Lijst 2
PRO (GroenLinks-PvdA)
Lijsttrekker Stan Poels · website (opent in een nieuw venster) · verkiezingsprogramma (40 pagina's) (opent in een nieuw venster)PRO Hilversum (Progressief Nederland, de nieuwe partij van GroenLinks en PvdA) presenteert zich onder het motto 'PRO Wonen, PRO Sociaal en PRO Groen'. Het programma zet in op meer en sneller bouwen met vaste minimumpercentages sociale huur en middenhuur, op een fiets- en voetgangersvriendelijke openbare ruimte met 30 km/uur binnen de bebouwde kom en een autoluw centrum, en op lastenverdeling naar draagkracht ('sterkste schouders, zwaarste lasten'). Daarnaast zijn zorg en minimaregelingen, natuur en plassenbescherming, en gelijke behandeling en inclusie terugkerende accenten, met expliciete aandacht voor zowel de stad als de zeven dorpen.
Gezamenlijke lijst van GroenLinks en PvdA. In Hilversum haalden zij in 2022 als aparte partijen 4 en 2 zetels; GroenLinks zit sinds 2022 in het college, de PvdA sinds mei 2024. In Wijdemeren deden ze in 2022 al samen mee (2 zetels).
Wat de partij zelf vooropzet
- Woningtekort aanpakken: extra betaalbare woningen, ook op nieuwe locaties, plus splitsen, optoppen, hoger bouwen waar het past en leegstand herbestemmen
- Betaalbare gemeente: sterkste schouders dragen de zwaarste lasten, eerlijke OZB, ruime minimaregelingen, bij riool- en afvalheffing 'de vervuiler betaalt'
- Fietsgemeente: meer brede doorfietspaden, overal maximaal 30 km/uur binnen de bebouwde kom, autoluw centrum
- Zorgzame gemeenschappen: preventie, wijk- en dorpsgerichte zorg, hulp aan nieuwkomers bij taal en werk
- Meer ruimte voor groen, wandelen en spelen; betaald parkeren waar geparkeerde auto's veel ruimte innemen, niet in de dorpen
- Duurzaamheid, natuur en biodiversiteit: versnelde verduurzaming (isolatie voor wie het niet zelf kan betalen), circulair en natuurinclusief bouwen, kwaliteit van bossen, heide en plassen verbeteren
- Proactieve, goed bereikbare en betrouwbare gemeentelijke overheid met goede dienstverlening en communicatie
Kandidaten
25 kandidaten, in de volgorde van het stembiljet.
1 Stan PoelsKortenhoefIs lijsttrekker van PRO Hilversum. Woont in Kortenhoef en is sinds 2012 actief in de lokale politiek in Wijdemeren; was eerder directeur van de toenmalige Sociale Dienst in Hilversum.
bron van Stan Poels (opent in een nieuw venster)
2 Elske FaberHilversumIs manager in de zorgvernieuwing en nieuw in de Hilversumse politiek. Richt zich op zorg, welzijn en gelijke kansen.
LinkedIn van Elske Faber (opent in een nieuw venster)bron van Elske Faber (opent in een nieuw venster)
3 Nassreddin TaibiHilversumIs commissielid in Hilversum en was namens RoodGroen betrokken bij de landelijke samenwerking tussen GroenLinks en PvdA.
LinkedIn van Nassreddin Taibi (opent in een nieuw venster)bron van Nassreddin Taibi (opent in een nieuw venster)
5 Lex van WaardenHilversumIs raadslid in Hilversum met ruimtelijke ordening en wonen als aandachtsgebied en was commissievoorzitter. Werkt als zelfstandig architect in de huisvesting voor de eerstelijnszorg.
LinkedIn van Lex van Waarden (opent in een nieuw venster)bron van Lex van Waarden (opent in een nieuw venster)
7 Lucy van der Wal's-GravelandLinkedIn van Lucy van der Wal (opent in een nieuw venster)bron van Lucy van der Wal (opent in een nieuw venster)
17 Bart HellerHilversumIs wethouder van Hilversum namens GroenLinks en wijkwethouder voor Noordoost en de Meent. Zijn portefeuille omvat onder meer klimaat en energie, natuur en groen en milieu en afval.
LinkedIn van Bart Heller (opent in een nieuw venster)bron van Bart Heller (opent in een nieuw venster)- 18 Kees BakkerHilversum
19 Marleen RemmersHilversumIs fractievoorzitter van GroenLinks in de Hilversumse gemeenteraad, waar zij sinds 2014 zitting heeft, met Zorg en Samenleving als aandachtsgebied. Zij werkt als bestuurder in het primair onderwijs.
bron van Marleen Remmers (opent in een nieuw venster)- 20 Wilna WindKortenhoef
22 Jos van DrogenHilversumIs sinds eind 2020 raadslid voor GroenLinks in Hilversum en houdt zich onder meer bezig met jeugdzorg, inburgering, LHBTIQ+-beleid en jongerenwerk. Hij werkt als verzekeringsadviseur.
LinkedIn van Jos van Drogen (opent in een nieuw venster)bron van Jos van Drogen (opent in een nieuw venster)- 23 Paulien van HessenHilversum
- 24 Jos Oude ElferinkHilversum
25 Jacqueline KalkHilversumIs wethouder van Hilversum namens de PvdA en wijkwethouder voor Oost. Haar portefeuille omvat onder meer financiën, wonen, inclusie en sport.
bron van Jacqueline Kalk (opent in een nieuw venster)
Namen, volgorde en woonplaats komen uit de bekendmaking van het centraal stembureau (Gemeenteblad 2026, nr. 499712 (opent in een nieuw venster)). Foto's en beschrijvingen komen van de partij zelf of van de gemeente; een LinkedIn-profiel staat er alleen bij als twee controles los van elkaar bij dezelfde persoon uitkwamen. Staat er niets bij een naam, dan is er niets gevonden dat zeker genoeg was. Hoe dit is nagelopen.
Dicht bij en ver van
Berekend uit de standpunten op de stellingen waar beide partijen een positie hebben. Van PRO zijn 79 van de 90 standpunten bekend.
Het dichtst bij
- D6682%
- Partij voor de Dieren81%
- ChristenUnie78%
- Volt78%
Het verst van
- FVD36%
- Dorp voor Dorp47%
- BBB49%
Waar PRO en D66 toch uit elkaar gaan
De voorrang bij sociale huurwoningen voor mensen met een cruciaal beroep, zoals nu voor zorgmedewerkers, moet verdwijnen.PRO: eens · D66: eerder oneens
PRO Eens Stopt de voorrang voor beroepsgroepen
De partij wil minder voorrangsregelingen: toewijzen op inschrijfduur en zoekgedrag, met een urgentieregeling voor mensen in nood. De regelingen voor specifieke beroepsgroepen worden beëindigd.
“We maken een einde aan de regelingen voor specifieke beroepsgroepen.”
Verkiezingsprogramma: p. 7D66 Eerder oneens Voorrang voor leraren bij woningtoewijzing onderzoeken
De partij wil dat de gemeente met scholen en corporaties kijkt naar voorrang bij woningtoewijzing voor leraren waar de woningmarkt een belemmering is. In 2023 stemde de fractie wel voor het schrappen van voorrang voor cruciale beroepen; het recente programma is stelliger over leraren.
“Waar de woningmarkt een belemmering vormt, kijken we samen met scholen en corporaties naar oplossingen, zoals voorrang bij woningtoewijzing.”
Verkiezingsprogramma: p. 24; Raad Hilversum, 8-3-2023: A23-39 (D66 voor schrappen voorrang cruciale beroepen)Hilversum verlaagt het maximum aantal coffeeshops.PRO: eens · D66: eerder oneens
PRO Eens Maximaal zes coffeeshops
De partij wil het aantal coffeeshops via vergunningen beperken tot maximaal zes en onderzoekt of Hilversum meedoet aan het experiment met legaal gekweekte wiet.
“Het aantal coffeeshops beperken we, door middel van vergunningen, tot maximaal zes.”
Verkiezingsprogramma: p. 12; MijnStem: 'Het aantal coffeeshops verminderen'D66 Eerder oneens Het aantal coffeeshops niet verminderen
De partij vindt dat minder coffeeshops geen probleem oplost en tot meer overlast en criminaliteit leidt. Ze wil slimme keuzes die gezondheid, veiligheid en vrijheid combineren.
“Het verminderen van het aantal coffeeshops in Hilversum lost geen probleem op en leidt tot meer overlast en criminaliteit.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Het aantal coffeeshops verminderen'Om dure inhuur te verminderen neemt de gemeente meer eigen mensen in vaste dienst, ook als het ambtelijk apparaat daardoor groeit.PRO: eens · D66: eerder oneens
PRO Eens Beperkt inhuur, voorkeur voor eigen vaste banen
De partij wil tijdelijke inhuur zo veel mogelijk beperken en geeft de voorkeur aan eigen expertise en goede vaste banen.
“We beperken de tijdelijke inhuur van mensen bij de gemeente zo veel mogelijk, en geven de voorkeur aan eigen expertise en goede vaste banen.”
Verkiezingsprogramma: p. 38D66 Eerder oneens Nieuwe taken zoveel mogelijk met bestaand personeel
De partij wil nieuwe taken zoveel mogelijk uitvoeren met het bestaande personeel en slimmere processen, en rekent op efficiënter werken na de fusie. Over externe inhuur zegt ze niets apart.
“Nieuwe taken voeren we zoveel mogelijk uit met bestaand personeel en slimmere processen.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: p. 52Het open gebied Nederhorst-Noord, aan de noordkant van Nederhorst den Berg, moet open polder blijven in plaats van een woonwijk te worden.PRO: eerder eens · D66: eerder oneens
PRO Eerder eens Stemde in Wijdemeren tegen een woonwijk in Nederhorst-Noord
In 2022 stemde PvdA-GroenLinks in Wijdemeren, de voorganger van PRO, voor het definitief weigeren van een woonwijk van ongeveer 150 woningen ten noorden van Nederhorst den Berg. Het programma van 2026 noemt het gebied niet en wil juist meer bouwen, ook aan de randen van het groen en op landbouwgrond die aan bebouwing grenst, maar niet ten koste van de open ruimte tussen de dorpen of kwetsbare natuur.
Stemgedrag in de raad: Raad Wijdemeren, 27-10-2022: weigering verklaring van geen bedenkingen Nederhorst den Berg Noord (PvdA-GroenLinks voor weigeren, aangenomen 14-4)D66 Eerder oneens Nederhorst Noord verkennen als woningbouwlocatie
De partij wil Nederhorst Noord verkennen voor woningbouw en de ontwikkeling versnellen, met behoud van natuur en landschap. Niet elke locatie blijkt uiteindelijk geschikt.
“Grote projecten als het Stationsgebied, Nederhorst Noord, Ter Sype en Sportpark lopen al lang. We kijken naar versnellingsmogelijkheden”
Verkiezingsprogramma: p. 11 en p. 13; MijnStem: 'Meer woningbouw buiten de bebouwde kom toestaan'
Volledige vergelijking van deze twee partijen
Waar PRO en Partij voor de Dieren toch uit elkaar gaan
Hilversum verlaagt het maximum aantal coffeeshops.PRO: eens · Partij voor de Dieren: eerder oneens
PRO Eens Maximaal zes coffeeshops
De partij wil het aantal coffeeshops via vergunningen beperken tot maximaal zes en onderzoekt of Hilversum meedoet aan het experiment met legaal gekweekte wiet.
“Het aantal coffeeshops beperken we, door middel van vergunningen, tot maximaal zes.”
Verkiezingsprogramma: p. 12; MijnStem: 'Het aantal coffeeshops verminderen'Partij voor de Dieren Eerder oneens Aantal coffeeshops hoeft niet omlaag; wel kritisch kijken naar locaties.
De partij vindt dat het aantal coffeeshops niet verminderd hoeft te worden. Wel moet er gekeken worden naar de locaties: geen buurtoverlast en geen nieuwe coffeeshops bij scholen.
“Het aantal coffeeshops hoeft niet te worden verminderd.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Het aantal coffeeshops verminderen'; p. 65De gemeente blijft geld uitgeven aan citymarketing om bezoekers naar Hilversum en de plassen te trekken.PRO: eerder eens · Partij voor de Dieren: oneens
PRO Eerder eens Blijft toeristische highlights promoten met regionale partners
De partij wil de toeristische highlights blijven promoten, samen met regionale partners zoals Visit Gooi & Vecht. Ze wil de bestaande steun aan Hilversum Marketing wel evalueren op effectiviteit.
“Als Hilversum blijven we onze toeristische highlights promoten.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Toerisme in de gemeente stimuleren'; programma p. 35 en p. 37Partij voor de Dieren Oneens Toerisme stimuleren is geen gemeentetaak.
De partij vindt het stimuleren van toerisme geen gemeentetaak. De gemeente stuurt toerisme wel bij met beleid en handhaving, om natuur, leefbaarheid en economie in balans te houden.
“PvdD vindt het stimuleren van toerisme geen gemeentetaak.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Toerisme in de gemeente stimuleren'De gemeente betaalt mee om grote sportevenementen naar Hilversum te halen, zoals een marathon of een triatlon op de plassen.PRO: eerder eens · Partij voor de Dieren: oneens
PRO Eerder eens Werkt actief mee aan City Run en Hilversum Marathon
De partij wil dat de gemeente actief meewerkt aan het organiseren van sportevenementen zoals de City Run en een Hilversum Marathon. Of de gemeente er geld in steekt, noemt ze niet.
“PRO wil dat de gemeente actief meewerkt aan het organiseren van sportevenementen als de City Run en een Hilversum Marathon.”
Verkiezingsprogramma: p. 22Partij voor de Dieren Oneens Dure grootschalige prestige-evenementen van publiek geld ontmoedigen.
De partij ontmoedigt dure, grootschalige prestige-evenementen die met publiek geld betaald worden, en wil geen verstorende evenementen in of nabij natuurgebieden.
“Hilversum ontmoedigt dure, grootschalige prestige-evenementen van publiek geld.”
