunten per thema

Wonen en bouwen

• De gemeente moet veel sneller woningen bijbouwen dan nu gepland, ook als buurten daardoor sneller veranderen.Eerder oneens Bouwt op eigen behoefte, waakt voor ongelimiteerde bouw; versnelt wel lopende projecten.

  De Hilversumse Woonvisie 2021-2030 gaat uit van ongeveer 3.000 nieuwe woningen in tien jaar, gemiddeld zo'n 300 per jaar. Partijen willen dat tempo verhogen (PRO, D66, Volt), ongeveer gelijk houden (Gewoon Hilversum: 300 tot 350 per jaar) of juist een grens stellen. Meer bouwen betekent meer bouwplaatsen, verdichting en drukte in bestaande buurten.

  Eerder oneens Bouwt op eigen behoefte, waakt voor ongelimiteerde bouw; versnelt wel lopende projecten.

  De partij wil niet veel harder bouwen dan de eigen behoefte en waakt voor overbelasting van verkeer, erfgoed en natuur. Wel moeten vertraagde projecten als het stationsgebied, Arenapark en de Meent sneller via een aanjaagteam.

  “We moeten bouwen, juist voor onze inwoners, maar we waken voor een ongelimiteerde bouw.”

  Verkiezingsprogramma: p. 16 (en p. 17: aanjaagteam)
• De gemeente bouwt alleen zoveel woningen als de eigen inwoners en hun kinderen nodig hebben.Eens Autonome groei: bouwen voor de eigen behoefte, met voorrang voor eigen inwoners.

  Een deel van de partijen wil 'autonome groei': bouwen voor de kinderen en ouderen van de eigen gemeente. Anderen zien de gemeente als deel van een regio met een groot tekort en willen ook bouwen voor mensen die hier komen werken of studeren, bijvoorbeeld op het Media Park.

  Eens Autonome groei: bouwen voor de eigen behoefte, met voorrang voor eigen inwoners.

  De partij kiest uitdrukkelijk voor autonome groei en bouwt voor de eigen behoefte. Voor het Media Park noemt ze wel woningen voor studenten, starters en jonge professionals.

  “Wij kiezen voor autonome groei en bouwen voor de eigen behoefte”

  Verkiezingsprogramma: p. 16
• De vaste bouwgrens rond de dorpen mag worden verlegd, zodat er aan de dorpsrand nieuwe straten met woningen kunnen komen.Eerder eens Bouwen buiten de dorpskern kan, maar niet in polder of natuur

  Rond de bebouwde kernen van Hilversum en de dorpen van Wijdemeren ligt een grens waarbuiten nauwelijks gebouwd mag worden. De provincie Noord-Holland noemt het gebied daarbinnen 'bestaand stedelijk gebied' en beslist mee over bouwen daarbuiten. Een 'straatje erbij' aan de rand van bijvoorbeeld Kortenhoef of Nederhorst den Berg kan alleen als die grens opschuift. Binnen de grens bouwen betekent verdichten; erbuiten bouwen kost open landschap.

  Eerder eens Bouwen buiten de dorpskern kan, maar niet in polder of natuur

  Het CDA staat open voor woningbouw buiten de huidige bebouwde kom op plekken waar dat goed in te passen en toegestaan is, bijvoorbeeld op vrijkomende locaties in en om de dorpen. Niet op de hei, niet in de polder en niet in kwetsbare natuur; het CDA kiest voor bouwen voor de eigen behoefte, niet voor ongelimiteerde groei.

  “Op plekken waar woningbouw goed in te passen is en toegestaan is, kunnen hier mogelijkheden voor geboden worden. Maar in beschermde natuurgebieden kan het niet.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Meer woningbouw buiten de bebouwde kom toestaan'; programma p. 17
• Het open gebied Nederhorst-Noord, aan de noordkant van Nederhorst den Berg, moet open polder blijven in plaats van een woonwijk te worden.Eerder eens Weigerde in 2022 woonwijk Nederhorst-Noord; bouwt niet in de polder.

  Nederhorst-Noord is een open polder aan de noordkant van Nederhorst den Berg die al jaren wordt genoemd als plek voor een woonwijk van 150 tot 180 woningen. Het gebied is door de provincie aangewezen als leefgebied voor weidevogels, zodat bouwen alleen kan met toestemming van de provincie en natuurcompensatie elders. In 2022 wees de raad van Wijdemeren een plan voor ongeveer 150 woningen daar af; sommige partijen willen de locatie nu opnieuw onderzoeken.

  Eerder eens Weigerde in 2022 woonwijk Nederhorst-Noord; bouwt niet in de polder.

  De fractie stemde in 2022 voor weigering van de nieuwe woonwijk (ongeveer 150 woningen) ten noorden van Nederhorst den Berg. Het programma noemt het gebied niet, maar sluit bouwen in de polder uit; de dorpsontwikkeling bij de Blijklaan steunt de partij wel.

  “Wij bouwen niet op de hei, niet in de polder en niet in kwetsbare natuur.”

  Stemgedrag in de raad: Wijdemeren, 27-10-2022: weigering verklaring van geen bedenkingen Nederhorst den Berg Noord (CDA voor weigeren, 14-4); programma p. 17
• De gemeente moet vaker toestaan dat nieuwe woongebouwen duidelijk hoger worden dan de huizen eromheen.Eerder oneens Tuinstad behouden; een laagje erop kan, echte hoogbouw niet.

  Hilversum is een tuinstad met vooral lage bebouwing; hoger bouwen gebeurt nu vooral rond het station en het centrum. Hoger bouwen levert meer woningen op dezelfde grond op, maar verandert het aanzien van straat, wijk of dorp.

  Eerder oneens Tuinstad behouden; een laagje erop kan, echte hoogbouw niet.

  De partij wil geen hoogbouw in de tuinstad en wil het groene uitzicht behouden. Optoppen (een laagje erop) en appartementen in de dorpen vindt ze wel goed, omdat dat de doorstroming op gang brengt.

  “Hilversum is een tuinstad. Vanaf het groen om ons heen zie je ruimte in plaats van flats, dat willen we behouden.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Meer hoogbouw toestaan'
• Hoge woongebouwen horen alleen bij de stations en in het centrum van Hilversum, niet in wijken zoals de Hilversumse Meent.Eens Hoogbouw alleen bij het station en de centrumzones (piramidemodel).

  Hilversum bouwt de hoogste gebouwen vooral in het centrum en rond het station, en lager naar de randen. De Omgevingsvisie Hilversum 2040 wil zo ook het zogeheten illusielandschap sparen: vanaf de hei zie je weinig bebouwing boven de bomen uitkomen. Er wordt gediscussieerd over uitzonderingen elders; voor het winkelcentrum van de Meent staat de raad bebouwing tot 25 meter toe.

  Eens Hoogbouw alleen bij het station en de centrumzones (piramidemodel).

  De partij houdt vast aan het piramidemodel: hoogte rond het spoor en het centrum, aflopend naar de groene randen. Bij het centrum van de Meent was ze neutraal over een uitzondering tot 25 meter.

  “Echte hoogbouw hoort bij het station en de centrumzones, niet in groene wijken of dorpskernen.”

  Verkiezingsprogramma: p. 17; Stemgids: 'Op enkele plekken, zoals het centrum van de Meent... 25 meter' (neutraal)
• Leegstaande kantoren en bedrijfspanden mogen woningen worden, ook als er daardoor minder ruimte voor bedrijven overblijft.Eerder eens Kantoren mogen wonen worden; bedrijventerreinen alleen met terughoudendheid.

  In Hilversum staan kantoren en bedrijfspanden leeg, en ombouwen tot woningen gaat vaak sneller dan nieuw bouwen. Tegelijk is er weinig ruimte voor bedrijven. Sommige partijen willen dat elke vierkante meter werkruimte die verdwijnt elders terugkomt; een voorstel van die strekking haalde in juni 2026 geen meerderheid in de Hilversumse raad.

  Eerder eens Kantoren mogen wonen worden; bedrijventerreinen alleen met terughoudendheid.

  De partij wil kantoren niet laten wachten op compensatie elders, omdat er volgens haar voldoende kantoorruimte is. Bij bedrijventerreinen is ze terughoudender en wil ze voldoende betaalbare werkruimte bewaken.

  “Een recent rapport laat zien dat er voldoende kantoorgelegenheid is in Hilversum; er zijn daarmee meer mogelijkheden om zowel voldoende banen te behouden als woningen te bouwen op interessante locaties.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Kantoren en bedrijfsruimtes mogen alleen woningen worden als er elders ruimte voor werk bijkomt' (tegen); programma p. 52
• De gemeente spreekt per nieuwbouwproject af hoeveel sociale huur er komt, in plaats van één vast minimumpercentage voor elk project.Geen standpunt gevonden

  Sinds 1 juli 2026 staat in de wet dat twee derde van alle nieuwbouw betaalbaar moet zijn en 30 procent sociale huur, gerekend per regio en niet per project. Hilversum streeft nu naar minimaal 33 procent sociale huur in elk nieuwbouwproject, met enkele uitzonderingen; Wijdemeren hanteert 33 procent sociale huur of koop. Partijen willen lokaal 30, 33 of 40 procent, of juist geen vaste eis per project. Een hogere eis levert meer sociale huur op per project, maar ontwikkelaars zeggen dat projecten dan moeilijker rondkomen.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• De gemeente geeft zoveel vrijkomende sociale huurwoningen als de wet toestaat, de helft, met voorrang aan mensen die hier al wonen of werken.Eens Nieuwe en vrijkomende woningen maximaal voor inwoners met binding.

  De Huisvestingswet laat gemeenten bij hoogstens de helft van de vrijkomende sociale huurwoningen voorrang geven aan mensen met een band met de gemeente, bijvoorbeeld omdat ze er wonen of werken. Nu werkt de regio Gooi en Vechtstreek grotendeels met één regionale wachtlijst en gaat maar een klein deel met lokale voorrang weg. Meer lokale voorrang helpt eigen inwoners, maar verkleint de kans voor woningzoekenden van buiten.

  Eens Nieuwe en vrijkomende woningen maximaal voor inwoners met binding.

  De partij wil nieuwe en vrijkomende sociale woningen zo veel mogelijk toewijzen aan mensen met een sociale of economische band met de gemeente, met de volle wettelijke ruimte.

  “Wij vinden dat de gemeente nieuwe woningen en vrijkomende sociale woningen maximaal moet toewijzen aan inwoners uit de nieuwe gemeente Hilversum”

  Verkiezingsprogramma: p. 16
• De voorrang bij sociale huurwoningen voor mensen met een cruciaal beroep, zoals nu voor zorgmedewerkers, moet verdwijnen.Oneens Voorrang voor cruciale beroepen houden en uitbreiden, ook bij koop.

  Hilversum geeft in 2026 en 2027 bij ongeveer 50 sociale huurwoningen voorrang aan mensen die in de zorg werken, als vervolg op een proef die in 2024 begon. In die eerste proef konden ook leraren en agenten voorrang krijgen. Sommige partijen willen de voorrang uitbreiden naar meer beroepen of naar koopwoningen, andere willen haar juist afschaffen zodat alleen inschrijfduur en urgentie tellen.

  Oneens Voorrang voor cruciale beroepen houden en uitbreiden, ook bij koop.

  De partij wil de voorrang voor zorg, onderwijs, politie en brandweer juist behouden, bij huur én koop. Ze stemde in 2023 tegen het schrappen van het streven.

  “voor de cruciale beroepen, zowel bij koop als bij huur, met de volle wettelijke ruimte.”

  Verkiezingsprogramma: p. 16; Raad Hilversum, 8-3-2023: amendement A23-39 (CDA tegen schrappen)
• Het geld voor startersleningen kan de gemeente beter besteden aan het laten bouwen van goedkope starterswoningen.Eerder oneens Starterslening behouden, naast betaalbare nieuwbouw voor starters.