Verkiezingsprogramma: p. 36; p. 22De gemeente moet veel sneller woningen bijbouwen dan nu gepland, ook als buurten daardoor sneller veranderen.PRO: eerder eens · Partij voor de Dieren: eerder oneens
PRO Eerder eens Wil de bouwambitie verhogen, met oog voor leefbaarheid
De partij wil de ambities uit de woonvisies verhogen: in Hilversum van gemiddeld 300 naar 400 woningen per jaar en in de dorpen van 600 naar 750 in vier jaar, onder meer met modulair bouwen. Verdichten mag niet ten koste van de leefbaarheid gaan.
“De ambities uit de woonvisies verhogen we. Tot 2030 willen wij voor Hilversum van gemiddeld 300 naar 400 woningen per jaar en voor de dorpen van 600 naar 750 in de komende vier jaar.”
Verkiezingsprogramma: p. 6Partij voor de Dieren Eerder oneens Niet volbouwen: woningen bijbouwen waar het past, binnen een limiet.
De partij erkent de woningnood maar wil niet veel sneller bouwen. Ze kiest voor een woonladder met een limiet aan het aantal nieuwe woningen: eerst bestaande bebouwing beter benutten, dan verdichten waar de leefbaarheid het toelaat.
“Hilversum volbouwen is niet de oplossing; dat maakt de gemeente onleefbaar.”
Verkiezingsprogramma: p. 41; woonladder p. 43
Volledige vergelijking van deze twee partijen
Waar PRO en ChristenUnie toch uit elkaar gaan
Ook als omwonenden ervoor zijn, blijft de gemeente zich verzetten tegen grote windturbines in en vlak bij de gemeente.PRO: oneens · ChristenUnie: eerder eens
PRO Oneens Verzet tegen windturbines bij dorpen steunt de partij niet
De partij is voor windenergie en wil geschikte plaatsen identificeren en zo snel mogelijk projecten starten. Ze is tegen het verzet van de gemeente tegen grote windmolens bij de dorpen, zoals bij Nederhorst den Berg.
“PRO is voor zonneweides en windenergie. We gaan geschikte plaatsen identificeren en zo snel mogelijk projecten opstarten.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: verzet tegen grote windmolens vlak bij de dorpen (tegen); MijnStem: 'Windturbines in het buitengebied toestaan'; programma p. 28ChristenUnie Eerder eens Grote windturbines niet haalbaar; wel draagvlak als voorwaarde voor opwek.
De partij vindt grote windturbines niet haalbaar en wil dat de gemeente zich verzet tegen grote windmolens vlak bij de dorpen. Lokale opwek moet passen in de omgeving en voldoende draagvlak hebben; wat zij doet als omwonenden voor zijn, zegt ze niet. In de raad stemde zij in 2025 tegen een brief aan de provincie Utrecht hierover.
“Lokale opwek moet passen in de omgeving en voldoende draagvlak hebben. Grote windturbines vinden we daarom niet haalbaar”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Windturbines in het buitengebied toestaan'; Stemgids: 'zich verzetten tegen de komst van grote windmolens vlak bij de dorpen' (voor); Raad Hilversum, 29-01-2025: M25-002 (CU tegen)Per wijk of dorp werkt de gemeente met één vaste zorgaanbieder voor jeugdhulp en Wmo, ook als inwoners dan minder te kiezen hebben.PRO: eens · ChristenUnie: eerder oneens
PRO Eens Liefst één zorgaanbieder per wijk of dorp
De partij wil per wijk of dorp liefst één zorgaanbieder voor jeugdzorg en Wmo in plaats van twaalf, met scherpere kwaliteitscriteria.
“We willen per wijk of dorp niet 12 maar het liefst één zorgaanbieder voor Jeugdzorg en WMO, met scherpere kwaliteitscriteria.”
Verkiezingsprogramma: p. 15ChristenUnie Eerder oneens Inwoners moeten kunnen kiezen, ook voor identiteitsgebonden zorg.
De partij wil dat zorgvragers via een pgb zorg kunnen inkopen als de gemeente die niet heeft gecontracteerd, ook identiteitsgebonden zorg. Zij stemde in 2022 tegen een plan om het aantal zorgaanbieders terug te dringen.
“Zo hebben zorgvragers altijd de mogelijkheid om identiteitsgebonden of andere noodzakelijke zorg in te kopen als deze niet gecontracteerd is.”
Stemgedrag in de raad: p. 12; Raad Hilversum, 08-06-2022: M22-36a beperking marktwerking in de zorg (CU tegen, verworpen 16-21)De gemeente beperkt de openingstijden van winkels op zondag weer.PRO: oneens · ChristenUnie: eerder eens
PRO Oneens Winkels mogen op zondag ruimer open
De partij vindt dat winkels op zondag ruimer open mogen. PvdA stemde in december 2024 nog tegen de Winkeltijdenverordening 2024.
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: winkels op zondag ruimer open (voor, geen toelichting)ChristenUnie Eerder eens Zondag is een rustmoment; tegen ruimere openingstijden.
De partij ziet de zondag als collectief rustmoment en vindt dat winkeliers niet gedwongen mogen worden te openen. Zij is tegen ruimere openingstijden en stemde in 2024 tegen de Winkeltijdenverordening; terugdraaien noemt zij zelf niet.
“Vanuit onze christelijke levensovertuiging genieten wij van de zondag als collectief moment om te genieten van rust, kerkdiensten, verstilling en van gezin en familie.”
Verkiezingsprogramma: p. 32; Stemgids: 'Winkels moeten op zondag ruimer open mogen' (tegen); Raad Hilversum, 18-12-2024: Winkeltijdenverordening 2024 (CU tegen)Een school in een monumentaal gebouw krijgt nieuwbouw als dat goedkoper en beter is; het oude pand krijgt een andere functie.PRO: eens · ChristenUnie: eerder oneens
PRO Eens Monumentale scholen herbestemmen en nieuwe scholen bouwen
De partij wil een aantal monumentale schoolgebouwen herbestemmen naar wonen met behoud van de monumentale status, en voor de leerlingen moderne scholen bouwen.
“Een aantal hiervan willen wij herbestemmen naar wonen, met behoud van de monumentale status. Voor de leerlingen bouwen we dan moderne scholen”
Verkiezingsprogramma: p. 20ChristenUnie Eerder oneens Renovatie van schoolgebouwen gaat voor slopen en nieuwbouw.
De partij wil dat de gemeente beter plant wanneer welke school investeringen nodig heeft, zodat schoolgebouwen gerenoveerd en verduurzaamd kunnen worden. Renovatie heeft haar voorkeur boven slopen en nieuw bouwen; over monumentale scholen of een andere functie voor het oude pand zegt ze niets apart.
“Renovatie van bestaande gebouwen heeft daarbij de voorkeur boven slopen en nieuwbouwen.”
Verkiezingsprogramma: p. 9
Volledige vergelijking van deze twee partijen
Standpunten per thema
Wonen en bouwen
De gemeente moet veel sneller woningen bijbouwen dan nu gepland, ook als buurten daardoor sneller veranderen.Eerder eens Wil de bouwambitie verhogen, met oog voor leefbaarheid
De Hilversumse Woonvisie 2021-2030 gaat uit van ongeveer 3.000 nieuwe woningen in tien jaar, gemiddeld zo'n 300 per jaar. Partijen willen dat tempo verhogen (PRO, D66, Volt), ongeveer gelijk houden (Gewoon Hilversum: 300 tot 350 per jaar) of juist een grens stellen. Meer bouwen betekent meer bouwplaatsen, verdichting en drukte in bestaande buurten.
Eerder eens Wil de bouwambitie verhogen, met oog voor leefbaarheid
De partij wil de ambities uit de woonvisies verhogen: in Hilversum van gemiddeld 300 naar 400 woningen per jaar en in de dorpen van 600 naar 750 in vier jaar, onder meer met modulair bouwen. Verdichten mag niet ten koste van de leefbaarheid gaan.
“De ambities uit de woonvisies verhogen we. Tot 2030 willen wij voor Hilversum van gemiddeld 300 naar 400 woningen per jaar en voor de dorpen van 600 naar 750 in de komende vier jaar.”
Verkiezingsprogramma: p. 6De gemeente bouwt alleen zoveel woningen als de eigen inwoners en hun kinderen nodig hebben.Eerder oneens Meer bouwen dan de woonvisies, ook op het Mediapark
Een deel van de partijen wil 'autonome groei': bouwen voor de kinderen en ouderen van de eigen gemeente. Anderen zien de gemeente als deel van een regio met een groot tekort en willen ook bouwen voor mensen die hier komen werken of studeren, bijvoorbeeld op het Media Park.
Eerder oneens Meer bouwen dan de woonvisies, ook op het Mediapark
PRO wil de bouwambities verhogen naar 400 woningen per jaar in Hilversum en 750 in vier jaar in de dorpen om de woningnood te bestrijden, en ziet het Mediapark als campus voor wonen, werken en leren. Wel noemt de partij een straatje of wijkje erbij voor inwoners die in hun eigen dorp of wijk willen blijven wonen.
“Het beste middel om de woningnood te bestrijden is bijbouwen. Zo kunnen meer mensen een woning krijgen. De ambities uit de woonvisies verhogen we.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: p. 6De vaste bouwgrens rond de dorpen mag worden verlegd, zodat er aan de dorpsrand nieuwe straten met woningen kunnen komen.Eerder eens Beperkt bouwen buiten de bebouwde kom, bij bestaande bebouwing
Rond de bebouwde kernen van Hilversum en de dorpen van Wijdemeren ligt een grens waarbuiten nauwelijks gebouwd mag worden. De provincie Noord-Holland noemt het gebied daarbinnen 'bestaand stedelijk gebied' en beslist mee over bouwen daarbuiten. Een 'straatje erbij' aan de rand van bijvoorbeeld Kortenhoef of Nederhorst den Berg kan alleen als die grens opschuift. Binnen de grens bouwen betekent verdichten; erbuiten bouwen kost open landschap.
Eerder eens Beperkt bouwen buiten de bebouwde kom, bij bestaande bebouwing
De partij staat bouwen buiten de bebouwde kom toe waar het grenst aan bestaande bebouwing, zoals verdichten van lintbebouwing en de randen van het groen, en wil met provincie en Rijk praten over belemmerende regels. Open ruimte tussen dorpen en kwetsbare natuur moeten ontzien worden.
“Het wijzigen van de bestemming landbouw naar wonen is mogelijk op die locaties die nu al grenzen aan bebouwing en of de bebouwde kom.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Landbouwgrond gebruiken voor woningbouw'; MijnStem: 'Meer woningbouw buiten de bebouwde kom toestaan'; programma p. 6-7Het open gebied Nederhorst-Noord, aan de noordkant van Nederhorst den Berg, moet open polder blijven in plaats van een woonwijk te worden.Eerder eens Stemde in Wijdemeren tegen een woonwijk in Nederhorst-Noord
Nederhorst-Noord is een open polder aan de noordkant van Nederhorst den Berg die al jaren wordt genoemd als plek voor een woonwijk van 150 tot 180 woningen. Het gebied is door de provincie aangewezen als leefgebied voor weidevogels, zodat bouwen alleen kan met toestemming van de provincie en natuurcompensatie elders. In 2022 wees de raad van Wijdemeren een plan voor ongeveer 150 woningen daar af; sommige partijen willen de locatie nu opnieuw onderzoeken.
Eerder eens Stemde in Wijdemeren tegen een woonwijk in Nederhorst-Noord
In 2022 stemde PvdA-GroenLinks in Wijdemeren, de voorganger van PRO, voor het definitief weigeren van een woonwijk van ongeveer 150 woningen ten noorden van Nederhorst den Berg. Het programma van 2026 noemt het gebied niet en wil juist meer bouwen, ook aan de randen van het groen en op landbouwgrond die aan bebouwing grenst, maar niet ten koste van de open ruimte tussen de dorpen of kwetsbare natuur.
Stemgedrag in de raad: Raad Wijdemeren, 27-10-2022: weigering verklaring van geen bedenkingen Nederhorst den Berg Noord (PvdA-GroenLinks voor weigeren, aangenomen 14-4)De gemeente moet vaker toestaan dat nieuwe woongebouwen duidelijk hoger worden dan de huizen eromheen.Eerder eens Hoger bouwen op geschikte locaties, zorgvuldig per plek
Hilversum is een tuinstad met vooral lage bebouwing; hoger bouwen gebeurt nu vooral rond het station en het centrum. Hoger bouwen levert meer woningen op dezelfde grond op, maar verandert het aanzien van straat, wijk of dorp.
Eerder eens Hoger bouwen op geschikte locaties, zorgvuldig per plek
De partij ziet hoogbouw als een van de oplossingen voor woningnood en onderzoekt per locatie zorgvuldig waar hoger bouwen kan. Bij OV-knooppunten sluit zij het niet uit; ook een uitzondering tot 25 meter in het centrum van de Meent vindt zij acceptabel.
“Hoogbouw is een van de oplossingen voor de woningnood. Op geschikte locaties onderzoeken we zorgvuldig de mogelijkheden om hoger te bouwen. In de buurt van OV-knooppunten sluiten we hoger bouwen niet uit.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Meer hoogbouw toestaan'; Stemgids: Meent tot 25 meter (voor); programma p. 6Hoge woongebouwen horen alleen bij de stations en in het centrum van Hilversum, niet in wijken zoals de Hilversumse Meent.Eerder oneens Hoogbouw per locatie bekijken, ook buiten station en centrum
Hilversum bouwt de hoogste gebouwen vooral in het centrum en rond het station, en lager naar de randen. De Omgevingsvisie Hilversum 2040 wil zo ook het zogeheten illusielandschap sparen: vanaf de hei zie je weinig bebouwing boven de bomen uitkomen. Er wordt gediscussieerd over uitzonderingen elders; voor het winkelcentrum van de Meent staat de raad bebouwing tot 25 meter toe.
Eerder oneens Hoogbouw per locatie bekijken, ook buiten station en centrum
De partij onderzoekt per geschikte locatie of hoger bouwen kan en sluit het bij OV-knooppunten niet uit. Ze beperkt hoogbouw niet tot de stations en het centrum: ook een uitzondering tot 25 meter in het centrum van de Meent vindt ze goed.
“Op eventueel geschikte locaties onderzoeken we zorgvuldig de mogelijkheden om hoger te bouwen. In de buurt van OV-knooppunten sluiten we hoger bouwen niet uit.”
Verkiezingsprogramma: p. 6; Stemgids: Meent tot 25 meter (voor)Leegstaande kantoren en bedrijfspanden mogen woningen worden, ook als er daardoor minder ruimte voor bedrijven overblijft.Eerder eens Kantoren herbestemmen tot woningen, zonder verplichte compensatie
In Hilversum staan kantoren en bedrijfspanden leeg, en ombouwen tot woningen gaat vaak sneller dan nieuw bouwen. Tegelijk is er weinig ruimte voor bedrijven. Sommige partijen willen dat elke vierkante meter werkruimte die verdwijnt elders terugkomt; een voorstel van die strekking haalde in juni 2026 geen meerderheid in de Hilversumse raad.
Eerder eens Kantoren herbestemmen tot woningen, zonder verplichte compensatie
De partij wil bij herontwikkeling van kantoren en ander vastgoed inzetten op een slimme combinatie met woningbouw. Ze wil niet dat ombouw alleen mag als er elders ruimte voor werk bijkomt, en stemde in 2026 tegen zo'n regel.
“Bij herontwikkeling van vastgoed zoals kantoren, scholen of sporthallen zetten we in op een slimme combinatie met woningbouw.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: kantoren naar wonen alleen met compensatie (tegen); programma p. 7; Raad Hilversum, 10-06-2026: amendement A26-58 tegenDe gemeente spreekt per nieuwbouwproject af hoeveel sociale huur er komt, in plaats van één vast minimumpercentage voor elk project.Oneens Wil vast minimum per project: 33 tot 40 procent sociale huur
Sinds 1 juli 2026 staat in de wet dat twee derde van alle nieuwbouw betaalbaar moet zijn en 30 procent sociale huur, gerekend per regio en niet per project. Hilversum streeft nu naar minimaal 33 procent sociale huur in elk nieuwbouwproject, met enkele uitzonderingen; Wijdemeren hanteert 33 procent sociale huur of koop. Partijen willen lokaal 30, 33 of 40 procent, of juist geen vaste eis per project. Een hogere eis levert meer sociale huur op per project, maar ontwikkelaars zeggen dat projecten dan moeilijker rondkomen.
Oneens Wil vast minimum per project: 33 tot 40 procent sociale huur
De partij wil een algemene eis bij nieuwbouw van minimaal 33 tot 40 procent sociale huur en 33 procent middenhuur of betaalbare koop. Het resterende deel mag duur zijn.
“Daarom zorgen wij dat bij de bouw van nieuwe woningen de eis is om minimaal 33 tot 40 procent sociale huur en 33 procent middenhuur of betaalbare koop te bouwen.”
Verkiezingsprogramma: p. 6; MijnStem: 'Minimaal 40% sociale huurwoningen verplicht maken bij nieuwbouw'De gemeente geeft zoveel vrijkomende sociale huurwoningen als de wet toestaat, de helft, met voorrang aan mensen die hier al wonen of werken.Eerder oneens Wil minimaal 25 procent voorrang voor Hilversummers, niet de helft
De Huisvestingswet laat gemeenten bij hoogstens de helft van de vrijkomende sociale huurwoningen voorrang geven aan mensen met een band met de gemeente, bijvoorbeeld omdat ze er wonen of werken. Nu werkt de regio Gooi en Vechtstreek grotendeels met één regionale wachtlijst en gaat maar een klein deel met lokale voorrang weg. Meer lokale voorrang helpt eigen inwoners, maar verkleint de kans voor woningzoekenden van buiten.
Eerder oneens Wil minimaal 25 procent voorrang voor Hilversummers, niet de helft
De partij wil dat bij woningtoewijzing minimaal 25 procent standaard naar Hilversummers gaat, naast regionale binding als voorwaarde. Dat is minder dan de helft.
“Bij woningtoewijzing gaat minimaal 25 procent van de woningen standaard naar Hilversummers.”
Verkiezingsprogramma: p. 8De voorrang bij sociale huurwoningen voor mensen met een cruciaal beroep, zoals nu voor zorgmedewerkers, moet verdwijnen.Eens Stopt de voorrang voor beroepsgroepen
Hilversum geeft in 2026 en 2027 bij ongeveer 50 sociale huurwoningen voorrang aan mensen die in de zorg werken, als vervolg op een proef die in 2024 begon. In die eerste proef konden ook leraren en agenten voorrang krijgen. Sommige partijen willen de voorrang uitbreiden naar meer beroepen of naar koopwoningen, andere willen haar juist afschaffen zodat alleen inschrijfduur en urgentie tellen.
Eens Stopt de voorrang voor beroepsgroepen
De partij wil minder voorrangsregelingen: toewijzen op inschrijfduur en zoekgedrag, met een urgentieregeling voor mensen in nood. De regelingen voor specifieke beroepsgroepen worden beëindigd.
“We maken een einde aan de regelingen voor specifieke beroepsgroepen.”
Verkiezingsprogramma: p. 7Het geld voor startersleningen kan de gemeente beter besteden aan het laten bouwen van goedkope starterswoningen.Eerder oneens Houdt de starterslening, naast starterswoningen
Met een starterslening overbrugt de gemeente het verschil tussen wat een starter bij de bank kan lenen en de prijs van een woning; de lening wordt later terugbetaald. Wijdemeren heeft zo'n lening al; de Hilversumse raad vroeg in november 2025 om te onderzoeken of die er ook in Hilversum kan komen. Tegenstanders vrezen hogere schulden en hogere huizenprijzen en zetten het geld liever in voor goedkope (starters)woningen of premiekoopwoningen.
Eerder oneens Houdt de starterslening, naast starterswoningen
De partij vindt de starterslening een effectieve en veel gebruikte regeling die ook mensen met een lager inkomen kansen geeft. Voor jongeren plant ze daarnaast starterswoningen in de dorpen.
“PRO is het hiermee eens omdat het een effectieve en veel gebruikte regeling is. Het biedt ook inwoners met een wat lager inkomen (waaronder jongeren) de kans een huis te kopen.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'De gemeente moet starters helpen een huis te kopen met een starterslening' (voor)Bij nieuwbouw dicht bij een station mag de gemeente veel minder parkeerplaatsen per woning eisen dan nu.Geen standpunt gevonden
Bij elk bouwplan geldt een parkeernorm: het aantal parkeerplaatsen dat per woning moet worden aangelegd. Parkeerplaatsen kosten ruimte en geld; soms mag een ontwikkelaar een deel afkopen met een bijdrage aan het gemeentelijke mobiliteitsfonds. Minder plaatsen eisen maakt bouwen goedkoper en dichter, maar kan de parkeerdruk in de straat verhogen.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Verkeer en parkeren
Het betaald parkeren dat in 2024 en 2025 is ingevoerd in de Hilversumse wijken tot aan de buitenring, wordt weer afgeschaft.Oneens Wil betaald parkeren houden en zo nodig uitbreiden
Tussen juli 2024 en mei 2025 is betaald parkeren wijk voor wijk uitgebreid naar heel Hilversum tot en met de buitenring; de raad besloot daartoe in 2023. Bewoners betalen daar nu voor een vergunning en bezoek betaalt een bezoekerstarief. Een onafhankelijk bureau onderzoekt de effecten; de uitkomst komt in 2027. Afschaffen betekent dat die wijken weer vrij parkeren; handhaven betekent dat het beleid hooguit wordt bijgesteld.
Oneens Wil betaald parkeren houden en zo nodig uitbreiden
De partij wil het betaald parkeren niet terugdraaien. Ze wil met bewoners inventariseren waar uitbreiding gewenst is, omdat de overlast zich naar buurten net buiten het gebied heeft verplaatst.
“Betaald parkeren zorgt zichtbaar voor minder auto’s op straat.”
Verkiezingsprogramma: p. 34; Stemgids: terugdraaien betaald parkeren (tegen); MijnStem: 'Betaald parkeren in het centrum en de wijken'Betaald parkeren komt alleen in een straat of buurt als een meerderheid van de bewoners daar zelf voor kiest.Eerder oneens Buurtverzoek weegt mee, maar beslist niet
Nu besluit de gemeente waar betaald parkeren geldt; in 2023 koos de Hilversumse raad ervoor om het in te voeren in alle wijken tot de buitenring. In de dorpen van Wijdemeren is geen betaald parkeren. Een bewonerspeiling als beslissende stap zou betekenen dat een buurt betaald parkeren kan tegenhouden of juist kan aanvragen, ook in de dorpen na de fusie.
Eerder oneens Buurtverzoek weegt mee, maar beslist niet
De partij voert betaald parkeren in waar het een probleem oplost en niet in dorpen en wijken zonder parkeeroverlast. Als buurten er zelf om vragen, bekijkt zij de voor- en nadelen. De beslissing blijft bij de gemeente en niet bij een bewonersmeerderheid.
“Als buurten er zelf om vragen, bekijken we wat de voordelen kunnen zijn.”
Verkiezingsprogramma: p. 34; p. 4In wijken met betaald parkeren blijft bezoek van bewoners een laag bezoekerstarief betalen, zoals nu.Eerder eens Bezoek blijft het bezoekerstarief betalen
Bezoek van bewoners betaalt nu een verlaagd bezoekerstarief: in de wijken rond het centrum 50 cent per uur, hoogstens 1,50 euro per dag en na 21.00 uur gratis; in het centrum iets meer. Mantelzorgers kunnen een gratis vergunning krijgen. Het alternatief is helemaal gratis bezoek, bijvoorbeeld met een vast aantal gratis bezoekersuren per huishouden zoals het CDA voorstelt (300 uur per kwartaal); dat kost de gemeente inkomsten.
Eerder eens Bezoek blijft het bezoekerstarief betalen
De partij is tegen gratis parkeren voor bezoek van bewoners in betaald-parkeergebied en verwijst naar het bestaande bezoekerstarief.
“De zondag-visite kan in de meeste gevallen al gebruik maken van het bezoekerstarief.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Bezoekers van bewoners moeten gratis kunnen parkeren' (tegen); MijnStem: 'Parkeren in het centrum op zondag gratis maken'Het eerste uur parkeren wordt overal in de gemeente gratis, ook in het centrum van Hilversum.Eerder oneens Wil dat parkeren in betaalde gebieden betaald blijft
In de betaalde gebieden van Hilversum betaal je vanaf de eerste minuut; in het centrum kost het eerste uur nu 3,20 euro. In de dorpen van Wijdemeren is parkeren gratis. Een gratis eerste uur maakt een korte boodschap of een kort bezoek goedkoper, maar kost parkeergeld en kan leiden tot meer korte autoritjes en zoekverkeer.
Eerder oneens Wil dat parkeren in betaalde gebieden betaald blijft
De partij wil dat er eerlijk voor parkeren wordt betaald, omdat betaald parkeren auto's van straat haalt. Een gratis eerste uur noemt ze niet.
“Betaald parkeren draagt bij aan minder auto's op straat en meer ruimte voor fietsers en voetgangers.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: MijnStem: 'Parkeren in het centrum van Hilversum op zondag gratis maken'; Hilversums Nieuws 29-10-2026: gratis parkeren terug (oneens)Bewoners krijgen hun eerste parkeervergunning gratis.Eerder oneens Bewoners blijven betalen; meerdere vergunningen per adres duurder
Bewoners in betaald-parkeergebied betalen nu per jaar voor een vergunning (het 'schiltarief'); een tweede auto kost meer. De tarieven zijn onlangs verlaagd. Een gratis eerste vergunning kost de gemeente vergunningsinkomsten.
Eerder oneens Bewoners blijven betalen; meerdere vergunningen per adres duurder
PRO vindt dat er eerlijk betaald moet worden voor parkeren en dat de vergunningsprijzen vergelijkbaar zijn met die in andere steden van dezelfde grootte. Een tweede of volgende vergunning op hetzelfde adres wil de partij duurder maken. Over een gratis eerste vergunning zegt het programma niets letterlijk.
“De kosten van parkeervergunningen zijn vergelijkbaar met die in steden van ongeveer dezelfde omvang als Hilversum. Om minder auto’s op straat te hebben, maken we de prijs voor meerdere vergunningen op hetzelfde adres hoger.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: p. 34Geld uit betaald parkeren mag ook naar fietspaden, groen en openbaar vervoer, en hoeft niet alleen terug naar parkeren.Eens Parkeergeld mag naar mobiliteit in brede zin
Wat de gemeente met de opbrengst van betaald parkeren doet, beslist de gemeenteraad bij de begroting; het geld is niet vastgelegd voor parkeren. Daarnaast heeft Hilversum een mobiliteitsfonds, gevuld met bijdragen van bouwers die parkeerplaatsen afkopen, dat al aan parkeren, fiets en openbaar vervoer mag worden besteed. De vraag is of parkeergeld alleen terug moet naar parkeervoorzieningen zoals garages en P+R, of ook naar fietsroutes, groen en bussen.
Eens Parkeergeld mag naar mobiliteit in brede zin
De partij wil parkeeropbrengsten inzetten voor parkeren, vervoer en mobiliteit in brede zin en voor handhaving. Er hoeft geen een-op-een relatie tussen opbrengsten en uitgaven te zijn.
“De opbrengsten uit betaald parkeren gebruiken we voor kostendekkende maatregelen op het gebied van parkeren, vervoer en mobiliteit in de brede zin en handhaving.”
Verkiezingsprogramma: p. 38Als een straat te smal is voor allebei, maakt de gemeente plaats voor een veilig fietspad, ook als daarvoor parkeerplaatsen verdwijnen.Eens Fietsers krijgen voorrang op parkeerruimte
In veel Hilversumse straten en op dorpswegen is te weinig ruimte voor een vrijliggend fietspad én parkeren langs de weg. Bij herinrichting moet de gemeente kiezen wat voorgaat.
Eens Fietsers krijgen voorrang op parkeerruimte
De partij wil meer fysieke ruimte voor veilige fietspaden, vooral rond de centrumring, en zoekt ook waar de ruimte beperkt is oplossingen die zoveel mogelijk ruimte aan fietsers geven. In woongebieden komt eerst de voetganger, dan de fiets en pas daarna de eigen auto.
“Ook waar de ruimte beperkt is, zoeken we oplossingen die zo veel mogelijk ruimte geven aan fietsers.”