  Met een starterslening overbrugt de gemeente het verschil tussen wat een starter bij de bank kan lenen en de prijs van een woning; de lening wordt later terugbetaald. Wijdemeren heeft zo'n lening al; de Hilversumse raad vroeg in november 2025 om te onderzoeken of die er ook in Hilversum kan komen. Tegenstanders vrezen hogere schulden en hogere huizenprijzen en zetten het geld liever in voor goedkope (starters)woningen of premiekoopwoningen.

  Eerder oneens Starterslening behouden, naast betaalbare nieuwbouw voor starters.

  De partij diende zelf de motie voor de starterslening in en wil die houden. Ze bouwt daarnaast betaalbare starterswoningen, maar kiest niet voor het één in plaats van het ander.

  “Starters helpen we met de starterslening en met betaalbare nieuwbouw die past in de buurt.”

  Verkiezingsprogramma: p. 16; Stemgids: 'De gemeente moet starters helpen een huis te kopen met een starterslening' (voor)
• Bij nieuwbouw dicht bij een station mag de gemeente veel minder parkeerplaatsen per woning eisen dan nu.Geen standpunt gevonden

  Bij elk bouwplan geldt een parkeernorm: het aantal parkeerplaatsen dat per woning moet worden aangelegd. Parkeerplaatsen kosten ruimte en geld; soms mag een ontwikkelaar een deel afkopen met een bijdrage aan het gemeentelijke mobiliteitsfonds. Minder plaatsen eisen maakt bouwen goedkoper en dichter, maar kan de parkeerdruk in de straat verhogen.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

Verkeer en parkeren

• Het betaald parkeren dat in 2024 en 2025 is ingevoerd in de Hilversumse wijken tot aan de buitenring, wordt weer afgeschaft.Eerder oneens Betaald parkeren anders inrichten (drie zones), niet afschaffen.

  Tussen juli 2024 en mei 2025 is betaald parkeren wijk voor wijk uitgebreid naar heel Hilversum tot en met de buitenring; de raad besloot daartoe in 2023. Bewoners betalen daar nu voor een vergunning en bezoek betaalt een bezoekerstarief. Een onafhankelijk bureau onderzoekt de effecten; de uitkomst komt in 2027. Afschaffen betekent dat die wijken weer vrij parkeren; handhaven betekent dat het beleid hooguit wordt bijgesteld.

  Eerder oneens Betaald parkeren anders inrichten (drie zones), niet afschaffen.

  De partij wil het betaald parkeren bijsturen, niet afschaffen: drie zones, andere tijden buiten het centrum, een gratis eerste uur en gratis bezoekersuren. Gereguleerd parkeren blijft in de drukke gebieden, al wil de partij het wel sterk terugdringen; in de dorpen komt het niet.

  “Om die reden gaan wij toe naar drie parkeerzones: het gebied binnen de centrumring, het gebied tussen de centrumring en de buitenring, en het gebied daarbuiten”

  Verkiezingsprogramma: p. 21; MijnStem: 'Betaald parkeren in het centrum en de wijken' (10: terugdringen); Stemgids: 'opnieuw bekeken en zo nodig teruggedraaid' (neutraal)
• Betaald parkeren komt alleen in een straat of buurt als een meerderheid van de bewoners daar zelf voor kiest.Geen standpunt gevonden

  Nu besluit de gemeente waar betaald parkeren geldt; in 2023 koos de Hilversumse raad ervoor om het in te voeren in alle wijken tot de buitenring. In de dorpen van Wijdemeren is geen betaald parkeren. Een bewonerspeiling als beslissende stap zou betekenen dat een buurt betaald parkeren kan tegenhouden of juist kan aanvragen, ook in de dorpen na de fusie.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• In wijken met betaald parkeren blijft bezoek van bewoners een laag bezoekerstarief betalen, zoals nu.Oneens Bezoek gratis: 300 bezoekersuren per kwartaal per huishouden.

  Bezoek van bewoners betaalt nu een verlaagd bezoekerstarief: in de wijken rond het centrum 50 cent per uur, hoogstens 1,50 euro per dag en na 21.00 uur gratis; in het centrum iets meer. Mantelzorgers kunnen een gratis vergunning krijgen. Het alternatief is helemaal gratis bezoek, bijvoorbeeld met een vast aantal gratis bezoekersuren per huishouden zoals het CDA voorstelt (300 uur per kwartaal); dat kost de gemeente inkomsten.

  Oneens Bezoek gratis: 300 bezoekersuren per kwartaal per huishouden.

  De partij wil niet dat bezoek een laag tarief blijft betalen, maar geeft elk huishouden gratis bezoekersuren (300 uur per kwartaal). Mantelzorgers en vrijwilligers krijgen een eigen vergunning.

  “Elk huishouden krijgt daarnaast per kwartaal 300 uur aan bezoekersuren, waarmee bezoek gratis kan parkeren.”

  Verkiezingsprogramma: p. 21; Stemgids: 'Bezoekers van bewoners moeten gratis kunnen parkeren' (voor)
• Het eerste uur parkeren wordt overal in de gemeente gratis, ook in het centrum van Hilversum.Eens Eerste uur parkeren overal gratis.

  In de betaalde gebieden van Hilversum betaal je vanaf de eerste minuut; in het centrum kost het eerste uur nu 3,20 euro. In de dorpen van Wijdemeren is parkeren gratis. Een gratis eerste uur maakt een korte boodschap of een kort bezoek goedkoper, maar kost parkeergeld en kan leiden tot meer korte autoritjes en zoekverkeer.

  Eens Eerste uur parkeren overal gratis.

  De partij wil het eerste uur overal gratis maken, ook in het centrum en de garages Gooische Brink en Gooiland. De kosten (circa 3 miljoen euro) dekt ze met besparingen elders. In de dorpen is parkeren al gratis.

  “In alle gebieden maken wij het eerste uur parkeren gratis.”

  Verkiezingsprogramma: p. 21 (kosten p. 7); MijnStem: 'Parkeren in het centrum op zondag gratis'
• Bewoners krijgen hun eerste parkeervergunning gratis.Eerder eens Eén gratis parkeervergunning per huishouden, buiten het centrum.

  Bewoners in betaald-parkeergebied betalen nu per jaar voor een vergunning (het 'schiltarief'); een tweede auto kost meer. De tarieven zijn onlangs verlaagd. Een gratis eerste vergunning kost de gemeente vergunningsinkomsten.

  Eerder eens Eén gratis parkeervergunning per huishouden, buiten het centrum.

  De partij wil buiten het centrum één gratis vergunning per huishouden. Voor het centrum zelf geldt dat niet.

  “drie zones, één gratis parkeervergunning per huishouden buiten het centrum en 300 bezoekersuren per kwartaal.”

  Verkiezingsprogramma: p. 21
• Geld uit betaald parkeren mag ook naar fietspaden, groen en openbaar vervoer, en hoeft niet alleen terug naar parkeren.Geen standpunt gevonden

  Wat de gemeente met de opbrengst van betaald parkeren doet, beslist de gemeenteraad bij de begroting; het geld is niet vastgelegd voor parkeren. Daarnaast heeft Hilversum een mobiliteitsfonds, gevuld met bijdragen van bouwers die parkeerplaatsen afkopen, dat al aan parkeren, fiets en openbaar vervoer mag worden besteed. De vraag is of parkeergeld alleen terug moet naar parkeervoorzieningen zoals garages en P+R, of ook naar fietsroutes, groen en bussen.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Als een straat te smal is voor allebei, maakt de gemeente plaats voor een veilig fietspad, ook als daarvoor parkeerplaatsen verdwijnen.Eerder eens Kiest meer voor veilige fietspaden, maar wil in het centrum genoeg parkeerplekken.

  In veel Hilversumse straten en op dorpswegen is te weinig ruimte voor een vrijliggend fietspad én parkeren langs de weg. Bij herinrichting moet de gemeente kiezen wat voorgaat.

  Eerder eens Kiest meer voor veilige fietspaden, maar wil in het centrum genoeg parkeerplekken.

  De partij wil een deltaplan fietsverkeersveiligheid met vrijliggende fietspaden. In het centrum moeten er wel voldoende parkeerplekken blijven; wat er bij een smalle straat voorgaat, noemt ze niet.

  “Bakfietsen, elektrische fietsen en gewone fietsen delen nu de smalle paden, dat is onveilig. Het is tijd voor een deltaplan verkeersveiligheid.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Investeren in fietspaden of parkeerplekken'; programma p. 21
• Het centrum van Hilversum wordt autoluw: auto's parkeren in garages aan de rand en de binnenstad is voor voetgangers en fietsers.Eerder oneens Centrum bereikbaar houden met voldoende parkeerplekken

  Auto's rijden nu via de centrumring naar parkeergarages als Hilvertshof en Gooiland, midden in het centrum. Plannen voor een autoluw centrum gaan over minder doorgaand autoverkeer, meer ruimte op straten en pleinen voor voetgangers en fietsers en op termijn garages aan de rand.

  Eerder oneens Centrum bereikbaar houden met voldoende parkeerplekken

  Het CDA kiest niet voor een autoluw centrum. Het wil in het winkelgebied voldoende parkeergelegenheid houden, het Noordse Bosje als parkeerplek behouden en onderzoeken of er een garage onder het marktterrein kan komen. Wel wil het meer veilige fietspaden.

  “Binnen het winkelgebied willen we inzetten op het behouden of bieden van voldoende parkeergelegenheid.”

  Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: p. 21; MijnStem: 'Investeren in: fietspaden / parkeerplekken'
• Bestelbussen en vrachtauto's op diesel of benzine blijven welkom in het centrum van Hilversum.Eens Geen zero-emissiezone: het plan opgeven.

  Hilversum heeft een zero-emissiezone onderzocht: een gebied binnen de centrumring waar vanaf 2027 alleen bestel- en vrachtauto's zonder uitstoot in zouden mogen. In april 2025 wees de gemeenteraad dat voorstel af; er ligt nu geen nieuw plan. Eens betekent: er komt ook later geen zone; oneens: de nieuwe raad komt met een nieuw voorstel.

  Eens Geen zero-emissiezone: het plan opgeven.

  De partij wil de zero-emissiezone niet invoeren, omdat dit dienstverlening onbetaalbaar maakt en Hilversumse ondernemers benadeelt. Ze stemde in 2025 tegen het voorstel en tegen de motie om het plan niet definitief los te laten.

  “Het invoeren van zero-emissiezones leidt in verschillende steden tot onbetaalbare dienstverlening van bouwvakkers of zelfs tot onbeschikbaarheid.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Hilversum moet het plan voor een zero-emissiezone... niet opgeven' (tegen); Raad Hilversum, 2-4-2025: M25-021 (CDA tegen)
• 30 km/u hoort in woonstraten en bij scholen; op doorgaande wegen in de bebouwde kom blijft 50 km/u.Eerder eens 30 km/u waar auto, fiets en voetganger samenkomen; elders niet altijd.

  Binnen de bebouwde kom is 50 km/u de wettelijke norm; de gemeente kan op haar eigen wegen met een verkeersbesluit 30 km/u instellen. Steeds meer gemeenten maken 30 km/u de standaard, met 50 alleen op een paar hoofdroutes. Hilversum voert op delen van de centrumring en bijvoorbeeld de Minckelersstraat al 30 km/u in; de vraag is of dat ook moet op wegen als de buitenring en de doorgaande dorpswegen.

  Eerder eens 30 km/u waar auto, fiets en voetganger samenkomen; elders niet altijd.

  De partij wil 30 km/u op wegen waar fietsers, voetgangers en auto's niet veilig gescheiden zijn. Waar aparte fietspaden liggen en het veilig is, is 30 niet altijd nodig.

  “We voeren 30 km per uur in op wegen waar fietsers, voetgangers en auto’s samenkomen.”