Verkiezingsprogramma: p. 33; MijnStem: 'Investeren in fietspaden of parkeerplekken'Het centrum van Hilversum wordt autoluw: auto's parkeren in garages aan de rand en de binnenstad is voor voetgangers en fietsers.Eens Maakt het centrum autoluw, met radialen naar garages
Auto's rijden nu via de centrumring naar parkeergarages als Hilvertshof en Gooiland, midden in het centrum. Plannen voor een autoluw centrum gaan over minder doorgaand autoverkeer, meer ruimte op straten en pleinen voor voetgangers en fietsers en op termijn garages aan de rand.
Eens Maakt het centrum autoluw, met radialen naar garages
De partij wil het centrum autoluw maken: in plaats van de centrumring komen radialen vanaf de buitenring naar de parkeergarages rond het centrum, met meer ruimte voor voetgangers, fietsers en groen.
“We willen het centrum Hilversum autoluw maken.”
Verkiezingsprogramma: p. 34Bestelbussen en vrachtauto's op diesel of benzine blijven welkom in het centrum van Hilversum.Eerder oneens Wil de zero-emissiezone niet opgeven, stapsgewijs
Hilversum heeft een zero-emissiezone onderzocht: een gebied binnen de centrumring waar vanaf 2027 alleen bestel- en vrachtauto's zonder uitstoot in zouden mogen. In april 2025 wees de gemeenteraad dat voorstel af; er ligt nu geen nieuw plan. Eens betekent: er komt ook later geen zone; oneens: de nieuwe raad komt met een nieuw voorstel.
Eerder oneens Wil de zero-emissiezone niet opgeven, stapsgewijs
De partij vindt dat Hilversum het plan voor een zero-emissiezone in het centrum niet moet opgeven en wil stapsgewijs toewerken naar emissievrij verkeer.
“Wij werken stapsgewijs toe naar emissievrij verkeer in Hilversum.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: zero-emissiezone niet opgeven (voor, 'Pro wil stapsgewijs toewerken naar emissievrij verkeer in Hilversum'); programma p. 930 km/u hoort in woonstraten en bij scholen; op doorgaande wegen in de bebouwde kom blijft 50 km/u.Oneens Wil 30 km/u overal in de bebouwde kom
Binnen de bebouwde kom is 50 km/u de wettelijke norm; de gemeente kan op haar eigen wegen met een verkeersbesluit 30 km/u instellen. Steeds meer gemeenten maken 30 km/u de standaard, met 50 alleen op een paar hoofdroutes. Hilversum voert op delen van de centrumring en bijvoorbeeld de Minckelersstraat al 30 km/u in; de vraag is of dat ook moet op wegen als de buitenring en de doorgaande dorpswegen.
Oneens Wil 30 km/u overal in de bebouwde kom
De partij wil 30 km/u als norm in elke bebouwde kom, dus ook op doorgaande wegen. Alleen op de provinciale wegen N525 en N524 vraagt ze 60 km/u.
“Maximaal 30 km/uur wordt de norm in elke bebouwde kom.”
Verkiezingsprogramma: p. 33; MijnStem: 'Maximumsnelheid van 30 km/u invoeren in de bebouwde kom'Op smalle dorpswegen zoals Noordereinde, Zuidereinde en de Kortenhoefsedijk komt nu al 30 km/u, ook voordat de weg is aangepast.Eens Maakt enkele dorpswegen direct 30 km/u
Op de smalle wegen in 's-Graveland, Kortenhoef en langs de Loosdrechtse dijken delen auto's, fietsers en voetgangers vaak dezelfde rijbaan. Het Mobiliteitsplan Wijdemeren wil op een deel van die wegen 30 km/u; op een stuk van het Noordereinde geldt dat al, maar herinrichting kost tijd en geld. Een voorstel om op het Zuidereinde direct 30 km/u in te voeren, kreeg in 2025 geen meerderheid. De keuze is: eerst een lagere limiet, of wachten tot de weg erop is ingericht.
Eens Maakt enkele dorpswegen direct 30 km/u
De partij wil enkele ontsluitingswegen tussen de dorpen 30 km/u maken, waar de weg smal is en voetgangers, fietsers en auto's de weg delen, zoals Noordereinde, Zuidereinde en de Kortenhoefsedijk. Ze wil dat meteen doen, ook voordat de weg is aangepast.
“PRO wil enkele ontsluitingswegen tussen de dorpen 30 km/uur maken. Dat doen we waar de weg smal is en voetgangers, fietsers en auto’s de weg met elkaar delen.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 30 km/u op drukke dorpsstraten, ook als de weg nog niet is aangepast (voor); programma p. 33
Klimaat en energie
De gemeente schrapt haar eigen klimaatdoelen en jaartallen en houdt zich alleen aan wat het Rijk verplicht stelt.Oneens Houdt eigen klimaatdoelen en gaat daar verder in
Gemeenten mogen eigen klimaatdoelen stellen bovenop landelijke afspraken, zoals een jaartal voor klimaatneutraal, tussendoelen voor aardgasvrij of de opwekdoelen in de Regionale Energiestrategie (RES). In maart 2026 vroeg de Hilversumse raad het college om een routekaart naar een aardgasvrije gemeente in 2050, met meetbare tussendoelen. Schrappen geeft minder verplichtingen en juridische risico's, maar ook minder houvast om voortgang te meten.
Oneens Houdt eigen klimaatdoelen en gaat daar verder in
De partij houdt eigen doelen aan, zoals het halen van de regionale opwekdoelstelling van 2030, en wil eerder dan 2050 klimaatneutraal zijn.
“We intensiveren onze inzet om die doelstelling in 2030 te halen”
Verkiezingsprogramma: p. 28; MijnStem: 'De gemeente eerder dan 2050 klimaatneutraal maken'De nieuwe gemeente spreekt af dat zij in 2040 klimaatneutraal is, tien jaar eerder dan het landelijke doel.Eerder eens Eerder dan 2050 klimaatneutraal, geen jaartal genoemd
Landelijk is afgesproken dat Nederland in 2050 klimaatneutraal is; Hilversum en Wijdemeren gingen ook uit van uiterlijk 2050. Een aantal partijen wil dat de nieuwe gemeente sneller gaat. Een eerder jaartal betekent dat besparen, duurzaam opwekken en van het aardgas af sneller moeten, met meer kosten en inzet op korte termijn.
Eerder eens Eerder dan 2050 klimaatneutraal, geen jaartal genoemd
De partij vindt dat de gemeente niet tot 2050 kan wachten met klimaatneutraal worden. Een jaartal als 2040 noemt ze niet.
“We kunnen niet wachten tot 2050 om klimaatneutraal te zijn.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'De gemeente eerder dan 2050 klimaatneutraal maken'Vóór 2030 weet elke wijk en elk dorp wanneer en op welke manier het van het aardgas af gaat.Eens Warmteprogramma geeft buurt voor buurt een tijdpad
De nieuwe raad moet uiterlijk eind 2027 een warmteprogramma vaststellen: het plan voor de overstap van aardgas naar bijvoorbeeld een warmtepomp of een warmtenet, buurt voor buurt. Een politieke keuze is of daarin per wijk en dorp een tijdpad komt. Een tijdpad geeft duidelijkheid, maar zet ook druk op bewoners die nog niet willen of kunnen overstappen.
Eens Warmteprogramma geeft buurt voor buurt een tijdpad
Volgens de partij stelt de nieuwe raad medio 2027 het Warmteprogramma vast: het spoorboekje voor hoe de gemeente buurt voor buurt van het aardgas af gaat. Ze is ook voor een plan met duidelijke tussendoelen.
“De nieuwe gemeenteraad stelt medio 2027 het Warmteprogramma vast. Dit vormt het spoorboekje van hoe binnen de gemeente in 25 jaar buurt voor buurt van het aardgas af gaat.”
Verkiezingsprogramma: p. 26; Stemgids: plan met tussendoelen van het aardgas af (voor)Warmtenetten laat de gemeente over aan bedrijven en energiecoöperaties, zonder er zelf geld in te steken of risico te lopen.Oneens Gemeente neemt zelf het initiatief bij warmtenetten
Op een aantal plekken worden warmtenetten voorbereid of onderzocht, zoals in de Hilversumse Meent en met warmte uit de rioolwaterzuivering Horstermeer voor wijken in Nederhorst den Berg en Kortenhoef. Sommige partijen willen dat de gemeente zelf (mede-)eigenaar wordt van een publiek warmtebedrijf, zodat zij kan sturen op prijs en duurzame bronnen. Andere vinden dat te riskant voor de gemeentekas.
Oneens Gemeente neemt zelf het initiatief bij warmtenetten
De partij wil dat de gemeente het initiatief neemt waar een warmtenet de aangewezen route is, en bij gebiedsontwikkelingen zo nodig zelf risicodragend optreedt.
“Bij gebiedsontwikkelingen zetten we in op collectieve warmtesystemen. Als dat nodig is, neemt de gemeente hiertoe zelf het initiatief (risicodragend)”
Verkiezingsprogramma: p. 28Ook als omwonenden ervoor zijn, blijft de gemeente zich verzetten tegen grote windturbines in en vlak bij de gemeente.Oneens Verzet tegen windturbines bij dorpen steunt de partij niet
De provincie Utrecht onderzoekt of er grote windturbines kunnen komen in de Hoeker- en Garstenpolder, direct tegenover Nederhorst den Berg; hoe hoog en hoeveel staat nog niet vast. De raad van Wijdemeren sprak zich er in 2025 en 2026 tegen uit. Sommige partijen wijzen grote windturbines hier altijd af, andere willen het laten afhangen van wat omwonenden ervan vinden. De gemeente kan zo'n draagvlakmeting zelf organiseren en meewegen, maar de provincie Utrecht beslist over deze plek.
Oneens Verzet tegen windturbines bij dorpen steunt de partij niet
De partij is voor windenergie en wil geschikte plaatsen identificeren en zo snel mogelijk projecten starten. Ze is tegen het verzet van de gemeente tegen grote windmolens bij de dorpen, zoals bij Nederhorst den Berg.
“PRO is voor zonneweides en windenergie. We gaan geschikte plaatsen identificeren en zo snel mogelijk projecten opstarten.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: verzet tegen grote windmolens vlak bij de dorpen (tegen); MijnStem: 'Windturbines in het buitengebied toestaan'; programma p. 28Boeren mogen een kleine windmolen bij hun bedrijf zetten om er hun eigen stroom mee op te wekken.Eerder eens Voor windenergie in het buitengebied; kleine molens niet apart genoemd
Tegen grote windturbines, zoals die worden onderzocht tegenover Nederhorst den Berg, is in de nieuwe gemeente veel verzet. Een kleine windmolen op een boerenerf is veel lager, levert minder stroom en valt minder op in het landschap. De provincie Noord-Holland staat kleine molens tot 15 meter ashoogte onder voorwaarden toe; de gemeente beslist of en waar dat mag.
Eerder eens Voor windenergie in het buitengebied; kleine molens niet apart genoemd
De partij is voor windenergie en wil geschikte plaatsen in kaart brengen en snel projecten starten. Over kleine molens bij boerderijen zegt ze niets apart.
“PRO is voor zonneweides en windenergie. Wij gaan alle mogelijk geschikte plaatsen identificeren om snel projecten te starten.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: MijnStem: 'Windturbines in het buitengebied toestaan'; programma p. 28Op boerenland mogen zonnepanelen komen, als de grond daarnaast gewoon voor landbouw gebruikt blijft.Eerder eens Voor zonneweides; geen eigen standpunt over combinatie met landbouw
Bijna alle partijen willen eerst zonnepanelen op daken. De vraag is of daarnaast ook in de polders en weilanden panelen mogen komen. Een tussenvorm is dat panelen boven of tussen gewassen of weidegrond staan, zodat de boer de grond blijft gebruiken. Waar dat mag, beslist de gemeente in het omgevingsplan.
Eerder eens Voor zonneweides; geen eigen standpunt over combinatie met landbouw
De partij is voor zonneweides en wil geschikte plaatsen daarvoor in kaart brengen. Een combinatie van panelen en landbouw op dezelfde grond noemt ze niet apart.
“PRO is voor zonneweides en windenergie. Wij gaan alle mogelijk geschikte plaatsen identificeren en zo snel mogelijk projecten opstarten.”
Verkiezingsprogramma: p. 28De gemeente laat onderzoeken of er in de regio een kleine kerncentrale kan komen.Oneens Een kleine kerncentrale is onbespreekbaar
In november 2025 vroeg de Hilversumse raad om te verkennen of een kleine modulaire kernreactor (SMR) in Hilversum of de regio mogelijk is. Na een eerste verkenning besloot het college in juni 2026 niet verder te onderzoeken: de techniek is nog niet klaar voor de markt en er is geen geschikte plek. De nieuwe raad kan het onderzoek weer oppakken of het dossier sluiten.
Oneens Een kleine kerncentrale is onbespreekbaar
De partij is tegen een onderzoek naar een kleine kerncentrale en wil inzetten op wind, zon en aqua- en geothermie.
“Een kleine kerncentrale in Hilversum is voor PRO niet bespreekbaar.”
Verkiezingsprogramma: p. 28; Stemgids: onderzoek naar kleine kerncentrale (tegen)Het omgevingsplan van de gemeente houdt alvast een plek vrij waar later een kleine kerncentrale kan komen.Oneens Een kleine kerncentrale is onbespreekbaar
Ook partijen die onderzoek naar een kleine kerncentrale steunen, verschillen over de volgende stap. Een plek vrijhouden in het omgevingsplan betekent dat daar voorlopig niets anders gebouwd wordt. De vergunning voor een kerncentrale geeft het Rijk, en het college zag in 2026 nog geen geschikte plek in de regio.
Oneens Een kleine kerncentrale is onbespreekbaar
De partij wil geen kleine kerncentrale in Hilversum en dus ook geen plek daarvoor vrijhouden.
“Een kleine kerncentrale in Hilversum is voor PRO niet bespreekbaar.”
Verkiezingsprogramma: p. 28Bij code oranje of rood van de Stookwijzer is hout stoken in kachels en open haarden in de gemeente verboden.Eens Voert de Stookwijzer in, met stookverbod bij ongunstig weer
Houtrook geeft fijnstof en klachten bij buren, maar veel inwoners verwarmen (deels) met hout. De Stookwijzer geeft per dag aan of het weer stoken extra schadelijk maakt (code oranje of rood). In juli 2025 wees de Hilversumse raad een motie af om regels tegen houtstook vanaf 2028 voor te bereiden; sommige partijen willen een stookverbod bij code oranje of rood.
Eens Voert de Stookwijzer in, met stookverbod bij ongunstig weer
De partij wil de Stookwijzer invoeren, waardoor stoken bij ongunstig weer zo nu en dan verboden is.
“We willen de zogenaamde ‘stookwijzer’ invoeren, waardoor stoken bij ongunstig weer zo nu en dan verboden is.”
Verkiezingsprogramma: p. 9
Natuur, groen en water
De gemeente steunt natuurbeheerders als zij kwetsbare stukken heide, bos of plas tijdelijk afsluiten voor bezoekers.Eerder eens Kiest bij spanning voor de natuur
Het Goois Natuurreservaat en Natuurmonumenten beheren veel heide, bos en plassengebied in de gemeente. Zij sluiten soms paden of gebieden af om planten en dieren rust te geven, wat tot discussie met inwoners leidt. De gemeente is geen beheerder, maar neemt deel in het bestuur van het Goois Natuurreservaat; in 2024 vroeg de Hilversumse raad daar om natuurbehoud en vrije toegang even zwaar te laten wegen.
Eerder eens Kiest bij spanning voor de natuur
De partij vindt dat bij spanning tussen recreatie en natuur de natuur voorgaat. Ze wil het natuurgebied waar mogelijk wel openbaar toegankelijk houden.
“Juist daar waar er spanning is tussen recreatie en natuur moeten we voor het laatste kiezen. De natuur heeft geen stem, die moeten wij haar geven.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: wandelen en recreëren even zwaar als natuurbescherming (tegen); programma p. 32Op de Loosdrechtse Plassen moet het snelvaren en waterskiën stoppen.Eens Beëindigt het snelvaren op de plassen
Op de Loosdrechtse Plassen mag je normaal maximaal 12 km/u varen. Met een ontheffing van de gemeente mag op aangewezen delen harder worden gevaren, tot 60 km/u, bijvoorbeeld om te waterskiën; op zomerse weekenden overdag niet. Na de fusie beslist de nieuwe gemeente over die regels. Voorstanders van stoppen wijzen op natuur en veiligheid, tegenstanders op watersport, vakantie en werkgelegenheid.
Eens Beëindigt het snelvaren op de plassen
De partij wil het snelvaren op de plassen beëindigen, in overleg met het Plassenschap als vergunningverlener en de betrokken ondernemers.
“PRO wil het snelvaren op de plassen beëindigen, in samenspraak met het Plassenschap (als vergunningverlener) en de betrokken ondernemers.”
Verkiezingsprogramma: p. 32Booteigenaren en toeristen gaan via gemeentebelastingen meer meebetalen aan schoon water en natuur in het plassengebied.Geen standpunt gevonden
Hilversum en Wijdemeren heffen toeristenbelasting op overnachtingen. Wijdemeren heeft daarnaast een belasting op overnachten op boten en sinds 2026 een kleine belasting op het verhuren van motorboten (volgens de VVD zo'n 75.000 euro per jaar). Na de fusie moeten deze belastingen gelijkgetrokken worden. De vraag is of bezoekers en booteigenaren meer moeten bijdragen aan het onderhoud van water en natuur.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Om meer woningen te bouwen mag de gemeente kleine stukken openbaar groen in wijken en dorpen bebouwen.Eerder oneens Groen niet opofferen; verdichten en hoogbouw als alternatief
In Hilversum is in 2024 afgesproken dat in de meest versteende buurten het aandeel openbaar groen niet verder mag dalen. Tegelijk is er grote woningnood en wordt gezocht naar bouwplekken, ook op kleine groenstroken of grasvelden. De keuze is of zulk groen mag wijken voor woningen.
Eerder oneens Groen niet opofferen; verdichten en hoogbouw als alternatief
De partij wil geen openbaar groen verliezen in buurten met weinig groen. Tegen de woningnood zet ze in op verdichting en hoogbouw waar dat kan, met parkeren onder de grond.
“Oneens. De woningnood is enorm. Daar kunnen we de ogen niet voor sluiten. We zetten in op verdichting en hoogbouw waar dat kan, met parkeren zoveel mogelijk onder de grond.”
Reactie van de partij in Hilversums Nieuws: Hilversums Nieuws 22-10-2026: 'desnoods groen opofferen' (oneens); Stemgids: geen openbaar groen meer weg in groenarme buurten (voor)Bij elk nieuwbouwplan is de groennorm 3-30-300 verplicht, ook als er daardoor minder woningen passen.Eerder eens Werkt stap voor stap toe naar de 3-30-300-norm
De 3-30-300-norm betekent: vanuit elk huis drie bomen zien, 30 procent van de buurt onder bladerdak en binnen 300 meter een park of groene plek. Veel partijen noemen de norm als richtlijn of ambitie. De vraag is of hij een harde eis wordt die voorgaat op het aantal woningen.
Eerder eens Werkt stap voor stap toe naar de 3-30-300-norm
De partij hanteert de 3-30-300-regel als maatstaf voor genoeg groen en werkt daar stap voor stap naartoe. Een harde eis bij elk bouwplan noemt ze niet.
“Planologen noemen dat de 3-30-300-regel. Hier werken we stap voor stap naartoe.”
Verkiezingsprogramma: p. 9; Stemgids: geen openbaar groen weg in buurten met weinig groen (voor)Een boom mag wijken voor een bouw- of wegenplan, als er in de buurt een stevige nieuwe boom voor terugkomt.Geen standpunt gevonden
Voor het kappen van grotere bomen is vaak een vergunning nodig: in Hilversum voor bomen vanaf 30 centimeter stamdoorsnede, in Wijdemeren voor bomen die op een speciale 'Groene Kaart' staan. Bij bouw- en wegenplannen sneuvelen regelmatig bomen, met een herplantplicht als compensatie. Partijen verschillen over de vraag of herplant genoeg is of dat bestaande bomen in principe moeten blijven staan.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
In woonwijken maait de gemeente het groen vaker, zodat het er verzorgd uitziet, ook als er dan minder bloemen en insecten zijn.Eerder oneens Laat bermen groeien voor insecten
Hilversum maait op veel plekken minder vaak om bloemen, bijen en vlinders kansen te geven. Sommige inwoners vinden plantsoenen en bermen daardoor rommelig of onveilig. De gemeente bepaalt zelf hoe vaak en waar zij maait.
Eerder oneens Laat bermen groeien voor insecten
De partij laat bermen groeien voor insecten en vergroent straten en pleinen. Tegelijk wil ze goed onderhoud in de openbare ruimte.
“In alle stads- en dorpskernen planten we bomen, plaatsen we bloembakken, laten we bermen groei-en voor de insecten”
Verkiezingsprogramma: p. 31In de polders bij de plassen moet een deel van de landbouwgrond nieuwe natuur worden.Eens Steunt aanleg van nieuwe natuur bij de plassen
Met het Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen (2017) is afgesproken dat er tot 2027 honderden hectares nieuwe natuur bij komen, onder meer bij Kortenhoef, de Weersloot en de Ster van Loosdrecht. Dat gaat vaak ten koste van weidegrond. De provincie heeft het voortouw; de gemeente kan meewerken, aanjagen of afremmen.
Eens Steunt aanleg van nieuwe natuur bij de plassen
De partij steunt het herstel en de uitbreiding van beschermde natuur in het Plassengebied, te beginnen bij Kortenhoef Oost, de Weersloot en de Ster van Loosdrecht, in overleg met de grondeigenaren.
“We ondersteunen de plannen van de provincie Noord-Holland voor herstel en uitbreiding van de Europees beschermde natuur van het Plassengebied (NNN)”
Verkiezingsprogramma: p. 31; MijnStem: 'In het buitengebied meer ruimte geven aan landbouw of natuur'De gemeente verzet zich tegen strengere stikstofregels voor boeren bij de plassen, ook als de natuur daardoor trager herstelt.Oneens Steunt de stikstofplannen voor boeren bij de plassen
Het kabinet presenteerde in juni 2026 stikstofplannen met extra regels voor boeren in zones van 500 of 1.000 meter rond kwetsbare natuur. Welke gebieden en boeren precies onder die regels vallen, is nog niet besloten. De regels komen van Rijk en provincie, maar de gemeente kan meewerken, ruimte bieden voor andere inkomsten of bezwaar maken.
Oneens Steunt de stikstofplannen voor boeren bij de plassen
De partij steunt de stikstofmaatregelen van het kabinet bij de plassen, en wil ruimte laten voor boeren die natuurvriendelijk, diervriendelijk of biologisch werken.
“Enkele tientallen boeren in dat gebied krijgen te maken met beperkende maatregelen betreffende uitstoot en omvang van de veestapel. PRO ondersteunt deze plannen.”
Verkiezingsprogramma: p. 32
Zorg, welzijn en armoede
Alleen inwoners met een inkomen op bijstandsniveau krijgen nog minimaregelingen, zoals hulp bij schoolkosten, sport of de collectieve zorgverzekering.Oneens Houdt de grens voor minimaregelingen op 130 procent
Hilversum en Wijdemeren geven minimaregelingen, zoals hulp bij schoolkosten, sport of de collectieve zorgverzekering, aan inwoners met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum. Daardoor krijgen ook werkenden met een laag loon en mensen net boven de bijstand deze hulp. Na de fusie worden de regelingen samengevoegd. Een lagere grens kost minder geld en maakt meer verdienen aantrekkelijker; de huidige grens helpt ook mensen die net boven de bijstand zitten.
Oneens Houdt de grens voor minimaregelingen op 130 procent
De partij houdt de inkomensgrens voor minimaregelingen op 130 procent van de bijstandsnorm, versimpelt de toegang en kent regelingen automatisch toe aan wie al bekend is.
“We houden de inkomensgrens voor minimaregelingen op 130 procent van de bijstandsnorm.”
Verkiezingsprogramma: p. 17; MijnStem: 'Armoederegelingen voor inwoners op'De geplande besparing van miljoenen op de jeugdzorg in 2029 en 2030 gaat door.Eerder oneens Wil niet bezuinigen als zorg daardoor wegvalt
De kosten van jeugdzorg stijgen al jaren, en het Rijk geeft gemeenten vanaf 2028 minder geld omdat het verwacht dat die kosten dalen. In de voorjaarsnota 2026 van Hilversum staat een besparing op jeugdzorg van ongeveer 1 miljoen euro in 2029 en 2 miljoen euro per jaar vanaf 2030, na eerst te investeren in buurtteams, hulp in groepen en meer lichte hulp dichtbij school en gezin. Een voorstel om die besparing te schrappen kreeg in juli 2026 geen meerderheid.
Eerder oneens Wil niet bezuinigen als zorg daardoor wegvalt
De partij wil niet bezuinigen op jeugdzorg als mensen daardoor niet de nodige ondersteuning krijgen. Als coalitiepartij stemde ze in juli 2026 wel tegen een amendement om de besparing te schrappen.
“PRO wil niet bezuinigen als dat betekent dat mensen niet de ondersteuning of zorg krijgen die ze nodig hebben.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: niet miljoenen bezuinigen op de jeugdzorg (voor); programma p. 38; Raad Hilversum, 01-07-2026: amendement A26-88 (GroenLinks en PvdA tegen)De gemeente scheldt de eigen bijdrage voor Wmo-hulp kwijt voor inwoners met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum.Eerder oneens Wil inkomensafhankelijke Wmo-bijdrage in plaats van kwijtschelding
Wie hulp uit de Wmo krijgt, zoals huishoudelijke hulp, begeleiding of een hulpmiddel, betaalt een eigen bijdrage: nu een vast bedrag per maand. Hilversum schold die bijdrage eerder kwijt voor lage inkomens; voorstellen in 2024 en 2025 om dat te behouden of terug te brengen kregen geen meerderheid. Kwijtschelding kost de gemeente geld dat elders gevonden moet worden.
Eerder oneens Wil inkomensafhankelijke Wmo-bijdrage in plaats van kwijtschelding
De partij werkt toe naar een inkomensafhankelijke bijdrage bij de Wmo. In juni 2025 stemden GroenLinks en PvdA tegen een motie om de eigen bijdrage kwijt te schelden voor inkomens tot 130 procent.
“We werken toe naar de invoering van een inkomensafhankelijke bijdrage bij de WMO, vooruitlopend op de aankomende wetswijziging.”
Verkiezingsprogramma: p. 15; Raad Hilversum, 11-06-2025: motie M25-047 (GroenLinks en PvdA tegen)Lichte hulp, zoals huishoudelijke hulp of dagbesteding, is zoveel mogelijk zonder aanvraag en beoordeling te krijgen, ook als die hulp minder op maat is.Eerder eens Activiteiten zonder indicatie, dicht bij huis
Bij de Wmo kan de gemeente hulp regelen als 'algemene voorziening' (vrij binnenlopen, voor iedereen hetzelfde, zonder indicatie) of als maatwerk na een persoonlijk onderzoek en besluit. Hilversum biedt bijvoorbeeld sinds 2025 lichte dagbesteding aan zonder aanvraag of indicatie. Algemene voorzieningen zijn sneller en goedkoper; maatwerk past beter bij de persoon en geeft meer rechten om bezwaar te maken.
Eerder eens Activiteiten zonder indicatie, dicht bij huis
De partij wil activiteiten liefst in de eigen woonomgeving aanbieden, zonder indicatie. Ook hoeft wie blijvend zorg nodig heeft niet steeds een nieuwe Wmo-indicatie aan te vragen.
“Activiteiten bieden we liefst in de eigen woonomgeving en deze kun je bezoeken zonder indicatie.”