  Verkiezingsprogramma: p. 21; MijnStem: 'Maximumsnelheid van 30 km/u invoeren in de bebouwde kom'
• Op smalle dorpswegen zoals Noordereinde, Zuidereinde en de Kortenhoefsedijk komt nu al 30 km/u, ook voordat de weg is aangepast.Eerder oneens Eerst de weg aanpassen, dan pas 30 km/u invoeren.

  Op de smalle wegen in 's-Graveland, Kortenhoef en langs de Loosdrechtse dijken delen auto's, fietsers en voetgangers vaak dezelfde rijbaan. Het Mobiliteitsplan Wijdemeren wil op een deel van die wegen 30 km/u; op een stuk van het Noordereinde geldt dat al, maar herinrichting kost tijd en geld. Een voorstel om op het Zuidereinde direct 30 km/u in te voeren, kreeg in 2025 geen meerderheid. De keuze is: eerst een lagere limiet, of wachten tot de weg erop is ingericht.

  Eerder oneens Eerst de weg aanpassen, dan pas 30 km/u invoeren.

  De partij vindt dat een 30-zone pas werkt als de weg ook is aangepast. Ze stemde in 2025 tegen een motie voor direct 30 km/u op het Zuidereinde. In de dorpen wil ze wel 30 waar verkeer niet veilig te scheiden is.

  “Het is belangrijk dat een weg ook aangepast wordt wanneer een 30km zone wordt ingevoerd; die aanpassingen zijn dan noodzakelijk voordat verkeersveiligheidswinst behaald kan worden.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Op drukke dorpsstraten... meteen 30 kilometer per uur' (neutraal); Raad Wijdemeren, 13-2-2025: motie 30km Zuidereinde (CDA tegen)

Klimaat en energie

• De gemeente schrapt haar eigen klimaatdoelen en jaartallen en houdt zich alleen aan wat het Rijk verplicht stelt.Eerder oneens Wil duidelijke klimaatdoelen, maar realistisch.

  Gemeenten mogen eigen klimaatdoelen stellen bovenop landelijke afspraken, zoals een jaartal voor klimaatneutraal, tussendoelen voor aardgasvrij of de opwekdoelen in de Regionale Energiestrategie (RES). In maart 2026 vroeg de Hilversumse raad het college om een routekaart naar een aardgasvrije gemeente in 2050, met meetbare tussendoelen. Schrappen geeft minder verplichtingen en juridische risico's, maar ook minder houvast om voortgang te meten.

  Eerder oneens Wil duidelijke klimaatdoelen, maar realistisch.

  De partij wil niet schrappen: ze vindt doelen stellen belangrijk en wil de voortgang meetbaar maken met heldere indicatoren. De doelen moeten wel realistisch zijn; harde tussendoelen wijst ze af.

  “Doelen stellen is belangrijk tegen klimaatverandering, maar realistische doelen stellen is beter.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'De gemeente eerder dan 2050 klimaatneutraal maken'; programma p. 29
• De nieuwe gemeente spreekt af dat zij in 2040 klimaatneutraal is, tien jaar eerder dan het landelijke doel.Eerder oneens Geen klimaatneutraal voor 2050; wil realistische doelen.

  Landelijk is afgesproken dat Nederland in 2050 klimaatneutraal is; Hilversum en Wijdemeren gingen ook uit van uiterlijk 2050. Een aantal partijen wil dat de nieuwe gemeente sneller gaat. Een eerder jaartal betekent dat besparen, duurzaam opwekken en van het aardgas af sneller moeten, met meer kosten en inzet op korte termijn.

  Eerder oneens Geen klimaatneutraal voor 2050; wil realistische doelen.

  De partij wil niet eerder dan 2050 klimaatneutraal zijn. Te snel afdwingen leidt volgens haar tot weerstand en onnodig hoge kosten.

  “Te snel afdwingen te veranderen zorgt niet alleen voor weerstand, het leidt ook tot onnodig hoge kosten.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'De gemeente eerder dan 2050 klimaatneutraal maken'
• Vóór 2030 weet elke wijk en elk dorp wanneer en op welke manier het van het aardgas af gaat.Eerder oneens Verduurzamen in eigen tempo van bewoners; geen vaste tussendoelen.

  De nieuwe raad moet uiterlijk eind 2027 een warmteprogramma vaststellen: het plan voor de overstap van aardgas naar bijvoorbeeld een warmtepomp of een warmtenet, buurt voor buurt. Een politieke keuze is of daarin per wijk en dorp een tijdpad komt. Een tijdpad geeft duidelijkheid, maar zet ook druk op bewoners die nog niet willen of kunnen overstappen.

  Eerder oneens Verduurzamen in eigen tempo van bewoners; geen vaste tussendoelen.

  De partij wil het aardgas wijk voor wijk loslaten, maar in het tempo en naar de keuze van inwoners. Vaste tussendoelen vindt ze te onflexibel; ze stemde in 2026 tegen de routekaart met meetbare tussendoelen.

  “Het vastleggen van tussentijdse doelen kan ertoe leiden dat er inefficiënte of dure opties gekozen moeten worden om aan de doelen te voldoen.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'plan met duidelijke tussendoelen... van het aardgas af in 2050' (tegen); Raad Hilversum, 4-3-2026: M26-016 (CDA tegen); programma p. 28
• Warmtenetten laat de gemeente over aan bedrijven en energiecoöperaties, zonder er zelf geld in te steken of risico te lopen.Geen standpunt gevonden

  Op een aantal plekken worden warmtenetten voorbereid of onderzocht, zoals in de Hilversumse Meent en met warmte uit de rioolwaterzuivering Horstermeer voor wijken in Nederhorst den Berg en Kortenhoef. Sommige partijen willen dat de gemeente zelf (mede-)eigenaar wordt van een publiek warmtebedrijf, zodat zij kan sturen op prijs en duurzame bronnen. Andere vinden dat te riskant voor de gemeentekas.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Ook als omwonenden ervoor zijn, blijft de gemeente zich verzetten tegen grote windturbines in en vlak bij de gemeente.Eens Verzet tegen grote windturbines nabij de gemeente, ook zonder draagvlakmeting.

  De provincie Utrecht onderzoekt of er grote windturbines kunnen komen in de Hoeker- en Garstenpolder, direct tegenover Nederhorst den Berg; hoe hoog en hoeveel staat nog niet vast. De raad van Wijdemeren sprak zich er in 2025 en 2026 tegen uit. Sommige partijen wijzen grote windturbines hier altijd af, andere willen het laten afhangen van wat omwonenden ervan vinden. De gemeente kan zo'n draagvlakmeting zelf organiseren en meewegen, maar de provincie Utrecht beslist over deze plek.

  Eens Verzet tegen grote windturbines nabij de gemeente, ook zonder draagvlakmeting.

  De partij wil geen grootschalige windturbines in of vlak bij de gemeente en blijft zich daartegen verzetten, met alle bestuurlijke en juridische middelen. Draagvlak noemt ze alleen als voorwaarde voor kleine windmolens; of grote turbines bij steun van omwonenden wel zouden kunnen, zegt ze niet.

  “Wij blijven ons verzetten tegen grootschalige windturbines in de Hoeker- en Garstenpolder, direct tegenover Nederhorst den Berg.”

  Verkiezingsprogramma: p. 28; MijnStem: 'Windturbines in het buitengebied toestaan'; Stemgids: 'verzetten tegen grote windmolens vlak bij de dorpen' (voor)
• Boeren mogen een kleine windmolen bij hun bedrijf zetten om er hun eigen stroom mee op te wekken.Eerder eens Kleine windmolen bij boerenbedrijf kan, mits passend en met draagvlak.

  Tegen grote windturbines, zoals die worden onderzocht tegenover Nederhorst den Berg, is in de nieuwe gemeente veel verzet. Een kleine windmolen op een boerenerf is veel lager, levert minder stroom en valt minder op in het landschap. De provincie Noord-Holland staat kleine molens tot 15 meter ashoogte onder voorwaarden toe; de gemeente beslist of en waar dat mag.

  Eerder eens Kleine windmolen bij boerenbedrijf kan, mits passend en met draagvlak.

  De partij werkt mee aan een kleinschalige windmolen bij een agrarisch bedrijf, als die past bij het erf en het landschap. Omwonenden moeten vroeg worden betrokken en de stroom is bij voorkeur voor het bedrijf of de omgeving.

  “Aan een kleinschalige windmolen bij een agrarisch bedrijf zijn wij bereid mee te werken, mits deze past bij de schaal van het erf en het landschap.”

  Verkiezingsprogramma: p. 28
• Op boerenland mogen zonnepanelen komen, als de grond daarnaast gewoon voor landbouw gebruikt blijft.Eerder oneens Zonnepanelen op daken; geen zonneweides in de polder.

  Bijna alle partijen willen eerst zonnepanelen op daken. De vraag is of daarnaast ook in de polders en weilanden panelen mogen komen. Een tussenvorm is dat panelen boven of tussen gewassen of weidegrond staan, zodat de boer de grond blijft gebruiken. Waar dat mag, beslist de gemeente in het omgevingsplan.

  Eerder oneens Zonnepanelen op daken; geen zonneweides in de polder.

  De partij wil zonnepanelen op daken en parkeerterreinen en niet in de natuur, en wijst zonneweides in de polder af. Panelen met landbouw eronder noemt ze niet apart.

  “Zonnepanelen leggen we op daken en niet in de natuur. Op de hei komen geen windturbines en in de polder geen zonneweides.”

  Verkiezingsprogramma: p. 29
• De gemeente laat onderzoeken of er in de regio een kleine kerncentrale kan komen.Eens Regionale verkenning van een kleine kernreactor afmaken.

  In november 2025 vroeg de Hilversumse raad om te verkennen of een kleine modulaire kernreactor (SMR) in Hilversum of de regio mogelijk is. Na een eerste verkenning besloot het college in juni 2026 niet verder te onderzoeken: de techniek is nog niet klaar voor de markt en er is geen geschikte plek. De nieuwe raad kan het onderzoek weer oppakken of het dossier sluiten.

  Eens Regionale verkenning van een kleine kernreactor afmaken.

  De partij nam zelf het initiatief voor de verkenning en wil die regionaal afmaken, met acceptatie door inwoners en veiligheid als voorwaarden. De eerste geschikte reactoren verwacht ze rond 2040.

  “De regionale verkenning van een kleine kernreactor (SMR) maken we af zoals de raad haar bedoelde”

  Verkiezingsprogramma: p. 29; Stemgids: 'laten onderzoeken of een kleine kerncentrale... mogelijk is' (voor)
• Het omgevingsplan van de gemeente houdt alvast een plek vrij waar later een kleine kerncentrale kan komen.Eens Omgevingsplan houdt ruimte vrij voor een geschikte reactorlocatie.

  Ook partijen die onderzoek naar een kleine kerncentrale steunen, verschillen over de volgende stap. Een plek vrijhouden in het omgevingsplan betekent dat daar voorlopig niets anders gebouwd wordt. De vergunning voor een kerncentrale geeft het Rijk, en het college zag in 2026 nog geen geschikte plek in de regio.

  Eens Omgevingsplan houdt ruimte vrij voor een geschikte reactorlocatie.

  De partij wil kernenergie opnemen in de omgevingsvisie en in het omgevingsplan ruimte houden voor een geschikte locatie, zodat die niet wordt weggebouwd. Zelf bouwen doet de gemeente niet.

  “kernenergie krijgt als mogelijke energiebron voor de regio een plek in de nieuwe omgevingsvisie en het omgevingsplan houdt ruimte voor een geschikte locatie”

  Verkiezingsprogramma: p. 29
• Bij code oranje of rood van de Stookwijzer is hout stoken in kachels en open haarden in de gemeente verboden.Eerder oneens Stemde tegen regels voor houtstook.