Verkiezingsprogramma: p. 14-15Per wijk of dorp werkt de gemeente met één vaste zorgaanbieder voor jeugdhulp en Wmo, ook als inwoners dan minder te kiezen hebben.Eens Liefst één zorgaanbieder per wijk of dorp
De gemeente koopt jeugdhulp en Wmo-hulp in bij veel verschillende zorgbedrijven. Een voorstel uit 2022 om het aantal aanbieders terug te dringen kreeg geen meerderheid. Minder aanbieders geeft vaste gezichten en meer grip op kwaliteit en kosten. Meer aanbieders geeft inwoners keuze, bijvoorbeeld voor zorg die bij hun geloof of situatie past, en uitwijkmogelijkheden bij wachtlijsten.
Eens Liefst één zorgaanbieder per wijk of dorp
De partij wil per wijk of dorp liefst één zorgaanbieder voor jeugdzorg en Wmo in plaats van twaalf, met scherpere kwaliteitscriteria.
“We willen per wijk of dorp niet 12 maar het liefst één zorgaanbieder voor Jeugdzorg en WMO, met scherpere kwaliteitscriteria.”
Verkiezingsprogramma: p. 15Wie bijstand krijgt en kan werken, moet iets terugdoen voor de samenleving, zoals vrijwilligerswerk.Geen standpunt gevonden
De Participatiewet geeft gemeenten de mogelijkheid om van mensen in de bijstand een tegenprestatie te vragen, zoals vrijwilligerswerk of klussen in de buurt. Gemeenten bepalen zelf of en hoe streng ze dat toepassen. Voorstanders zien het als wederkerigheid; tegenstanders als dwang die mensen niet helpt aan werk.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
In elk dorp en elke wijk zonder buurthuis zorgt de gemeente voor een ontmoetingsplek, en betaalt zij die.Eens Elke wijk en elk dorp krijgt een buurtkamer
Niet elke wijk of elk dorp heeft een buurthuis of dorpshuis; in sommige dorpen draaien plekken zoals de Buurtkamer 3D (Kortenhoef, 's-Graveland, Ankeveen) op vrijwilligers. Een ontmoetingsplek helpt tegen eenzaamheid, maar kost geld voor ruimte en begeleiding. De keuze is of de gemeente dat overal regelt en betaalt, of overlaat aan bewoners waar die behoefte er is.
Eens Elke wijk en elk dorp krijgt een buurtkamer
De partij wil dat elke wijk en elk dorp zonder buurthuis een buurtkamer heeft waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Wie dat betaalt, noemt ze niet.
“Elke wijk en elk dorp zonder buurthuis moet kunnen beschikken over een ‘buurtkamer’”
Verkiezingsprogramma: p. 10; MijnStem: 'In alle wijken en dorpen een buurthuis openen'De gemeente beoordeelt de subsidie van buurthuizen en wijkcentra elk jaar opnieuw, op basis van wat ze hebben bereikt.Eerder oneens Wil meerjarige subsidie, maar korter dan vijf jaar
Wijk- en buurtcentra krijgen nu elk jaar opnieuw subsidie en moeten die elk jaar aanvragen en verantwoorden. Een voorstel om ze voor vijf jaar subsidie te geven kreeg in november 2025 geen meerderheid. Jaarlijks toetsen geeft de raad grip op het geld; meerjarige subsidie geeft vrijwilligers zekerheid en minder papierwerk.
Eerder oneens Wil meerjarige subsidie, maar korter dan vijf jaar
De partij is voor meerjarensubsidie voor wijk- en buurtcentra, maar vindt vijf jaar te lang, omdat dat langer is dan de raadsperiode van vier jaar.
“PRO is voor meerjarensubsidies, maar een periode van 5 jaar is te lang.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: vijf jaar subsidie voor wijk- en buurtcentra (tegen)
Veiligheid en handhaving
Als er extra geld komt voor veiligheid, gaat dat liever naar meer jongerenwerkers dan naar meer boa's.Geen standpunt gevonden
Boa's zijn handhavers van de gemeente: zij spreken mensen aan en kunnen boetes geven. Jongerenwerkers zoeken jongeren op en proberen overlast te voorkomen voordat die ontstaat. Het geld voor veiligheid is beperkt, dus partijen moeten kiezen waar het meeste heen gaat.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Boa's besteden hun tijd vooral aan ernstige overlast en intimidatie, en minder aan foutparkeren, hondenpoep en andere kleine overtredingen.Geen standpunt gevonden
Het aantal boa's is beperkt, dus de gemeente kiest waar zij op letten. Nu schrijven boa's ook bonnen voor kleine overtredingen zoals verkeerd parkeren of hondenpoep. Deze keuze gaat over de prioriteit: zware overlast eerst, of ook de kleine ergernissen streng aanpakken.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
De gemeente hangt ook buiten het centrum camera's op, op plekken waar vaak overlast is.Midden Camera's waar nodig, met afweging van privacy
In het uitgaansgebied van Hilversum hangen camera's die de politie gebruikt; de raad stemde in 2023 in met verlenging tot 2028. De burgemeester besluit waar camera's komen, binnen de regels die de raad stelt. De vraag is of camera's ook naar andere overlastplekken moeten komen, zoals tunnels of plekken waar vaak ongeregeldheden zijn. Voorstanders wijzen op opsporing en afschrikking, tegenstanders op privacy en het verplaatsen van problemen.
Midden Camera's waar nodig, met afweging van privacy
De partij vindt cameratoezicht effectief in het uitgaansgebied. Uitbreiden heeft zin als er meer plekken zijn waar mensen zich onveilig voelen, maar privacy blijft een afweging per geval.
“Uitbreiden heeft zin als er meer gebieden zijn waar mensen zich niet veilig voelen. Tegelijkertijd is het belangrijk oog te houden voor de privacy.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Cameratoezicht op straat'; Stemgids: camera's op overlastplekken blijven (voor)Hilversum verlaagt het maximum aantal coffeeshops.Eens Maximaal zes coffeeshops
Hilversum heeft een maximum van acht coffeeshops, en dat maximum is bereikt; voor zover bekend zijn er in de dorpen van Wijdemeren geen coffeeshops. De burgemeester stelt dit beleid vast; de raad kan wel vragen om een lager maximum. Een lager maximum betekent dat een gesloten coffeeshop niet terugkomt. Voorstanders willen minder drugsgebruik en overlast, tegenstanders vrezen meer straathandel.
Eens Maximaal zes coffeeshops
De partij wil het aantal coffeeshops via vergunningen beperken tot maximaal zes en onderzoekt of Hilversum meedoet aan het experiment met legaal gekweekte wiet.
“Het aantal coffeeshops beperken we, door middel van vergunningen, tot maximaal zes.”
Verkiezingsprogramma: p. 12; MijnStem: 'Het aantal coffeeshops verminderen'Bestaande coffeeshops dicht bij een school mogen op hun plek blijven, zolang ze zich aan de regels houden.Geen standpunt gevonden
Volgens de gemeente liggen de meeste Hilversumse coffeeshops binnen 350 meter loopafstand van een school. Hilversum gebruikt sinds 2013 geen vaste minimumafstand tot scholen, maar stelt via een keurmerk andere eisen aan coffeeshops. Deze keuze gaat erover of de gemeente bestaande coffeeshops bij scholen laat zitten of ze dwingt te verhuizen of te sluiten.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Asiel, opvang en samenleven
Als de Spreidingswet verdwijnt, houdt de gemeente haar opvangplekken voor asielzoekers gewoon open.Eens Blijft asielzoekers opvangen, ook zonder wet
De Spreidingswet verplicht sinds 2024 elke gemeente om een deel van de opvang van asielzoekers te regelen. Een aantal Kamerleden heeft een wetsvoorstel ingediend om die wet in te trekken; de Raad van State raadde dat in 2026 af en er is nog niet over gestemd. Zonder de wet beslist de gemeente zelf of zij opvang blijft bieden. Hilversum vangt nu asielzoekers op in Hotel Gooiland en bereidt nieuwe locaties voor; de tijdelijke noodopvang in Loosdrecht stopte in oktober 2026.
Eens Blijft asielzoekers opvangen, ook zonder wet
De partij wil dat de gemeente asielzoekers blijft opvangen ook als de Spreidingswet wordt ingetrokken, omdat asielzoekers er altijd zullen zijn.
“PRO staat voor een humane opvang van asielzoekers. Asielzoekers zullen er immers altijd zijn.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: opvang blijven bieden als de Spreidingswet verdwijnt (voor)Opvang komt op vaste plekken in wijken en dorpen die blijven, in plaats van op tijdelijke locaties met een einddatum.Geen standpunt gevonden
Opvang kan tijdelijk zijn, zoals de noodopvang in het gemeentehuis van Loosdrecht die in oktober 2026 stopte, of voor langere tijd op een vaste plek in een wijk. Hilversum kiest voor locaties voor langere tijd, zoals bij het Noordse Bosje (tien jaar). Een einddatum geeft omwonenden zekerheid, maar betekent dat steeds opnieuw een nieuwe plek gezocht moet worden.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Bij een nieuwe opvanglocatie hebben de omwonenden het laatste woord, niet de gemeenteraad.Eerder oneens Beslissen blijft bij de gemeenteraad
Bij de keuze van een opvanglocatie kunnen omwonenden worden geïnformeerd, advies geven of echt kunnen tegenhouden. Nu kiest het college de locaties, binnen de kaders van de gemeenteraad. Onder de Spreidingswet kan het Rijk een gemeente die niets regelt in het uiterste geval opdragen om opvang te realiseren.
Eerder oneens Beslissen blijft bij de gemeenteraad
De partij wil omwonenden betrekken bij opvanglocaties, onder meer via het gesprek met de stad, maar vindt dat de gemeenteraad beslist.
“Beslissen is voorbehouden aan de gemeenteraad.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: Stemgids: referendum over grote besluiten (tegen); Hilversums Nieuws 12-11-2026: omwonenden en opvang (geen expliciet eens of oneens)Het Hilversumse opvangbeleid uit 2023, met kleinschalige opvang in de wijk, gaat na de fusie ook gelden voor de dorpen.Geen standpunt gevonden
In 2023 sprak Hilversum met inwoners over asielopvang. Daaruit kwam een kader dat de raad in december 2023 bijna unaniem vaststelde: enkele kleinere locaties verspreid over de stad, voor gemengde groepen, ook gezinnen. Inwoners van Wijdemeren praatten daar niet over mee. Het kader doortrekken naar de dorpen geeft snel duidelijkheid; het opnieuw openbreken (zoals de VVD wil, met willekeurig gekozen inwoners) geeft de dorpen een eigen stem, maar kost tijd.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Statushouders wachten op een sociale huurwoning net zo lang als andere woningzoekenden, zonder eigen voorrangsregeling.Oneens Statushouders houden recht op urgentie
Statushouders zijn asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen. De gemeente moet elk half jaar een vast aantal van hen een woning geven en doet dat nu vooral met voorrang op sociale huur. Landelijke regels staan die voorrang nog toe; een landelijk verbod is in 2026 juist uit de nieuwe huisvestingswet gehaald. Zonder voorrang blijven statushouders langer in de opvang, waardoor daar plekken bezet blijven.
Oneens Statushouders houden recht op urgentie
De partij wil dat statushouders recht op urgentie houden bij sociale huur, omdat ze anders te lang in het AZC moeten blijven.
“Statushouders houden recht op urgentie.”
Verkiezingsprogramma: p. 7; Stemgids: voorrang statushouders bij sociale huur (voor)Als het Rijk stopt met geld voor LHBTI-beleid, betaalt de gemeente dat beleid en de organisaties zelf door.Eerder eens Meer gemeentelijk geld voor lokaal inclusiebeleid
Hilversum is een 'regenbooggemeente': met geld van het Rijk steunt zij beleid en organisaties voor LHBTI'ers (lesbische vrouwen, homo's, biseksuelen, transgender en intersekse personen). Het huidige programma van het Rijk liep tot en met 2026 en het is niet zeker of en hoe dat geld doorgaat. Doorbetalen kost de gemeente geld dat ook elders kan.
Eerder eens Meer gemeentelijk geld voor lokaal inclusiebeleid
PRO wil het budget voor lokaal inclusiebeleid vergroten en het Meldpunt Discriminatie voldoende subsidiëren; ook het aanpakken van intimidatie en geweld tegen LHBTI+ personen noemt de partij. Over wat er moet gebeuren als het Rijk stopt met geld voor LHBTI-beleid zegt het programma niets letterlijk.
“Toegankelijkheid en gelijke kansen vragen voortdurend aandacht, daarom investeren wij hier extra in. Wij vergroten het budget voor lokaal inclusiebeleid.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: p. 23
Economie, centrum en media
Op het Media Park komen flink meer woningen, ook als er daardoor minder ruimte overblijft voor mediabedrijven.Eerder eens Meer woningen én meer mediabedrijven op het Media Park
Het Media Park in Hilversum is het grootste mediacluster van Nederland; volgens de gemeente komt meer dan een kwart van de banen in Hilversum uit de creatieve sector. De vraag is hoeveel van de vrije ruimte en lege gebouwen daar naar woningen gaat. Eens betekent: woningbouw krijgt daar een groot deel van de ruimte; oneens: mediabedrijven gaan voor en woningen zijn hooguit een aanvulling.
Eerder eens Meer woningen én meer mediabedrijven op het Media Park
De partij wil de woningbouw op het Media Park starten en versnellen en tegelijk het aantal mediabedrijven uitbreiden, zodat wonen, werken en leren samenkomen. Moet er gekozen worden, dan kiest ze eerder voor meer woningen.
“We zetten in op de start en versnelling van de woningbouw en de uitbreiding van het aantal mediabedrijven op het MediaPark.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Maak een keuze. Op het Media Park' (11, meer woningen); programma p. 35De bouw van Bruisend Hart op het Oosterspoorplein wordt uitgesteld tot de gemeente het financieel weer aankan.Oneens Bruisend Hart moet doorgaan
Bruisend Hart is het plan voor de oostkant van station Hilversum (Oosterspoorplein) met ongeveer 150 woningen, waarvan een derde sociale huur, en een nieuw groen plein. De raad stelde het stedenbouwkundig plan in mei 2024 vast en de wijziging van het omgevingsplan in 2025; de eerste werkzaamheden staan gepland vanaf 2027. Het is een grote investering in een tijd waarin de gemeente moet bezuinigen. Uitstel spaart nu geld, maar vertraagt woningen en kan later extra kosten geven.
Oneens Bruisend Hart moet doorgaan
De partij wil dat het plan Bruisend Hart voor het Oosterspoorplein doorgaat zoals de raad het heeft vastgesteld.
“Wij zijn voor het plan Bruisend Hart voor het Oosterspoorplein in Hilversum waar mensen (straks) graag reizen, wonen, werken en verblijven in een groene en veilige omgeving.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: Bruisend Hart doorgaan zoals vastgesteld (voor)Het winkelgebied in het centrum van Hilversum wordt kleiner; lege winkels aan de randen worden woningen.Eerder eens Voorkeur voor compacte winkelgebieden; leegstand ombouwen naar wonen
In het centrum van Hilversum staan winkels leeg, vooral in de aanloopstraten rond het kernwinkelgebied, zoals de Havenstraat. Een kleiner winkelgebied concentreert bezoekers en maakt woningen mogelijk in de randen. De andere keuze is de aanloopstraten juist versterken, bijvoorbeeld met de bestaande subsidie voor het opknappen van gevels.
Eerder eens Voorkeur voor compacte winkelgebieden; leegstand ombouwen naar wonen
PRO vindt compacte winkelgebieden toekomstbestendiger dan verspreide winkels en wil langdurig leegstaand vastgoed in woonwijken herbestemmen voor wonen. De partij zegt dit over winkelgebieden in buurten en dorpen; het centrum van Hilversum en de aanloopstraten noemt zij niet apart.
“PRO is groot voorstander van vitale en toekomstbestendige winkelgebieden in de buurten en dorpen. Compacte winkelgebieden zijn toekomstbestendiger dan verspreide winkels.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: p. 37De gemeente beperkt de openingstijden van winkels op zondag weer.Oneens Winkels mogen op zondag ruimer open
Met de Winkeltijdenverordening 2024 mogen winkels in Hilversum op zondagen en feestdagen ruimer open; winkeliers kiezen zelf of ze opengaan. Na de fusie moeten de regels voor stad en dorpen gelijk worden. Tegenstanders van ruime zondagsopening wijzen op de zondagsrust en op kleine winkeliers die het niet kunnen bijbenen tegen grote ketens.
Oneens Winkels mogen op zondag ruimer open
De partij vindt dat winkels op zondag ruimer open mogen. PvdA stemde in december 2024 nog tegen de Winkeltijdenverordening 2024.
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: winkels op zondag ruimer open (voor, geen toelichting)De gemeente blijft geld uitgeven aan citymarketing om bezoekers naar Hilversum en de plassen te trekken.Eerder eens Blijft toeristische highlights promoten met regionale partners
Hilversum betaalt mee aan Hilversum Marketing, dat de stad promoot als 'Mediastad'; regionaal is er Visit Gooi & Vecht. Na de fusie kan die promotie ook de dorpen en de Loosdrechtse Plassen gaan omvatten. Oneens betekent: minder of geen gemeentegeld voor promotie, en het geld anders besteden.
Eerder eens Blijft toeristische highlights promoten met regionale partners
De partij wil de toeristische highlights blijven promoten, samen met regionale partners zoals Visit Gooi & Vecht. Ze wil de bestaande steun aan Hilversum Marketing wel evalueren op effectiviteit.
“Als Hilversum blijven we onze toeristische highlights promoten.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Toerisme in de gemeente stimuleren'; programma p. 35 en p. 37De verplichte ondernemersbijdrage aan het Stadsfonds wordt afgeschaft.Midden Stadsfonds eerst evalueren, daarna zo nodig aanpassen
Sinds 2015 betalen eigenaren en gebruikers van bedrijfspanden in Hilversum een opslag op de onroerendezaakbelasting (nu 10,25 procent) voor het Stadsfonds, samen ruim 1,5 miljoen euro per jaar. De gemeente geeft dat geld aan de stichting Stadsfonds, waarin ondernemers het besteden aan onder meer evenementen, 'schoon, heel en veilig' en Hilversum Marketing. Na de fusie gaan ook bedrijven in de dorpen het Hilversumse tarief met deze opslag betalen; daardoor stijgt hun belasting.
Midden Stadsfonds eerst evalueren, daarna zo nodig aanpassen
PRO wil niet meteen kiezen tussen behouden of afschaffen. De partij wil alle financiële steun voor ondernemers, waaronder het Stadsfonds, Hilversum Marketing en de bedrijfsinvesteringszones, samen met ondernemers en gebruikers evalueren op effect en opbrengst voor de samenleving, en de regelingen waar nodig aanpassen.
“PRO wil alle bestaande financiële ondersteuningen voor ondernemers integraal in kaart brengen (zoals Hilversum Marketing, Stadsfonds Hilversum, centrummanagement en de ‘bedrijfsinvesteringszones’) en samen met hen en gebruikers evalueren op effectiviteit en opbrengst voor de samenleving.”
Verkiezingsprogramma: p. 37Rond de Loosdrechtse Plassen mag ruimte komen voor meer jachthavens, vakantieparken en horeca.Eerder oneens Zoekt balans, maar leunt naar rust voor de natuur
Het plassengebied is een belangrijk recreatiegebied en tegelijk beschermde natuur (Natura 2000). Ondernemers willen soms uitbreiden; de gemeente beslist via het omgevingsplan waar dat mag, binnen regels van provincie en Rijk voor de natuur. Partijen verschillen over de vraag of er groei bij mag komen of dat de huidige omvang genoeg is.
Eerder oneens Zoekt balans, maar leunt naar rust voor de natuur
De partij wil een goede balans tussen natuurbehoud, waterkwaliteit en een goed verdienmodel voor de recreatiesector, die ze wil behouden en verduurzamen. In het plassengebied kiest ze eerder voor meer rust voor plant en dier.
“Pro is voor een goede balans tussen natuurbehoud, biodiversiteit, waterkwaliteit en een goed verdienmodel voor onze recreatieve sector.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'In het plassengebied inzetten op' (71, meer rust voor plant en dier); programma p. 35
Cultuur, sport en onderwijs
Hilversum gaat net zoveel geld aan kunst en cultuur uitgeven als andere steden van dezelfde grootte.Eens Wil het cultuurbudget verhogen
Hilversum geeft volgens onder meer PRO minder uit aan cultuur dan vergelijkbare gemeenten; een voorstel uit 2022 voor 250.000 euro per jaar extra kreeg geen meerderheid. Na de fusie worden de subsidieregels van Hilversum en Wijdemeren samengevoegd, en de nieuwe raad kiest hoeveel geld er naar cultuur gaat. Meer geld voor cultuur betekent minder ruimte voor andere uitgaven of hogere lasten, terwijl de gemeentefinanciën onder druk staan.
Eens Wil het cultuurbudget verhogen
De partij vindt dat Hilversum weinig aan cultuur uitgeeft vergeleken met steden van gelijke omvang en wil dat budget verhogen.
“In vergelijking met steden van gelijke omvang geeft Hilversum weinig uit aan cultuur. Dat budget willen we verhogen”
Verkiezingsprogramma: p. 22; Stemgids: meer geld voor kunst en cultuur (voor)Een cultureel project krijgt hooguit vijf jaar subsidie; daarna moet het zonder geld van de gemeente verder.Geen standpunt gevonden
Naast vaste subsidies voor instellingen geeft de gemeente projectsubsidies aan nieuwe culturele initiatieven. De VVD wil dat zulke steun altijd eindig is; andere partijen willen juist meerjarige zekerheid, zodat initiatieven en vrijwilligers vooruit kunnen plannen.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Verenigingen en dorpshuizen in de dorpen van Wijdemeren houden na de fusie minstens vier jaar dezelfde subsidie als nu.Eerder oneens Wil subsidies zo snel mogelijk harmoniseren
Hilversum en Wijdemeren hebben elk eigen regels voor subsidies aan verenigingen, dorpshuizen en cultuur. Na de fusie worden die gelijkgetrokken (geharmoniseerd). Een garantie geeft verenigingen in Loosdrecht, Kortenhoef, 's-Graveland, Ankeveen en Nederhorst den Berg zekerheid, maar stelt een gelijke verdeling over de hele gemeente uit.
Eerder oneens Wil subsidies zo snel mogelijk harmoniseren
De partij wil de ondersteuning van sport, kunst en cultuur zo snel mogelijk voor de hele gemeente harmoniseren, zodat ook kleine theaters in de dorpen in aanmerking komen. Een garantie van vier jaar noemt ze niet.
“We willen er ook voor zorgen dat de ondersteuning in sport, kunst en cultuur zo snel mogelijk geharmoniseerd wordt voor de hele gemeente.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: p. 21De gemeente betaalt mee om grote sportevenementen naar Hilversum te halen, zoals een marathon of een triatlon op de plassen.Eerder eens Werkt actief mee aan City Run en Hilversum Marathon
Hilversum heeft al evenementen als de City Run en in Nederhorst den Berg is een sprinttriatlon. Sommige partijen willen grotere, ook (inter)nationale evenementen die bezoekers trekken; andere geven het geld liever aan kleine evenementen die inwoners zelf in buurten en dorpen organiseren, of vinden dat evenementen zichzelf moeten bedruipen.
Eerder eens Werkt actief mee aan City Run en Hilversum Marathon
De partij wil dat de gemeente actief meewerkt aan het organiseren van sportevenementen zoals de City Run en een Hilversum Marathon. Of de gemeente er geld in steekt, noemt ze niet.
“PRO wil dat de gemeente actief meewerkt aan het organiseren van sportevenementen als de City Run en een Hilversum Marathon.”
Verkiezingsprogramma: p. 22De regels voor monumenten worden soepeler, zodat eigenaren hun pand makkelijker kunnen verduurzamen of verbouwen.Eens Past regels voor monumenten aan voor verduurzaming
De nieuwe gemeente telt veel monumenten, met veel werk van architect Dudok en beschermde dorpsgezichten in de dorpen. Voor veranderingen aan een monument, zoals zonnepanelen of isolatie, zijn vaak een vergunning en advies van een commissie nodig. Soepeler regels maken verduurzamen en verbouwen makkelijker, maar kunnen het historische karakter aantasten.
Eens Past regels voor monumenten aan voor verduurzaming
De partij wil de monumentale regels zorgvuldig aanpassen en voor kleine aanpassingen standaarden maken waarmee ze vergunningvrij of tijdelijk vergund kunnen. Het welstandsbeleid wordt gemoderniseerd.
“PRO wil de monumentale regels zorgvuldig aanpassen om dit toch mogelijk te maken, zodat monumenten beschermd blijven”
Verkiezingsprogramma: p. 26; p. 8Een school in een monumentaal gebouw krijgt nieuwbouw als dat goedkoper en beter is; het oude pand krijgt een andere functie.Eens Monumentale scholen herbestemmen en nieuwe scholen bouwen
Verschillende scholen zitten in monumentale gebouwen, waaronder scholen van Dudok. De gemeente betaalt de schoolgebouwen en heeft een huisvestingsplan voor scholen tot 2039 met grote investeringen. De keuze is of de gemeente deze gebouwen renoveert en verduurzaamt voor onderwijs, of nieuwe scholen bouwt en de oude panden bijvoorbeeld voor wonen gebruikt.
Eens Monumentale scholen herbestemmen en nieuwe scholen bouwen
De partij wil een aantal monumentale schoolgebouwen herbestemmen naar wonen met behoud van de monumentale status, en voor de leerlingen moderne scholen bouwen.
“Een aantal hiervan willen wij herbestemmen naar wonen, met behoud van de monumentale status. Voor de leerlingen bouwen we dan moderne scholen”
Verkiezingsprogramma: p. 20
Bestuur, fusie en dorpen
Elk dorp en elke wijk krijgt een eigen, door de inwoners gekozen dorps- of wijkraad.Eerder oneens Dorps- of wijkraad als een dorp of wijk dat wil
Een dorps- of wijkraad is een groep inwoners die namens het dorp of de wijk meepraat met de gemeente. De vraag is of elk dorp en elke wijk zo'n raad krijgt die door de inwoners wordt gekozen, of dat de gemeente dat aan dorpen en wijken zelf laat of inspraak op een andere manier regelt.
Eerder oneens Dorps- of wijkraad als een dorp of wijk dat wil
De partij wil dat bewoners invloed hebben op hun buurt en dat een dorp of wijk die wil een dorps- of wijkraad kan krijgen, met wijk- en dorpsbudgetten.
“Als een dorp of wijk dat wil, kan dat via een dorps- of wijkraad.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Dorps- en wijkraden laten kiezen door bewoners'; programma p. 11Dorps- en wijkraden mogen zelf besluiten nemen over zaken die alleen hun eigen dorp of wijk raken, in plaats van alleen advies te geven.Eerder eens Experimenteert met budgetten en zeggenschap voor wijken en dorpen
Een dorps- of wijkraad kan de gemeente adviseren, of zelf beslissen over bijvoorbeeld een eigen budget of de inrichting van een plein. De Gemeentewet maakt het mogelijk om bevoegdheden over te dragen aan zo'n raad, maar de gemeenteraad houdt het laatste woord over de begroting. Tegenstanders vrezen een extra bestuurslaag tussen inwoners en gemeenteraad.
Eerder eens Experimenteert met budgetten en zeggenschap voor wijken en dorpen
De partij wil experimenteren met wijk- en dorpsbudgetten die bewoners en professionals samen beheren, en met meer zeggenschap in het beheer. Eigen besluitvorming van raden noemt ze niet; in oktober 2026 stemden GroenLinks en PvdA tegen een amendement om 'meebeslissen' als hoogste participatieniveau op te nemen.
“We experimenteren met wijk- en dorpsbudgetten die worden beheerd door bewoners en professionals samen.”
Verkiezingsprogramma: p. 11; MijnStem: 'Dorps- en wijkraden laten kiezen door bewoners'Elk dorp krijgt een eigen gemeenteloket dat minstens één dag per week open is, ook als dat extra geld kost.Eerder oneens Geen loket per dorp, wel nabije aanspreekpunten
Voor bijvoorbeeld een paspoort of rijbewijs konden inwoners terecht bij het stadskantoor in Hilversum en het gemeentehuis in Loosdrecht. Het loket in Loosdrecht sluit eind december 2026; vanaf januari 2027 is er alleen het stadskantoor in Hilversum. De vraag is hoe dichtbij de gemeente in de dorpen moet zijn: een vast loket per dorp, spreekuren in dorpshuizen, een mobiel loket dat langs de dorpen rijdt, of vooral hulp via internet en telefoon, op afspraak.