  Houtrook geeft fijnstof en klachten bij buren, maar veel inwoners verwarmen (deels) met hout. De Stookwijzer geeft per dag aan of het weer stoken extra schadelijk maakt (code oranje of rood). In juli 2025 wees de Hilversumse raad een motie af om regels tegen houtstook vanaf 2028 voor te bereiden; sommige partijen willen een stookverbod bij code oranje of rood.

  Eerder oneens Stemde tegen regels voor houtstook.

  De fractie stemde in 2024 en 2025 tegen voorstellen om regels voor houtkachels voor te bereiden. Een verbod bij code oranje of rood noemt ze niet; haar programma zegt niets over houtstook.

  Stemgedrag in de raad: Raad Hilversum, 9-7-2025: motie M25-073 houtstook (CDA tegen); 31-1-2024: amendement A24-07 (CDA tegen)

Natuur, groen en water

• De gemeente steunt natuurbeheerders als zij kwetsbare stukken heide, bos of plas tijdelijk afsluiten voor bezoekers.Eerder eens Natuur moet toegankelijk blijven, maar soms hersteltijd.

  Het Goois Natuurreservaat en Natuurmonumenten beheren veel heide, bos en plassengebied in de gemeente. Zij sluiten soms paden of gebieden af om planten en dieren rust te geven, wat tot discussie met inwoners leidt. De gemeente is geen beheerder, maar neemt deel in het bestuur van het Goois Natuurreservaat; in 2024 vroeg de Hilversumse raad daar om natuurbehoud en vrije toegang even zwaar te laten wegen.

  Eerder eens Natuur moet toegankelijk blijven, maar soms hersteltijd.

  De partij wil dat natuur toegankelijk blijft voor recreatie, maar erkent dat natuurgebieden in overleg met het Goois Natuurreservaat soms tijdelijk rust nodig hebben.

  “De natuur moet toegankelijk blijven voor recreatie, maar in overleg met het GNR heeft de natuur soms hersteltijd nodig in bepaalde gebieden.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'In de natuurgebieden rond de stad moet vrij wandelen en recreëren net zo zwaar wegen als het beschermen van de natuur' (voor)
• Op de Loosdrechtse Plassen moet het snelvaren en waterskiën stoppen.Geen standpunt gevonden

  Op de Loosdrechtse Plassen mag je normaal maximaal 12 km/u varen. Met een ontheffing van de gemeente mag op aangewezen delen harder worden gevaren, tot 60 km/u, bijvoorbeeld om te waterskiën; op zomerse weekenden overdag niet. Na de fusie beslist de nieuwe gemeente over die regels. Voorstanders van stoppen wijzen op natuur en veiligheid, tegenstanders op watersport, vakantie en werkgelegenheid.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Booteigenaren en toeristen gaan via gemeentebelastingen meer meebetalen aan schoon water en natuur in het plassengebied.Geen standpunt gevonden

  Hilversum en Wijdemeren heffen toeristenbelasting op overnachtingen. Wijdemeren heeft daarnaast een belasting op overnachten op boten en sinds 2026 een kleine belasting op het verhuren van motorboten (volgens de VVD zo'n 75.000 euro per jaar). Na de fusie moeten deze belastingen gelijkgetrokken worden. De vraag is of bezoekers en booteigenaren meer moeten bijdragen aan het onderhoud van water en natuur.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Om meer woningen te bouwen mag de gemeente kleine stukken openbaar groen in wijken en dorpen bebouwen.Midden Soms groen opofferen kan, met vervangend groen; liever niet.

  In Hilversum is in 2024 afgesproken dat in de meest versteende buurten het aandeel openbaar groen niet verder mag dalen. Tegelijk is er grote woningnood en wordt gezocht naar bouwplekken, ook op kleine groenstroken of grasvelden. De keuze is of zulk groen mag wijken voor woningen.

  Midden Soms groen opofferen kan, met vervangend groen; liever niet.

  De partij vindt dat openbaar groen soms voor woningbouw kan wijken, mits er vervangend groen komt. Elders zegt ze juist dat groen niet voor de woningnood moet worden opgeofferd, en het programma wil verdichting niet ten koste van het groen. Ze stemde in 2024 tegen het amendement dat groen in versteende wijken beschermt.

  “Het kan soms nodig zijn om openbaar groen op te offeren om woningbouw mogelijk te maken. Wel streven we dan naar vervangend groen”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'In buurten met weinig groen mag er geen openbaar groen meer verdwijnen' (neutraal); Hilversums Nieuws 22-10-2026 (oneens); Raad Hilversum, 15-5-2024: A24-66 (CDA tegen)
• Bij elk nieuwbouwplan is de groennorm 3-30-300 verplicht, ook als er daardoor minder woningen passen.Geen standpunt gevonden

  De 3-30-300-norm betekent: vanuit elk huis drie bomen zien, 30 procent van de buurt onder bladerdak en binnen 300 meter een park of groene plek. Veel partijen noemen de norm als richtlijn of ambitie. De vraag is of hij een harde eis wordt die voorgaat op het aantal woningen.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Een boom mag wijken voor een bouw- of wegenplan, als er in de buurt een stevige nieuwe boom voor terugkomt.Eerder eens Gekapte boom vervangen, waar mogelijk door volwassen boom.

  Voor het kappen van grotere bomen is vaak een vergunning nodig: in Hilversum voor bomen vanaf 30 centimeter stamdoorsnede, in Wijdemeren voor bomen die op een speciale 'Groene Kaart' staan. Bij bouw- en wegenplannen sneuvelen regelmatig bomen, met een herplantplicht als compensatie. Partijen verschillen over de vraag of herplant genoeg is of dat bestaande bomen in principe moeten blijven staan.

  Eerder eens Gekapte boom vervangen, waar mogelijk door volwassen boom.

  De partij accepteert kappen als dat nodig is en wil waar mogelijk volwassen bomen terugplaatsen. Monumentale bomen wil ze wel behouden, bijvoorbeeld in 's-Graveland.

  “Wanneer een boom gekapt moet worden, plaatsen we waar mogelijk volwassen bomen terug.”

  Verkiezingsprogramma: p. 27
• In woonwijken maait de gemeente het groen vaker, zodat het er verzorgd uitziet, ook als er dan minder bloemen en insecten zijn.Eerder eens Verzorgd groen in plantsoenen en lanen, natuurlijk beheer in bermen.

  Hilversum maait op veel plekken minder vaak om bloemen, bijen en vlinders kansen te geven. Sommige inwoners vinden plantsoenen en bermen daardoor rommelig of onveilig. De gemeente bepaalt zelf hoe vaak en waar zij maait.

  Eerder eens Verzorgd groen in plantsoenen en lanen, natuurlijk beheer in bermen.

  De partij vindt natuurlijk niet hetzelfde als verwaarloosd en maakt per wijk afspraken over het onderhoudsniveau. Verzorgd groen hoort in plantsoenen, lanen en speelplekken; natuurlijk beheer in bermen en natuurranden, met inheemse beplanting.

  “Natuurlijk is niet hetzelfde als verwaarloosd.”

  Verkiezingsprogramma: p. 26
• In de polders bij de plassen moet een deel van de landbouwgrond nieuwe natuur worden.Midden Landbouw en natuur samen, niet zonder de boeren

  Met het Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen (2017) is afgesproken dat er tot 2027 honderden hectares nieuwe natuur bij komen, onder meer bij Kortenhoef, de Weersloot en de Ster van Loosdrecht. Dat gaat vaak ten koste van weidegrond. De provincie heeft het voortouw; de gemeente kan meewerken, aanjagen of afremmen.

  Midden Landbouw en natuur samen, niet zonder de boeren

  Het CDA kiest niet tussen meer ruimte voor landbouw of voor natuur: die kunnen volgens de partij hand in hand gaan, bijvoorbeeld met kleinschalige of biologische landbouw en agrarisch natuurbeheer met een eerlijke vergoeding. Besluiten over landbouwgrond en natuur neemt het CDA niet zonder de boeren.

  “Landbouw en natuur kunnen hand in hand gaan, zeker in het geval van kleinschalige of biologische landbouw.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'In het buitengebied meer ruimte geven aan: landbouw / natuur'; programma p. 53
• De gemeente verzet zich tegen strengere stikstofregels voor boeren bij de plassen, ook als de natuur daardoor trager herstelt.Geen standpunt gevonden

  Het kabinet presenteerde in juni 2026 stikstofplannen met extra regels voor boeren in zones van 500 of 1.000 meter rond kwetsbare natuur. Welke gebieden en boeren precies onder die regels vallen, is nog niet besloten. De regels komen van Rijk en provincie, maar de gemeente kan meewerken, ruimte bieden voor andere inkomsten of bezwaar maken.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

Zorg, welzijn en armoede

• Alleen inwoners met een inkomen op bijstandsniveau krijgen nog minimaregelingen, zoals hulp bij schoolkosten, sport of de collectieve zorgverzekering.Eerder oneens Minimaregelingen tot 130% van het sociaal minimum.

  Hilversum en Wijdemeren geven minimaregelingen, zoals hulp bij schoolkosten, sport of de collectieve zorgverzekering, aan inwoners met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum. Daardoor krijgen ook werkenden met een laag loon en mensen net boven de bijstand deze hulp. Na de fusie worden de regelingen samengevoegd. Een lagere grens kost minder geld en maakt meer verdienen aantrekkelijker; de huidige grens helpt ook mensen die net boven de bijstand zitten.

  Eerder oneens Minimaregelingen tot 130% van het sociaal minimum.

  De partij kiest gematigd voor een ruimere grens, richting 130% van het bijstandsniveau. Ze vindt dat wie echt geen werk kan vinden, moet kunnen terugvallen op voldoende middelen om mee te doen.

  “kunnen terugvallen op voldoende middelen als het echt niet lukt om werk te vinden is óók belangrijk om mee te kunnen doen.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Armoederegelingen voor inwoners op: bijstandsniveau / 130%'
• De geplande besparing van miljoenen op de jeugdzorg in 2029 en 2030 gaat door.Eerder eens Jeugdzorg anders organiseren; stemde tegen schrappen van de besparing.

  De kosten van jeugdzorg stijgen al jaren, en het Rijk geeft gemeenten vanaf 2028 minder geld omdat het verwacht dat die kosten dalen. In de voorjaarsnota 2026 van Hilversum staat een besparing op jeugdzorg van ongeveer 1 miljoen euro in 2029 en 2 miljoen euro per jaar vanaf 2030, na eerst te investeren in buurtteams, hulp in groepen en meer lichte hulp dichtbij school en gezin. Een voorstel om die besparing te schrappen kreeg in juli 2026 geen meerderheid.

  Eerder eens Jeugdzorg anders organiseren; stemde tegen schrappen van de besparing.

  De partij wil lichtere, snellere hulp via scholen en wijkteams zodat zware jeugdzorg beschikbaar blijft voor wie het nodig heeft. Ze stemde in 2026 tegen het schrappen van de besparing, maar bezuinigt volgens haar programma niet op de kwaliteit van zorg.

  “Het is belangrijk dat we de jeugdzorg anders gaan organiseren: meer laagdrempelige en snelle ondersteuning”

  Stemgedrag in de raad: Stemgids: 'De gemeente mag niet miljoenen bezuinigen op de jeugdzorg' (neutraal); Raad Hilversum, 1-7-2026: A26-88 (CDA tegen schrappen besparing)
• De gemeente scheldt de eigen bijdrage voor Wmo-hulp kwijt voor inwoners met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum.Eerder oneens Stemde tegen kwijtschelding van de Wmo-bijdrage.

  Wie hulp uit de Wmo krijgt, zoals huishoudelijke hulp, begeleiding of een hulpmiddel, betaalt een eigen bijdrage: nu een vast bedrag per maand. Hilversum schold die bijdrage eerder kwijt voor lage inkomens; voorstellen in 2024 en 2025 om dat te behouden of terug te brengen kregen geen meerderheid. Kwijtschelding kost de gemeente geld dat elders gevonden moet worden.