Eerder oneens Geen loket per dorp, wel nabije aanspreekpunten
De partij opent niet in elk dorp een loket, maar zet in op goede dienstverlening en communicatie. In de dorpen en wijken wil ze wel decentrale aanspreekpunten in het sociaal domein.
“Niet door in elk dorp een loket te openen, maar wel door goede diensten te verlenen en te zorgen voor tijdige, zorgvuldige en juiste communicatie met inwoners.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Gemeenteloketten in alle dorpen instellen'; programma p. 14De nieuwe gemeente geeft de dorpen de komende jaren voorrang bij investeringen, ook als plannen in de stad daardoor moeten wachten.Eerder oneens Geen voorrang voor dorpen; geld naar waar het het hardst nodig is
De fusie volgde op financiële en bestuurlijke problemen in Wijdemeren; meerdere partijen wijzen op achterstallig onderhoud aan wegen en voorzieningen in de dorpen. De nieuwe gemeente moet kiezen hoe ze geld verdeelt tussen stad en dorpen. Sommige partijen willen de dorpen een gegarandeerd budget geven, andere willen investeren waar de nood het hoogst is, zonder vooraf onderscheid tussen stad en dorp.
Eerder oneens Geen voorrang voor dorpen; geld naar waar het het hardst nodig is
De partij wil een eerlijke verdeling tussen stad en dorp en geeft de dorpen geen voorrang: het geld moet gaan naar waar het het hardst nodig is, in de dorpen én in de wijken.
“Het geld moet gaan naar waar het het hardste nodig is.”
Reactie van de partij in Hilversums Nieuws: Hilversums Nieuws 05-11-2026: meer investeren in de dorpen (geen expliciet eens of oneens)Na de fusie worden regels, tarieven en subsidies zo snel mogelijk in de hele gemeente gelijk getrokken.Eerder eens Wil subsidies voor sport en cultuur zo snel mogelijk gelijktrekken
Hilversum en Wijdemeren hadden elk eigen regels, belastingen en subsidies; die moeten na de fusie op elkaar worden afgestemd (harmoniseren). De raad stelde in oktober 2026 een routekaart vast voor het gelijktrekken van het dorpen- en wijkenbeleid. De keuze is hoe snel en hoe ver: overal hetzelfde, of bewust verschillen per kern laten bestaan.
Eerder eens Wil subsidies voor sport en cultuur zo snel mogelijk gelijktrekken
De partij wil de ondersteuning in sport, kunst en cultuur zo snel mogelijk voor de hele gemeente harmoniseren. Over regels en tarieven in het algemeen zegt ze niets.
“We willen er ook voor zorgen dat de ondersteuning in sport, kunst en cultuur zo snel mogelijk geharmoniseerd wordt voor de hele gemeente.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: p. 21Kleine evenementen in de dorpen blijven na de fusie vrij van leges.Eerder oneens Wil leges, maar zo laag mogelijk houden
Leges zijn de kosten die de gemeente rekent voor een vergunning, bijvoorbeeld voor een evenement. In Hilversum is voor een heel klein evenement een gratis melding genoeg, maar voor een evenement met vergunning betaal je leges; in Wijdemeren zijn kleine, niet-commerciële dorpsevenementen vrijgesteld. Die vrijstelling blijft in 2027 voorlopig gelden in de dorpen; later moet de raad kiezen of het verschil blijft, of dat overal dezelfde regel komt, eventueel met subsidie als compensatie.
Eerder oneens Wil leges, maar zo laag mogelijk houden
De partij vindt dat ook kleine evenementen kosten voor de gemeente meebrengen en dat leges daar een bijdrage aan zijn. Ze wil de kosten zo laag mogelijk houden en de aanvraag eenvoudig en betaalbaar maken.
“Leges zijn een bijdrage in de kosten die de gemeente moet maken om evenementen mogelijk te maken. Die kosten zijn er ook bij kleine evenementen. Uiteraard proberen we die kosten zo laag mogelijk te houden.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: kleine evenementen in de dorpen geen leges (tegen); programma p. 35Een referendum is een advies: de gemeenteraad mag na afweging anders besluiten dan de uitslag.Eerder eens De raad beslist; referendum meebeslissen is niet gewenst
Hilversum heeft sinds 2017 een correctief raadgevend referendum: inwoners kunnen na een raadsbesluit om een stemming vragen, maar de raad beslist uiteindelijk zelf. In Wijdemeren werd een voorstel voor een referendumregeling in 2024 verworpen. Een bindend referendum, waarbij de uitslag de raad verplicht, kan volgens de huidige wet niet; sommige partijen willen dat de raad de uitslag toch altijd volgt.
Eerder eens De raad beslist; referendum meebeslissen is niet gewenst
De partij vindt dat beslissen is voorbehouden aan de gemeenteraad en wil inwoners betrekken via het participatiebeleid. Een raadgevend referendum sluit daarbij aan; een beslissend referendum wijst ze af.
“Beslissen is voorbehouden aan de gemeenteraad.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: referendum over grote besluiten (tegen)Hilversum regelt meer zelf en minder samen met de andere gemeenten in de Regio Gooi en Vechtstreek.Midden Meer grip op de regio, en onderzoek naar terugnemen van taken
In de Regio Gooi en Vechtstreek werken de Gooise gemeenten samen, onder meer aan opvang en bescherming, Veilig Thuis, vrouwenopvang en afvalinzameling. Na de fusie is Hilversum, met ongeveer 119.000 inwoners, veruit de grootste gemeente in de regio. In de Metropoolregio Amsterdam (MRA) praat Hilversum nu mee via de regio; sommige partijen willen daar een eigen plek of taken terughalen, andere willen de samenwerking juist versterken met meer zeggenschap voor de raden.
Midden Meer grip op de regio, en onderzoek naar terugnemen van taken
De partij wil meer zeggenschap over de Regio Gooi en Vechtstreek en onderzoekt of Hilversum centrumtaken zoals bescherming en opvang zelf kan terugnemen. Ze blijft samenwerken en wil een sterkere stem in de MRA.
“PRO wil dat Hilversum, als centrumgemeente, onderzoekt of het zelf (weer) verantwoordelijk kan worden voor centrum-taken zoals bescherming en opvang.”
Verkiezingsprogramma: p. 38-39
Geld en belastingen
Als de begroting een tekort heeft, mogen de lokale belastingen omhoog om voorzieningen als buurthuizen, bibliotheek en zorg te sparen.Eerder eens Liever lasten verhogen dan bezuinigen op voorzieningen
De nieuwe gemeente verwacht krappe jaren: het Rijk geeft vanaf 2028 minder geld, en volgens meerdere partijen brengt Wijdemeren achterstallig onderhoud mee. Een tekort kan de raad dichten door minder uit te geven of door de OZB en andere heffingen te verhogen. Bij 'eens' gaat het behoud van voorzieningen voor lage lasten; bij 'oneens' gaat de gemeente eerst snijden in eigen uitgaven, ook als voorzieningen dan krimpen.
Eerder eens Liever lasten verhogen dan bezuinigen op voorzieningen
De partij kiest bij een tekort eerder voor hogere lokale lasten dan voor bezuinigen op voorzieningen, met zwaardere lasten voor de sterkste schouders.
“Zo hoeven wij niet te bezuinigen op voorzieningen.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Tekorten op de begroting oplossen door' (71, lokale lasten verhogen); programma p. 38De OZB blijft de komende vier jaar meestijgen met de inflatie, in plaats van omlaag te gaan.Eens OZB stijgt minstens met de inflatie
De OZB wordt per 2027 in de hele gemeente gelijk getrokken op het Hilversumse niveau: woningeigenaren in Wijdemeren gaan daardoor minder betalen, in Hilversum stijgen de woonlasten in 2027 met ongeveer 4% omdat de inflatie hoger is. Daarna is het uitgangspunt dat de woonlasten (OZB, afval- en rioolheffing) jaarlijks met de inflatie meestijgen. Veel partijen willen dat zo houden; een kleinere groep wil de OZB echt verlagen door de gemeente minder te laten doen.
Eens OZB stijgt minstens met de inflatie
De partij wil dat de OZB-opbrengst ten minste met de inflatie stijgt, en vindt dat de woonlasten niet zonder meer aan de inflatie begrensd moeten worden.
“De OZB-inkomsten van de gemeente Hilversum moeten ten minste stijgen met de inflatie.”
Verkiezingsprogramma: p. 38; Stemgids: woonlasten niet harder dan inflatie (tegen)Bij een tekort horen subsidies voor cultuur, evenementen en maatschappelijke organisaties bij de eerste uitgaven die omlaag gaan.Eerder oneens Liever lasten verhogen dan subsidies of voorzieningen korten
De gemeente geeft jaarlijks subsidie aan onder meer culturele instellingen, verenigingen, welzijnswerk en evenementen. Na de fusie moeten de regelingen van Hilversum en Wijdemeren worden samengevoegd. Bij een tekort is subsidie een post die de raad relatief snel kan verlagen, maar dat raakt clubs en instellingen direct.
Eerder oneens Liever lasten verhogen dan subsidies of voorzieningen korten
De partij wil bij een tekort niet bezuinigen als mensen daardoor geen ondersteuning krijgen, en kiest eerder voor hogere lokale lasten. Cultuur wil ze juist meer geld geven.
“Zo hoeven wij niet te bezuinigen op voorzieningen.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Tekorten op de begroting oplossen door' (71, lokale lasten verhogen); programma p. 38Voor afval betaalt elk huishouden hetzelfde vaste bedrag, hoeveel restafval het ook aanbiedt.Midden Vervuiler betaalt, maar niet iedereen kan afval scheiden
De afvalstoffenheffing is nu in Hilversum en Wijdemeren een vast bedrag per huishouden, dat alleen afhangt van het aantal personen en niet van de hoeveelheid afval. Een deel van de partijen wil dat je minder betaalt als je goed scheidt en weinig restafval hebt, bijvoorbeeld via een chip in de container. Tegenstanders vrezen illegaal dumpen, meer administratie en hogere rekeningen voor gezinnen met veel luiers of incontinentiemateriaal.
Midden Vervuiler betaalt, maar niet iedereen kan afval scheiden
De partij wil dat de vervuiler betaalt en wil niet alleen een vast bedrag, maar wijst erop dat niet iedereen, vooral in appartementen, de bakken voor scheiden kwijt kan.
“Niet iedereen kan de bakken die nodig zijn voor het scheiden kwijt. Met name in de appartementen is dit een probleem.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Afvalheffing op basis van'De toeristen- en forensenbelasting blijven laag, om bezoekers en eigenaren van recreatiewoningen te ontzien.Geen standpunt gevonden
Forensenbelasting betalen mensen met een tweede huis of recreatiewoning in de gemeente; die gold alleen in Wijdemeren, maar geldt vanaf 2027 in de hele nieuwe gemeente, met een maximum van ongeveer 1.500 euro per jaar. Toeristenbelasting betalen gasten per overnachting; die bestaat al in beide gemeenten. Meer opbrengst hieruit kan de lasten voor inwoners drukken, maar raakt ook recreatieondernemers aan de plassen en in de stad.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Om dure inhuur te verminderen neemt de gemeente meer eigen mensen in vaste dienst, ook als het ambtelijk apparaat daardoor groeit.Eens Beperkt inhuur, voorkeur voor eigen vaste banen
Vrijwel alle partijen willen minder dure externe inhuur en adviesbureaus. De echte keuze is wat ervoor in de plaats komt: eigen vaste medewerkers (meer ambtenaren) of minder taken en een kleiner apparaat. De fusie levert ook besparingen op bestuur en management op die op beide manieren kunnen worden ingezet.
Eens Beperkt inhuur, voorkeur voor eigen vaste banen
De partij wil tijdelijke inhuur zo veel mogelijk beperken en geeft de voorkeur aan eigen expertise en goede vaste banen.
“We beperken de tijdelijke inhuur van mensen bij de gemeente zo veel mogelijk, en geven de voorkeur aan eigen expertise en goede vaste banen.”
Verkiezingsprogramma: p. 38Om de schuld te beperken worden grote investeringen, zoals nieuwe schoolgebouwen, over meer jaren gespreid.Eerder eens Investeringen waar mogelijk over meer jaren spreiden
Hilversum heeft een oplopende schuld, en de nieuwe gemeente staat voor grote uitgaven aan schoolgebouwen en onderhoud aan wegen, bruggen en beschoeiing. Volgens de voorjaarsnota 2026 komt de schuld over tien jaar ruim boven de grens van 130% van de jaarinkomsten die de gemeente zichzelf heeft gesteld. Spreiden over meer jaren houdt de schuld en de rentelasten lager, maar betekent dat scholen en wegen langer moeten wachten.
Eerder eens Investeringen waar mogelijk over meer jaren spreiden
De partij beoordeelt investeringen kritisch en wil ze waar mogelijk over meerdere jaren spreiden om de financiën in balans te houden.
“kunnen we alles tegelijkertijd of spreiden we ze waar mogelijk over meerdere jaren. Zo houden we de financiën in balans.”
Verkiezingsprogramma: p. 38Bij nieuwe projecten in het centrum kiest de gemeente voor eenvoudige en goedkope materialen, ook als het resultaat minder uitstraling heeft.Eerder oneens Wil geen soberder Kerkbrink
Voor de Kerkbrink in het centrum van Hilversum stemde de raad in 2023 in met een nieuw ontwerp, met onder meer natuursteen en een fontein, en met een hoger budget. Bij volgende projecten in het centrum, zoals rond het station en het Oosterspoorplein, speelt opnieuw de vraag of de gemeente kiest voor kwaliteit en uitstraling of voor een sobere, goedkopere uitvoering.
Eerder oneens Wil geen soberder Kerkbrink
De partij vindt niet dat de herinrichting van de Kerkbrink soberder en goedkoper moest. Voor toekomstige centrumprojecten noemt ze geen materiaalkeuze.
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: Kerkbrink soberder en goedkoper (tegen, geen toelichting); Raad Hilversum, 06-12-2023: herinrichting Kerkbrink (GroenLinks en PvdA voor)