  Eerder oneens Stemde tegen kwijtschelding van de Wmo-bijdrage.

  De fractie stemde in 2025 tegen de motie om de eigen bijdrage Wmo kwijt te schelden tot 130% van het sociaal minimum. Het programma noemt dit niet; voor andere armoederegelingen kiest ze wel voor de 130%-grens.

  Stemgedrag in de raad: Raad Hilversum, 11-6-2025: motie M25-047 (CDA tegen); MijnStem: armoederegelingen
• Lichte hulp, zoals huishoudelijke hulp of dagbesteding, is zoveel mogelijk zonder aanvraag en beoordeling te krijgen, ook als die hulp minder op maat is.Eens Lichte hulp zonder indicatie in de buurt, zwaardere zorg met indicatie.

  Bij de Wmo kan de gemeente hulp regelen als 'algemene voorziening' (vrij binnenlopen, voor iedereen hetzelfde, zonder indicatie) of als maatwerk na een persoonlijk onderzoek en besluit. Hilversum biedt bijvoorbeeld sinds 2025 lichte dagbesteding aan zonder aanvraag of indicatie. Algemene voorzieningen zijn sneller en goedkoper; maatwerk past beter bij de persoon en geeft meer rechten om bezwaar te maken.

  Eens Lichte hulp zonder indicatie in de buurt, zwaardere zorg met indicatie.

  De partij wil lichte, laagdrempelige hulp zonder aanvraag, als algemene voorziening, en zware zorg snel en volwaardig waar het nodig is. Dat is volgens haar goedkoper en vooral menselijker.

  “Zorg is voor iedereen toegankelijk waar het kan, indicatie alleen waar het moet. Lichte, laagdrempelige hulp vind je in de buurt”

  Verkiezingsprogramma: p. 32
• Per wijk of dorp werkt de gemeente met één vaste zorgaanbieder voor jeugdhulp en Wmo, ook als inwoners dan minder te kiezen hebben.Geen standpunt gevonden

  De gemeente koopt jeugdhulp en Wmo-hulp in bij veel verschillende zorgbedrijven. Een voorstel uit 2022 om het aantal aanbieders terug te dringen kreeg geen meerderheid. Minder aanbieders geeft vaste gezichten en meer grip op kwaliteit en kosten. Meer aanbieders geeft inwoners keuze, bijvoorbeeld voor zorg die bij hun geloof of situatie past, en uitwijkmogelijkheden bij wachtlijsten.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Wie bijstand krijgt en kan werken, moet iets terugdoen voor de samenleving, zoals vrijwilligerswerk.Geen standpunt gevonden

  De Participatiewet geeft gemeenten de mogelijkheid om van mensen in de bijstand een tegenprestatie te vragen, zoals vrijwilligerswerk of klussen in de buurt. Gemeenten bepalen zelf of en hoe streng ze dat toepassen. Voorstanders zien het als wederkerigheid; tegenstanders als dwang die mensen niet helpt aan werk.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• In elk dorp en elke wijk zonder buurthuis zorgt de gemeente voor een ontmoetingsplek, en betaalt zij die.Eerder eens Aanlandplek in elke wijk en dorp, maar gemeente neemt niet over.

  Niet elke wijk of elk dorp heeft een buurthuis of dorpshuis; in sommige dorpen draaien plekken zoals de Buurtkamer 3D (Kortenhoef, 's-Graveland, Ankeveen) op vrijwilligers. Een ontmoetingsplek helpt tegen eenzaamheid, maar kost geld voor ruimte en begeleiding. De keuze is of de gemeente dat overal regelt en betaalt, of overlaat aan bewoners waar die behoefte er is.

  Eerder eens Aanlandplek in elke wijk en dorp, maar gemeente neemt niet over.

  De partij wil in elke wijk en elk dorp minstens één herkenbare ontmoetingsplek, bij voorkeur op een plek die er al is. De gemeente moet bestaande initiatieven mogelijk maken en niet overnemen.

  “Buurthuizen en soortgelijke ontmoetingsplekken spelen een belangrijke rol in onze wijken. Er moet in elke wijk en dorp een aanlandplek.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'In alle wijken en dorpen een buurthuis openen'; programma p. 37
• De gemeente beoordeelt de subsidie van buurthuizen en wijkcentra elk jaar opnieuw, op basis van wat ze hebben bereikt.Eerder eens Stemde tegen meerjarige subsidie voor wijkcentra.

  Wijk- en buurtcentra krijgen nu elk jaar opnieuw subsidie en moeten die elk jaar aanvragen en verantwoorden. Een voorstel om ze voor vijf jaar subsidie te geven kreeg in november 2025 geen meerderheid. Jaarlijks toetsen geeft de raad grip op het geld; meerjarige subsidie geeft vrijwilligers zekerheid en minder papierwerk.

  Eerder eens Stemde tegen meerjarige subsidie voor wijkcentra.

  De fractie stemde in 2025 tegen vijfjarige subsidie voor wijk- en buurtcentra. Het programma wil wel dat bestaande initiatieven in de dorpen bij de fusie de raadsperiode overeind blijven.

  Stemgedrag in de raad: Raad Hilversum, 12-11-2025: motie M25-111 5-jarige subsidie wijkcentra (CDA tegen)

Veiligheid en handhaving

• Als er extra geld komt voor veiligheid, gaat dat liever naar meer jongerenwerkers dan naar meer boa's.Midden Wil zowel meer boa's als jongerenwerkers.

  Boa's zijn handhavers van de gemeente: zij spreken mensen aan en kunnen boetes geven. Jongerenwerkers zoeken jongeren op en proberen overlast te voorkomen voordat die ontstaat. Het geld voor veiligheid is beperkt, dus partijen moeten kiezen waar het meeste heen gaat.

  Midden Wil zowel meer boa's als jongerenwerkers.

  De partij kiest niet tussen beide. Ze wil een sterkere positie en meer inzet van boa's, en daarnaast jongerenwerk dat jongeren opzoekt.

  “De wijkagent en de jongerenwerker zijn de ogen en oren van een buurt, maar alleen als ze er ook echt zijn.”

  Verkiezingsprogramma: p. 12; MijnStem: 'Meer BOA’s inzetten in het uitgaansgebied'
• Boa's besteden hun tijd vooral aan ernstige overlast en intimidatie, en minder aan foutparkeren, hondenpoep en andere kleine overtredingen.Eerder oneens Wil ook strenger handhaven op foutparkeren en kleine ergernissen.

  Het aantal boa's is beperkt, dus de gemeente kiest waar zij op letten. Nu schrijven boa's ook bonnen voor kleine overtredingen zoals verkeerd parkeren of hondenpoep. Deze keuze gaat over de prioriteit: zware overlast eerst, of ook de kleine ergernissen streng aanpakken.

  Eerder oneens Wil ook strenger handhaven op foutparkeren en kleine ergernissen.

  De partij wil niet alleen ernstige overlast aanpakken, maar ook verloedering en kleine ergernissen snel oppakken, met strengere handhaving van foutparkeerders.

  “Ten slotte zetten we in op strengere handhaving van foutparkeerders, waarmee we de leefbaarheid in de wijken en buurten willen vergroten.”

  Verkiezingsprogramma: p. 21; p. 11
• De gemeente hangt ook buiten het centrum camera's op, op plekken waar vaak overlast is.Eerder eens Flexibel cameratoezicht ook op andere overlastplekken.

  In het uitgaansgebied van Hilversum hangen camera's die de politie gebruikt; de raad stemde in 2023 in met verlenging tot 2028. De burgemeester besluit waar camera's komen, binnen de regels die de raad stelt. De vraag is of camera's ook naar andere overlastplekken moeten komen, zoals tunnels of plekken waar vaak ongeregeldheden zijn. Voorstanders wijzen op opsporing en afschrikking, tegenstanders op privacy en het verplaatsen van problemen.

  Eerder eens Flexibel cameratoezicht ook op andere overlastplekken.

  De partij wil cameratoezicht uitbreiden naar plekken waar het iets toevoegt, zoals uitgaansgebieden en het Lindeplein, en het flexibel inzetten.

  “Het CDA pleit voor flexibel cameratoezicht, maar wel op locaties waar toegevoegde waarde is zoals uitgaansgebieden of het Lindeplein.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Cameratoezicht op straat: beperken / uitbreiden'
• Hilversum verlaagt het maximum aantal coffeeshops.Eens Aantal coffeeshops terugdringen; in de dorpen geen.

  Hilversum heeft een maximum van acht coffeeshops, en dat maximum is bereikt; voor zover bekend zijn er in de dorpen van Wijdemeren geen coffeeshops. De burgemeester stelt dit beleid vast; de raad kan wel vragen om een lager maximum. Een lager maximum betekent dat een gesloten coffeeshop niet terugkomt. Voorstanders willen minder drugsgebruik en overlast, tegenstanders vrezen meer straathandel.

  Eens Aantal coffeeshops terugdringen; in de dorpen geen.

  De partij wil het aantal coffeeshops in Hilversum verder terugdringen zodra de mogelijkheid zich voordoet, en geen coffeeshops in de dorpen.

  “In de dorpen komen geen coffeeshops en in Hilversum dringen we, waar de mogelijkheid zich voordoet, het aantal coffeeshops verder terug.”

  Verkiezingsprogramma: p. 13; MijnStem: 'Het aantal coffeeshops verminderen'
• Bestaande coffeeshops dicht bij een school mogen op hun plek blijven, zolang ze zich aan de regels houden.Geen standpunt gevonden

  Volgens de gemeente liggen de meeste Hilversumse coffeeshops binnen 350 meter loopafstand van een school. Hilversum gebruikt sinds 2013 geen vaste minimumafstand tot scholen, maar stelt via een keurmerk andere eisen aan coffeeshops. Deze keuze gaat erover of de gemeente bestaande coffeeshops bij scholen laat zitten of ze dwingt te verhuizen of te sluiten.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

Asiel, opvang en samenleven

• Als de Spreidingswet verdwijnt, houdt de gemeente haar opvangplekken voor asielzoekers gewoon open.Eerder eens Bestaande opvang hoeft niet te sluiten; geen extra locaties.

  De Spreidingswet verplicht sinds 2024 elke gemeente om een deel van de opvang van asielzoekers te regelen. Een aantal Kamerleden heeft een wetsvoorstel ingediend om die wet in te trekken; de Raad van State raadde dat in 2026 af en er is nog niet over gestemd. Zonder de wet beslist de gemeente zelf of zij opvang blijft bieden. Hilversum vangt nu asielzoekers op in Hotel Gooiland en bereidt nieuwe locaties voor; de tijdelijke noodopvang in Loosdrecht stopte in oktober 2026.

  Eerder eens Bestaande opvang hoeft niet te sluiten; geen extra locaties.

  De partij vindt dat opvanglocaties die er al zijn niet ineens dicht hoeven als de Spreidingswet verdwijnt. Extra locaties liggen dan minder voor de hand.

  “daar waar Hilversum al kansrijke asielzoekers opvangt hoeft deze niet ineens te sluiten wanneer de spreidingswet wordt ingetrokken. Extra locaties zijn dan minder voor de hand liggend.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'De gemeente moet asielzoekers blijven opvangen, ook als de Spreidingswet wordt ingetrokken' (neutraal)
• Opvang komt op vaste plekken in wijken en dorpen die blijven, in plaats van op tijdelijke locaties met een einddatum.Eerder oneens Opvang kleinschalig en met een duidelijke termijn.

  Opvang kan tijdelijk zijn, zoals de noodopvang in het gemeentehuis van Loosdrecht die in oktober 2026 stopte, of voor langere tijd op een vaste plek in een wijk. Hilversum kiest voor locaties voor langere tijd, zoals bij het Noordse Bosje (tien jaar). Een einddatum geeft omwonenden zekerheid, maar betekent dat steeds opnieuw een nieuwe plek gezocht moet worden.

  Eerder oneens Opvang kleinschalig en met een duidelijke termijn.

  De partij kiest voor kleinschalige opvang, gespreid over de regio, met een duidelijke termijn. Een vaste plek zonder einddatum past daar minder bij.

  “zorgvuldig, kleinschalig, gericht op meedoen en met een duidelijke termijn.”

  Verkiezingsprogramma: p. 8
• Bij een nieuwe opvanglocatie hebben de omwonenden het laatste woord, niet de gemeenteraad.Eerder oneens Opvang in overleg met de buurt, niet met een vetorecht.

  Bij de keuze van een opvanglocatie kunnen omwonenden worden geïnformeerd, advies geven of echt kunnen tegenhouden. Nu kiest het college de locaties, binnen de kaders van de gemeenteraad. Onder de Spreidingswet kan het Rijk een gemeente die niets regelt in het uiterste geval opdragen om opvang te realiseren.

  Eerder oneens Opvang in overleg met de buurt, niet met een vetorecht.

  De partij wil locaties samen met de buurt kiezen en stelt voorwaarden aan schaal, geschiktheid voor gezinnen en draagkracht van de buurt. Een laatste woord voor omwonenden noemt ze niet; ze steunt de vertegenwoordigende democratie.

  “Wij stellen als voorwaarde, zoals eerder met onze inwoners besproken, dat de opvang van asielzoekers kleinschalig, geschikt voor gezinnen en passend bij de draagkracht van een buurt moet zijn.”

  Reactie van de partij in Hilversums Nieuws: Hilversums Nieuws 12-11-2026 (geen expliciet eens/oneens); programma p. 8
• Het Hilversumse opvangbeleid uit 2023, met kleinschalige opvang in de wijk, gaat na de fusie ook gelden voor de dorpen.Eerder eens De Hilversumse afspraken uit 2023 blijven leidend

  In 2023 sprak Hilversum met inwoners over asielopvang. Daaruit kwam een kader dat de raad in december 2023 bijna unaniem vaststelde: enkele kleinere locaties verspreid over de stad, voor gemengde groepen, ook gezinnen. Inwoners van Wijdemeren praatten daar niet over mee. Het kader doortrekken naar de dorpen geeft snel duidelijkheid; het opnieuw openbreken (zoals de VVD wil, met willekeurig gekozen inwoners) geeft de dorpen een eigen stem, maar kost tijd.

  Eerder eens De Hilversumse afspraken uit 2023 blijven leidend

  Het CDA noemt de afspraken die in 2023 met de stad en de raad zijn gemaakt leidend en zegt dat zijn lijn niet verandert: kleinschalige opvang, spreiding en investeren in de wijk. Dat de dorpen er na de fusie ook onder vallen, staat er niet letterlijk.

  “Naar aanleiding van deze gesprekken en een internetconsultatie zijn er afspraken gemaakt met de stad en met de gemeenteraad en die afspraken zijn leidend voor de gekozen aanpak.”

  Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: p. 8
• Statushouders wachten op een sociale huurwoning net zo lang als andere woningzoekenden, zonder eigen voorrangsregeling.Eerder eens Wil vooral voorrang voor inwoners met lokale binding.

  Statushouders zijn asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen. De gemeente moet elk half jaar een vast aantal van hen een woning geven en doet dat nu vooral met voorrang op sociale huur. Landelijke regels staan die voorrang nog toe; een landelijk verbod is in 2026 juist uit de nieuwe huisvestingswet gehaald. Zonder voorrang blijven statushouders langer in de opvang, waardoor daar plekken bezet blijven.

  Eerder eens Wil vooral voorrang voor inwoners met lokale binding.

  De partij vindt niet dat statushouders voorrang moeten houden en wil de mogelijkheden voor inwoners met binding benutten. In 2023 stemde ze nog tegen het amendement om de voorrang te schrappen.

  “Het CDA Hilversum wil vooral de mogelijkheden benutten om inwoners met lokale binding te behouden voor onze gemeente.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Statushouders moeten voorrang houden bij een sociale huurwoning' (tegen); Raad Hilversum, 8-3-2023: A23-49 (CDA tegen)
• Als het Rijk stopt met geld voor LHBTI-beleid, betaalt de gemeente dat beleid en de organisaties zelf door.Geen standpunt gevonden

  Hilversum is een 'regenbooggemeente': met geld van het Rijk steunt zij beleid en organisaties voor LHBTI'ers (lesbische vrouwen, homo's, biseksuelen, transgender en intersekse personen). Het huidige programma van het Rijk liep tot en met 2026 en het is niet zeker of en hoe dat geld doorgaat. Doorbetalen kost de gemeente geld dat ook elders kan.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

Economie, centrum en media

• Op het Media Park komen flink meer woningen, ook als er daardoor minder ruimte overblijft voor mediabedrijven.Eerder oneens Economische functie van het Media Park blijft voorop

  Het Media Park in Hilversum is het grootste mediacluster van Nederland; volgens de gemeente komt meer dan een kwart van de banen in Hilversum uit de creatieve sector. De vraag is hoeveel van de vrije ruimte en lege gebouwen daar naar woningen gaat. Eens betekent: woningbouw krijgt daar een groot deel van de ruimte; oneens: mediabedrijven gaan voor en woningen zijn hooguit een aanvulling.

  Eerder oneens Economische functie van het Media Park blijft voorop

  Het CDA wil dat de economische functie van het Media Park voorop blijft staan. Wonen voor studenten, starters en jonge professionals ziet het als aanvulling die de campus levendig maakt, maar niet ten koste van de mediabedrijven.

  “Voor ons blijft de economische functie vooropstaan. Maar onderwijs, wonen voor studenten, starters en jonge professionals en voorzieningen maken het geheel levendig.”

  Verkiezingsprogramma: MijnStem: 'Op het Media Park: meer woningen / meer mediabedrijven'; programma p. 53
• De bouw van Bruisend Hart op het Oosterspoorplein wordt uitgesteld tot de gemeente het financieel weer aankan.Oneens Bruisend Hart moet doorgaan; stoppen kost geld en vertraagt woningen.

  Bruisend Hart is het plan voor de oostkant van station Hilversum (Oosterspoorplein) met ongeveer 150 woningen, waarvan een derde sociale huur, en een nieuw groen plein. De raad stelde het stedenbouwkundig plan in mei 2024 vast en de wijziging van het omgevingsplan in 2025; de eerste werkzaamheden staan gepland vanaf 2027. Het is een grote investering in een tijd waarin de gemeente moet bezuinigen. Uitstel spaart nu geld, maar vertraagt woningen en kan later extra kosten geven.

  Oneens Bruisend Hart moet doorgaan; stoppen kost geld en vertraagt woningen.

  De partij wil het plan zoals vastgesteld laten doorgaan. Uitstel of stoppen leidt volgens haar tot hoge kosten en een verdere stijging van de woningnood.

  “Nu stoppen met de ontwikkeling leidt tot hoge kosten en verder oplopen van de woningnood.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Het plan Bruisend Hart voor het Oosterspoorplein moet doorgaan' (voor); Raad Hilversum, 15-5-2024 (CDA voor)
• Het winkelgebied in het centrum van Hilversum wordt kleiner; lege winkels aan de randen worden woningen.Midden Per winkelgebied: versterken, concentreren of transformeren.

  In het centrum van Hilversum staan winkels leeg, vooral in de aanloopstraten rond het kernwinkelgebied, zoals de Havenstraat. Een kleiner winkelgebied concentreert bezoekers en maakt woningen mogelijk in de randen. De andere keuze is de aanloopstraten juist versterken, bijvoorbeeld met de bestaande subsidie voor het opknappen van gevels.

  Midden Per winkelgebied: versterken, concentreren of transformeren.

  De partij kiest niet vooraf voor een kleiner centrum. Per winkelgebied bepaalt ze samen met ondernemers en eigenaren of ze versterkt, concentreert of transformeert; leegstaande panden mogen sneller een nieuwe bestemming, bijvoorbeeld wonen.

  “Daarom kiezen wij per winkelgebied samen met ondernemers en vastgoedeigenaren voor versterken, concentreren of transformeren.”

  Verkiezingsprogramma: p. 51
• De gemeente beperkt de openingstijden van winkels op zondag weer.Eerder eens Tegen ruimere zondagsopening; wil onderzoek naar het effect.

  Met de Winkeltijdenverordening 2024 mogen winkels in Hilversum op zondagen en feestdagen ruimer open; winkeliers kiezen zelf of ze opengaan. Na de fusie moeten de regels voor stad en dorpen gelijk worden. Tegenstanders van ruime zondagsopening wijzen op de zondagsrust en op kleine winkeliers die het niet kunnen bijbenen tegen grote ketens.

  Eerder eens Tegen ruimere zondagsopening; wil onderzoek naar het effect.

  De partij vindt dat kleine ondernemers nadeel hebben van de ruimere zondagsopening. Ze stemde in 2024 tegen de verruiming en wil onderzoek naar de toegevoegde waarde ervan; terugdraaien kondigt ze niet aan.

  “Kleine ondernemers hebben hier een nadeel ten opzichte van de grote ketens. Wij pleiten voor een goed onderzoek naar de toegevoegde waarde van de huidige ruimere zondagsopening.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Winkels moeten op zondag ruimer open mogen' (tegen); Raad Hilversum, 18-12-2024: Winkeltijdenverordening 2024 (CDA tegen)
• De gemeente blijft geld uitgeven aan citymarketing om bezoekers naar Hilversum en de plassen te trekken.Eerder oneens Wil besparen op Hilversum City Marketing.

  Hilversum betaalt mee aan Hilversum Marketing, dat de stad promoot als 'Mediastad'; regionaal is er Visit Gooi & Vecht. Na de fusie kan die promotie ook de dorpen en de Loosdrechtse Plassen gaan omvatten. Oneens betekent: minder of geen gemeentegeld voor promotie, en het geld anders besteden.

  Eerder oneens Wil besparen op Hilversum City Marketing.

  De partij wil besparen op Hilversum City Marketing, onder meer om het gratis eerste uur parkeren te betalen. Tegelijk wil ze dat de plassen, buitenplaatsen en dorpen een prominente plaats krijgen in de gezamenlijke marketing.

  “Daarnaast zien we mogelijkheden om te besparen op Hilversum City Marketing”

  Verkiezingsprogramma: p. 7; p. 53; Raad Hilversum, 1-7-2026: A26-89 (CDA tegen)
• De verplichte ondernemersbijdrage aan het Stadsfonds wordt afgeschaft.Eerder oneens Respecteert het Stadsfonds; wil wel meer openheid.

  Sinds 2015 betalen eigenaren en gebruikers van bedrijfspanden in Hilversum een opslag op de onroerendezaakbelasting (nu 10,25 procent) voor het Stadsfonds, samen ruim 1,5 miljoen euro per jaar. De gemeente geeft dat geld aan de stichting Stadsfonds, waarin ondernemers het besteden aan onder meer evenementen, 'schoon, heel en veilig' en Hilversum Marketing. Na de fusie gaan ook bedrijven in de dorpen het Hilversumse tarief met deze opslag betalen; daardoor stijgt hun belasting.

  Eerder oneens Respecteert het Stadsfonds; wil wel meer openheid.

  De partij wil het Stadsfonds niet afschaffen en respecteert de zelfstandigheid ervan. Ze wil wel meer openheid, een heldere grens met gewone gemeentetaken en geen automatische uitbreiding naar de dorpen.

  “Het fonds heeft een eigen bestuur en een eigen structuur; die zelfstandigheid respecteren wij.”

  Verkiezingsprogramma: p. 52
• Rond de Loosdrechtse Plassen mag ruimte komen voor meer jachthavens, vakantieparken en horeca.Midden Perspectief voor plasondernemers, met balans tussen natuur en recreatie.

  Het plassengebied is een belangrijk recreatiegebied en tegelijk beschermde natuur (Natura 2000). Ondernemers willen soms uitbreiden; de gemeente beslist via het omgevingsplan waar dat mag, binnen regels van provincie en Rijk voor de natuur. Partijen verschillen over de vraag of er groei bij mag komen of dat de huidige omvang genoeg is.

  Midden Perspectief voor plasondernemers, met balans tussen natuur en recreatie.

  De partij geeft watersport, jachthavens, horeca en verblijfsrecreatie perspectief en langjarige duidelijkheid. Natuur, recreatie en leefbaarheid moeten in balans blijven; ze waakt voor massatoerisme.

  “Natuur, recreatie en leefbaarheid moeten daarbij in balans blijven.”

  Verkiezingsprogramma: p. 53; p. 51; MijnStem: 'In het plassengebied inzetten op: recreatie / rust voor plant en dier'

Cultuur, sport en onderwijs

• Hilversum gaat net zoveel geld aan kunst en cultuur uitgeven als andere steden van dezelfde grootte.Midden Meer geld voor cultuur alleen met goede plannen en dekking.

  Hilversum geeft volgens onder meer PRO minder uit aan cultuur dan vergelijkbare gemeenten; een voorstel uit 2022 voor 250.000 euro per jaar extra kreeg geen meerderheid. Na de fusie worden de subsidieregels van Hilversum en Wijdemeren samengevoegd, en de nieuwe raad kiest hoeveel geld er naar cultuur gaat. Meer geld voor cultuur betekent minder ruimte voor andere uitgaven of hogere lasten, terwijl de gemeentefinanciën onder druk staan.

  Midden Meer geld voor cultuur alleen met goede plannen en dekking.

  De partij staat neutraal tegenover meer cultuurgeld: een levendige stad is belangrijk, maar ze wil weten waaraan het wordt besteed en ten koste van wat. In 2022 stemde ze tegen een amendement voor 250.000 euro extra.

  “Een levendige stad is belangrijk, maar het is ook belangrijk om te kijken waar dit geld aan besteed wordt en ten koste van welke andere uitgaven extra subsidie verstrekt kan worden.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'De gemeente moet meer geld uitgeven aan kunst en cultuur' (neutraal); Raad Hilversum, 9-11-2022: A22-93 (CDA tegen)
• Een cultureel project krijgt hooguit vijf jaar subsidie; daarna moet het zonder geld van de gemeente verder.Geen standpunt gevonden

  Naast vaste subsidies voor instellingen geeft de gemeente projectsubsidies aan nieuwe culturele initiatieven. De VVD wil dat zulke steun altijd eindig is; andere partijen willen juist meerjarige zekerheid, zodat initiatieven en vrijwilligers vooruit kunnen plannen.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Verenigingen en dorpshuizen in de dorpen van Wijdemeren houden na de fusie minstens vier jaar dezelfde subsidie als nu.Eerder eens Dorpsgarantie: bestaande initiatieven blijven de raadsperiode overeind.

  Hilversum en Wijdemeren hebben elk eigen regels voor subsidies aan verenigingen, dorpshuizen en cultuur. Na de fusie worden die gelijkgetrokken (geharmoniseerd). Een garantie geeft verenigingen in Loosdrecht, Kortenhoef, 's-Graveland, Ankeveen en Nederhorst den Berg zekerheid, maar stelt een gelijke verdeling over de hele gemeente uit.

  Eerder eens Dorpsgarantie: bestaande initiatieven blijven de raadsperiode overeind.

  De partij wil bij de fusie een dorpsgarantie: bestaande initiatieven blijven ten minste de hele raadsperiode bestaan. Wil het college afwijken, dan legt het dat uit aan de raad; dezelfde subsidiebedragen belooft ze niet.

  “Een dorpsgarantie bij de fusie: bestaande initiatieven blijven ten minste de hele raadsperiode overeind.”

  Verkiezingsprogramma: p. 47; p. 6
• De gemeente betaalt mee om grote sportevenementen naar Hilversum te halen, zoals een marathon of een triatlon op de plassen.Geen standpunt gevonden

  Hilversum heeft al evenementen als de City Run en in Nederhorst den Berg is een sprinttriatlon. Sommige partijen willen grotere, ook (inter)nationale evenementen die bezoekers trekken; andere geven het geld liever aan kleine evenementen die inwoners zelf in buurten en dorpen organiseren, of vinden dat evenementen zichzelf moeten bedruipen.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• De regels voor monumenten worden soepeler, zodat eigenaren hun pand makkelijker kunnen verduurzamen of verbouwen.Eerder oneens Bescherming van monumenten niet afzwakken, wel steun voor eigenaren.

  De nieuwe gemeente telt veel monumenten, met veel werk van architect Dudok en beschermde dorpsgezichten in de dorpen. Voor veranderingen aan een monument, zoals zonnepanelen of isolatie, zijn vaak een vergunning en advies van een commissie nodig. Soepeler regels maken verduurzamen en verbouwen makkelijker, maar kunnen het historische karakter aantasten.

  Eerder oneens Bescherming van monumenten niet afzwakken, wel steun voor eigenaren.

  De partij wil de bescherming van monumenten en beschermde gezichten niet afzwakken. Eigenaren steunt ze wel, onder meer via het Gevelherstelfonds en extra aandacht bij verduurzaming.

  “De bescherming van onze monumenten en beschermde gezichten zwakken wij niet af”

  Verkiezingsprogramma: p. 17
• Een school in een monumentaal gebouw krijgt nieuwbouw als dat goedkoper en beter is; het oude pand krijgt een andere functie.Geen standpunt gevonden

  Verschillende scholen zitten in monumentale gebouwen, waaronder scholen van Dudok. De gemeente betaalt de schoolgebouwen en heeft een huisvestingsplan voor scholen tot 2039 met grote investeringen. De keuze is of de gemeente deze gebouwen renoveert en verduurzaamt voor onderwijs, of nieuwe scholen bouwt en de oude panden bijvoorbeeld voor wonen gebruikt.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

Bestuur, fusie en dorpen

• Elk dorp en elke wijk krijgt een eigen, door de inwoners gekozen dorps- of wijkraad.Geen standpunt gevonden

  Een dorps- of wijkraad is een groep inwoners die namens het dorp of de wijk meepraat met de gemeente. De vraag is of elk dorp en elke wijk zo'n raad krijgt die door de inwoners wordt gekozen, of dat de gemeente dat aan dorpen en wijken zelf laat of inspraak op een andere manier regelt.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Dorps- en wijkraden mogen zelf besluiten nemen over zaken die alleen hun eigen dorp of wijk raken, in plaats van alleen advies te geven.Eerder oneens Geen extra bestuurslaag; liever wijk- en dorpsbudgetten

  Een dorps- of wijkraad kan de gemeente adviseren, of zelf beslissen over bijvoorbeeld een eigen budget of de inrichting van een plein. De Gemeentewet maakt het mogelijk om bevoegdheden over te dragen aan zo'n raad, maar de gemeenteraad houdt het laatste woord over de begroting. Tegenstanders vrezen een extra bestuurslaag tussen inwoners en gemeenteraad.

  Eerder oneens Geen extra bestuurslaag; liever wijk- en dorpsbudgetten

  Het CDA wil sommige zaken aan inwoners overlaten of via wijk- en dorpsbudgetten ondersteunen, maar ziet een extra laag tussen inwoners en raad als risico: die kan de afstand vergroten. Het geeft liever dorpscoördinatoren en wijkregisseurs meer mandaat.

  “maar een extra laag tussen inwoners en raad kan de afstand vergroten in plaats van verkleinen.”

  Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: MijnStem: 'Dorps- en wijkraden laten kiezen door bewoners'; programma p. 7
• Elk dorp krijgt een eigen gemeenteloket dat minstens één dag per week open is, ook als dat extra geld kost.Eerder eens Dorp- en wijkregisseurs als eerste loket; uitbreiden en zichtbaarder.

  Voor bijvoorbeeld een paspoort of rijbewijs konden inwoners terecht bij het stadskantoor in Hilversum en het gemeentehuis in Loosdrecht. Het loket in Loosdrecht sluit eind december 2026; vanaf januari 2027 is er alleen het stadskantoor in Hilversum. De vraag is hoe dichtbij de gemeente in de dorpen moet zijn: een vast loket per dorp, spreekuren in dorpshuizen, een mobiel loket dat langs de dorpen rijdt, of vooral hulp via internet en telefoon, op afspraak.

  Eerder eens Dorp- en wijkregisseurs als eerste loket; uitbreiden en zichtbaarder.

  De partij kiest gematigd voor loketten in de dorpen, maar in de vorm van dorp- en wijkregisseurs als vast aanspreekpunt. Ze belooft dienstverlening die dichtbij en persoonlijk blijft, zonder vaste openingsdag per dorp.

  “Dorp- en wijkregisseurs zijn een eerste loket en vast aanspreekpunt voor veel inwoners. Die behouden we, breiden we uit en maken we meer zichtbaar.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Gemeenteloketten in alle dorpen instellen'; programma p. 6
• De nieuwe gemeente geeft de dorpen de komende jaren voorrang bij investeringen, ook als plannen in de stad daardoor moeten wachten.Eerder oneens Investeert in dorpen en stad, niet de een ten koste van de ander.

  De fusie volgde op financiële en bestuurlijke problemen in Wijdemeren; meerdere partijen wijzen op achterstallig onderhoud aan wegen en voorzieningen in de dorpen. De nieuwe gemeente moet kiezen hoe ze geld verdeelt tussen stad en dorpen. Sommige partijen willen de dorpen een gegarandeerd budget geven, andere willen investeren waar de nood het hoogst is, zonder vooraf onderscheid tussen stad en dorp.

  Eerder oneens Investeert in dorpen en stad, niet de een ten koste van de ander.

  De partij wil geen voorrang voor de dorpen ten koste van de stad. Ze investeert in beide en wil dat een dorp krijgt wat het nodig heeft, bijvoorbeeld veilige wegen, woningen en zorg dichtbij.

  “Als het aan het CDA ligt, investeert de gemeente in de dorpen én in Hilversum, niet in de een ten koste van de ander.”

  Reactie van de partij in Hilversums Nieuws: Hilversums Nieuws 5-11-2026 (geen expliciet eens/oneens)
• Na de fusie worden regels, tarieven en subsidies zo snel mogelijk in de hele gemeente gelijk getrokken.Eerder oneens Harmoniseren, maar niet overal dezelfde regels: ruimte voor verschil.

  Hilversum en Wijdemeren hadden elk eigen regels, belastingen en subsidies; die moeten na de fusie op elkaar worden afgestemd (harmoniseren). De raad stelde in oktober 2026 een routekaart vast voor het gelijktrekken van het dorpen- en wijkenbeleid. De keuze is hoe snel en hoe ver: overal hetzelfde, of bewust verschillen per kern laten bestaan.

  Eerder oneens Harmoniseren, maar niet overal dezelfde regels: ruimte voor verschil.

  De partij wil beleid, subsidies en tarieven na de fusie harmoniseren, maar niet automatisch overal dezelfde oplossing. Verschillen tussen stad, wijk en dorp legt ze uit en waar nodig biedt ze maatwerk.

  “Harmonisatie van beleid, subsidies en tarieven betekent niet dat automatisch overal dezelfde oplossing geldt.”

  Verkiezingsprogramma: p. 6
• Kleine evenementen in de dorpen blijven na de fusie vrij van leges.Eens Kleine dorpsevenementen blijven legesvrij.

  Leges zijn de kosten die de gemeente rekent voor een vergunning, bijvoorbeeld voor een evenement. In Hilversum is voor een heel klein evenement een gratis melding genoeg, maar voor een evenement met vergunning betaal je leges; in Wijdemeren zijn kleine, niet-commerciële dorpsevenementen vrijgesteld. Die vrijstelling blijft in 2027 voorlopig gelden in de dorpen; later moet de raad kiezen of het verschil blijft, of dat overal dezelfde regel komt, eventueel met subsidie als compensatie.

  Eens Kleine dorpsevenementen blijven legesvrij.

  De partij diende in Wijdemeren zelf de motie in die kleine, niet-commerciële dorpsevenementen na de fusie legesvrij wil houden. De motie werd aangenomen.

  Stemgedrag in de raad: Stemgids: 'Kleine evenementen in de dorpen moeten na de fusie geen leges hoeven te betalen' (voor); Raad Wijdemeren, 13-11-2025: motie M-4-9 (CDA, aangenomen 14-5)
• Een referendum is een advies: de gemeenteraad mag na afweging anders besluiten dan de uitslag.Eerder eens Raad beslist; liever geen referendum

  Hilversum heeft sinds 2017 een correctief raadgevend referendum: inwoners kunnen na een raadsbesluit om een stemming vragen, maar de raad beslist uiteindelijk zelf. In Wijdemeren werd een voorstel voor een referendumregeling in 2024 verworpen. Een bindend referendum, waarbij de uitslag de raad verplicht, kan volgens de huidige wet niet; sommige partijen willen dat de raad de uitslag toch altijd volgt.

  Eerder eens Raad beslist; liever geen referendum

  Het CDA is tegen referenda over grote besluiten: in een vertegenwoordigende democratie beslist de gekozen raad, en inwoners moeten vooral tijdig en goed worden betrokken. Als er een referendum is, ligt een raad die het laatste woord houdt in die lijn.

  “We kennen in ons land een vertegenwoordigende democratie, en middelen om in grote projecten te participeren.”

  Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: Stemgids: 'Inwoners moeten via een referendum kunnen meebeslissen over grote besluiten van de gemeente' (tegen)
• Hilversum regelt meer zelf en minder samen met de andere gemeenten in de Regio Gooi en Vechtstreek.Eerder oneens Voorstander van samenwerking in de regio, met democratische legitimatie.

  In de Regio Gooi en Vechtstreek werken de Gooise gemeenten samen, onder meer aan opvang en bescherming, Veilig Thuis, vrouwenopvang en afvalinzameling. Na de fusie is Hilversum, met ongeveer 119.000 inwoners, veruit de grootste gemeente in de regio. In de Metropoolregio Amsterdam (MRA) praat Hilversum nu mee via de regio; sommige partijen willen daar een eigen plek of taken terughalen, andere willen de samenwerking juist versterken met meer zeggenschap voor de raden.

  Eerder oneens Voorstander van samenwerking in de regio, met democratische legitimatie.

  De partij wil bestuurlijke samenwerking in Gooi en Vechtstreek houden. Ze wil wel dat de raad niet op afstand komt en stapt uit een regeling die niet levert wat ze belooft.

  “Het CDA Hilversum is voorstander van een ... bestuurlijke samenwerking in de regio Gooi en ... Vechtstreek.”

  Verkiezingsprogramma: p. 7 (kolomvolgorde in de brontekst door elkaar; citaat uit twee regels samengevoegd)

Geld en belastingen

• Als de begroting een tekort heeft, mogen de lokale belastingen omhoog om voorzieningen als buurthuizen, bibliotheek en zorg te sparen.Eerder oneens Bij tekort eerst eigen uitgaven bekijken, daarna pas de inwoner.

  De nieuwe gemeente verwacht krappe jaren: het Rijk geeft vanaf 2028 minder geld, en volgens meerdere partijen brengt Wijdemeren achterstallig onderhoud mee. Een tekort kan de raad dichten door minder uit te geven of door de OZB en andere heffingen te verhogen. Bij 'eens' gaat het behoud van voorzieningen voor lage lasten; bij 'oneens' gaat de gemeente eerst snijden in eigen uitgaven, ook als voorzieningen dan krimpen.

  Eerder oneens Bij tekort eerst eigen uitgaven bekijken, daarna pas de inwoner.

  De partij wil bij een tekort eerst kritisch naar de eigen uitgaven kijken en de lokale lasten niet harder laten stijgen dan de inflatie. Op de zorg voor kwetsbaren bezuinigt ze niet.

  “Bij tekorten kijken wij eerst naar onze eigen uitgaven voordat wij een beroep doen op de inwoner”

  Verkiezingsprogramma: p. 6; MijnStem: 'Tekorten op de begroting oplossen door: bezuinigen / lokale lasten verhogen'
• De OZB blijft de komende vier jaar meestijgen met de inflatie, in plaats van omlaag te gaan.Eerder eens OZB stijgt niet harder dan de inflatie.

  De OZB wordt per 2027 in de hele gemeente gelijk getrokken op het Hilversumse niveau: woningeigenaren in Wijdemeren gaan daardoor minder betalen, in Hilversum stijgen de woonlasten in 2027 met ongeveer 4% omdat de inflatie hoger is. Daarna is het uitgangspunt dat de woonlasten (OZB, afval- en rioolheffing) jaarlijks met de inflatie meestijgen. Veel partijen willen dat zo houden; een kleinere groep wil de OZB echt verlagen door de gemeente minder te laten doen.

  Eerder eens OZB stijgt niet harder dan de inflatie.

  De partij laat de OZB hooguit met de inflatie meestijgen. Of ze zou willen verlagen, zegt ze niet; de ruimte gebruikt ze voor noodzakelijke investeringen in de openbare ruimte.

  “De OZB stijgt bij ons niet harder dan de inflatie.”

  Verkiezingsprogramma: p. 6; Stemgids: woonlasten mogen niet harder stijgen dan inflatie (neutraal, 'OZB niet harder dan de inflatie')
• Bij een tekort horen subsidies voor cultuur, evenementen en maatschappelijke organisaties bij de eerste uitgaven die omlaag gaan.Eerder oneens Niet bezuinigen op sport en verenigingen; subsidies indexeren

  De gemeente geeft jaarlijks subsidie aan onder meer culturele instellingen, verenigingen, welzijnswerk en evenementen. Na de fusie moeten de regelingen van Hilversum en Wijdemeren worden samengevoegd. Bij een tekort is subsidie een post die de raad relatief snel kan verlagen, maar dat raakt clubs en instellingen direct.

  Eerder oneens Niet bezuinigen op sport en verenigingen; subsidies indexeren

  Het CDA wil de komende jaren niet bezuinigen op sport en verenigingen, indexeert subsidies van organisaties met personeel volgens de cao en houdt bestaande initiatieven in de dorpen overeind. Tegelijk wil het tekorten liever met zuinigheid dan met hogere lasten oplossen; alleen de zorg voor kwetsbaren sluit het daarbij uitdrukkelijk uit.

  “Het CDA vindt dat de komende jaren niet op sport en verenigingen mag worden bezuinigd.”

  Verkiezingsprogramma: p. 41; p. 32; p. 47; MijnStem: 'Tekorten op de begroting oplossen door'
• Voor afval betaalt elk huishouden hetzelfde vaste bedrag, hoeveel restafval het ook aanbiedt.Eerder eens Liever vast bedrag dan betalen naar hoeveelheid afval.

  De afvalstoffenheffing is nu in Hilversum en Wijdemeren een vast bedrag per huishouden, dat alleen afhangt van het aantal personen en niet van de hoeveelheid afval. Een deel van de partijen wil dat je minder betaalt als je goed scheidt en weinig restafval hebt, bijvoorbeeld via een chip in de container. Tegenstanders vrezen illegaal dumpen, meer administratie en hogere rekeningen voor gezinnen met veel luiers of incontinentiemateriaal.

  Eerder eens Liever vast bedrag dan betalen naar hoeveelheid afval.

  De partij kiest gematigd voor een vast bedrag. Betalen naar hoeveelheid afval vergroot volgens haar de kans op dumpen.

  “Wanneer mensen structureel meer gaan betalen voor hun afval, vergroot je de kans dat afval gedumpt wordt of bij anderen in de afvalbak gestopt wordt.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Afvalheffing op basis van: vast bedrag / hoeveelheid afval'
• De toeristen- en forensenbelasting blijven laag, om bezoekers en eigenaren van recreatiewoningen te ontzien.Eerder eens Tegen forensenbelasting; realistische toeristenbelasting met ondernemers

  Forensenbelasting betalen mensen met een tweede huis of recreatiewoning in de gemeente; die gold alleen in Wijdemeren, maar geldt vanaf 2027 in de hele nieuwe gemeente, met een maximum van ongeveer 1.500 euro per jaar. Toeristenbelasting betalen gasten per overnachting; die bestaat al in beide gemeenten. Meer opbrengst hieruit kan de lasten voor inwoners drukken, maar raakt ook recreatieondernemers aan de plassen en in de stad.

  Eerder eens Tegen forensenbelasting; realistische toeristenbelasting met ondernemers

  Het CDA stemde in 2025 in Hilversum tegen het invoeren van een forensenbelasting en diende in 2024 in Wijdemeren mee een motie in om samen met ondernemers tot een realistische taakstelling voor toeristen- en forensenbelasting te komen. Het programma wil vooral jaarlijks laten zien wat de toeristenbelasting opbrengt en waaraan het geld wordt besteed.

  Stemgedrag in de raad: Raad Hilversum, 12-11-2025: motie M25-109 forensenbelasting (CDA tegen); Raad Wijdemeren, 11-7-2024: motie M-3-1 realistische taakstelling toeristen- en forenzenbelasting (CDA mede-indiener, aangenomen)
• Om dure inhuur te verminderen neemt de gemeente meer eigen mensen in vaste dienst, ook als het ambtelijk apparaat daardoor groeit.Eerder eens Inhuur alleen tijdelijk, niet in plaats van een sterke eigen organisatie.

  Vrijwel alle partijen willen minder dure externe inhuur en adviesbureaus. De echte keuze is wat ervoor in de plaats komt: eigen vaste medewerkers (meer ambtenaren) of minder taken en een kleiner apparaat. De fusie levert ook besparingen op bestuur en management op die op beide manieren kunnen worden ingezet.

  Eerder eens Inhuur alleen tijdelijk, niet in plaats van een sterke eigen organisatie.

  De partij wil externe inhuur beperken tot tijdelijke specialistische kennis, niet als structurele vervanging van een sterke gemeentelijke organisatie. Ze wil tegelijk afschalen waar dat verantwoord is.

  “tijdelijk voor specialistische kennis en niet als structurele vervanging van een sterke gemeentelijke”

  Verkiezingsprogramma: p. 7; p. 6
• Om de schuld te beperken worden grote investeringen, zoals nieuwe schoolgebouwen, over meer jaren gespreid.Geen standpunt gevonden

  Hilversum heeft een oplopende schuld, en de nieuwe gemeente staat voor grote uitgaven aan schoolgebouwen en onderhoud aan wegen, bruggen en beschoeiing. Volgens de voorjaarsnota 2026 komt de schuld over tien jaar ruim boven de grens van 130% van de jaarinkomsten die de gemeente zichzelf heeft gesteld. Spreiden over meer jaren houdt de schuld en de rentelasten lager, maar betekent dat scholen en wegen langer moeten wachten.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Bij nieuwe projecten in het centrum kiest de gemeente voor eenvoudige en goedkope materialen, ook als het resultaat minder uitstraling heeft.Geen standpunt gevonden

  Voor de Kerkbrink in het centrum van Hilversum stemde de raad in 2023 in met een nieuw ontwerp, met onder meer natuursteen en een fontein, en met een hoger budget. Bij volgende projecten in het centrum, zoals rond het station en het Oosterspoorplein, speelt opnieuw de vraag of de gemeente kiest voor kwaliteit en uitstraling of voor een sobere, goedkopere uitvoering.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

Doe de stemwijzer