Kandidaten

32 kandidaten, in de volgorde van het stembiljet.

1. 
   1 Margriet Rademaker-Verdegaal's-Graveland

   Is lijsttrekker van Lokaal Eén en fractievoorzitter van De Lokale Partij in de gemeenteraad van Wijdemeren.

   LinkedIn van Margriet Rademaker-Verdegaal (opent in een nieuw venster)bron van Margriet Rademaker-Verdegaal (opent in een nieuw venster)
2. 
   2 Atie van de BeekHilversum

   Is verpleegkundige en rTMS-technician in de geestelijke gezondheidszorg en begeleidt zorgmedewerkers in opleiding.

   LinkedIn van Atie van de Beek (opent in een nieuw venster)bron van Atie van de Beek (opent in een nieuw venster)
3. 
   3 Patricia IJsbrandij-van KerkhofLoosdrecht

   Is sinds 2018 raadslid en werkt als freelancer in de media en als coördinator bij het Fotomuseum Hilversum. Richt zich onder meer op leefomgeving, onderwijs, cultuur, recreatie en vitale dorpen en wijken.

   bron van Patricia IJsbrandij-van Kerkhof (opent in een nieuw venster)
4. 
   4 Gert ZagtLoosdrecht

   Is al ruim 25 jaar politiek actief in Wijdemeren en woont in Loosdrecht.

   bron van Gert Zagt (opent in een nieuw venster)
5. 
   5 Rob DocterHilversumLinkedIn van Rob Docter (opent in een nieuw venster)bron van Rob Docter (opent in een nieuw venster)
6. 
   6 Frits den HartogKortenhoef

   Is raadslid en interim-manager en richt zich op verkeersveiligheid, leefbaarheid en zorgvuldig omgaan met gemeenschapsgeld.

   bron van Frits den Hartog (opent in een nieuw venster)
7. 
   7 Rene VoigtKortenhoef

   Is al ruim veertig jaar bekend in Kortenhoef, 's-Graveland en Ankeveen en ook actief in Nederhorst den Berg en Loosdrecht.

   bron van Rene Voigt (opent in een nieuw venster)
8. 
   8 Sascha BarnstijnHilversum

   Is ondernemer en geboren en getogen in Hilversum.

   LinkedIn van Sascha Barnstijn (opent in een nieuw venster)bron van Sascha Barnstijn (opent in een nieuw venster)
9. 
   9 Latif ZaabatHilversum

   Is sinds 2022 raadslid, momenteel als zelfstandige fractie, en manager van een eigen adviesbureau.

   bron van Latif Zaabat (opent in een nieuw venster)
10. 
    10 Diego Degives MasHilversum

    Is medeoprichter van Democraten Hilversum en sinds 2024 raadslid, eerder commissielid. Houdt zich bezig met gemeentefinanciën, economie en duurzaamheid.

    bron van Diego Degives Mas (opent in een nieuw venster)
11. 11 Lucas BoschHilversum
12. 12 Pieter DoetsLoosdrecht
13. 
    13 Maire van der MeulenLoosdrecht

    Is secretaris van het bestuur van Lokaal Eén.

    bron van Maire van der Meulen (opent in een nieuw venster)
14. 14 Dingeman GoossenNederhorst den Berg
15. 15 Michael KulkensKortenhoefLinkedIn van Michael Kulkens (opent in een nieuw venster)
16. 16 Nico van Zanten's-Graveland
17. 17 Tim KliphuisHilversum
18. 18 Ben SteenvoordenKortenhoef
19. 
    19 Carolien JanssonHilversum

    Is voorzitter van het bestuur van Lokaal Eén.

    LinkedIn van Carolien Jansson (opent in een nieuw venster)bron van Carolien Jansson (opent in een nieuw venster)
20. 20 Jan StolkerHilversum
21. 
    21 Lide Nuissl-Wendt's-Graveland

    Is penningmeester van het bestuur van Lokaal Eén.

    bron van Lide Nuissl-Wendt (opent in een nieuw venster)
22. 22 Krijn SpaanKortenhoef
23. 23 Lilian HeijdraNederhorst den Berg
24. 24 Barry van de BuntLoosdrecht
25. 25 Joes MeensLoosdrecht
26. 26 Jan VerdegaalHilversum
27. 27 Kees ZeldenrijkLoosdrecht
28. 28 Willem Jaap DavelaarLoosdrecht
29. 29 Hellen RotteveelLoosdrecht
30. 30 Patrice van Ee-LammeLoosdrecht
31. 31 Wilma SnelNederhorst den Berg
32. 
    32 Edwin GöbbelsHilversum

    Is wethouder in Hilversum namens Democraten Hilversum, waarvan hij grondlegger is, en lijstduwer van Lokaal Eén.

    bron van Edwin Göbbels (opent in een nieuw venster)

Namen, volgorde en woonplaats komen uit de bekendmaking van het centraal stembureau (Gemeenteblad 2026, nr. 499712 (opent in een nieuw venster)). Foto's en beschrijvingen komen van de partij zelf of van de gemeente; een LinkedIn-profiel staat er alleen bij als twee controles los van elkaar bij dezelfde persoon uitkwamen. Staat er niets bij een naam, dan is er niets gevonden dat zeker genoeg was. Hoe dit is nagelopen.

Dicht bij en ver van

Berekend uit de standpunten op de stellingen waar beide partijen een positie hebben. Van Lokaal Eén zijn 70 van de 90 standpunten bekend.

Waar Lokaal Eén en CDA toch uit elkaar gaan

• De vaste bouwgrens rond de dorpen mag worden verlegd, zodat er aan de dorpsrand nieuwe straten met woningen kunnen komen.Lokaal Eén: oneens · CDA: eerder eens

  Lokaal Eén Oneens Bouwgrenzen van de bestaande bebouwde kom behouden

  De partij wil de grenzen van de bestaande bebouwde kom (rode contouren) behouden en ontwikkelingen daarbinnen houden. Kleine in- en uitbreiding is alleen binnen strenge randvoorwaarden denkbaar.

  “Lokaal Eén staat voor het behoud van de grenzen van de bestaande bebouwde kom.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Evenwichtige gemeente', Koesteren van ons groen; MijnStem: 'Meer woningbouw buiten de bebouwde kom toestaan'

  CDA Eerder eens Bouwen buiten de dorpskern kan, maar niet in polder of natuur

  Het CDA staat open voor woningbouw buiten de huidige bebouwde kom op plekken waar dat goed in te passen en toegestaan is, bijvoorbeeld op vrijkomende locaties in en om de dorpen. Niet op de hei, niet in de polder en niet in kwetsbare natuur; het CDA kiest voor bouwen voor de eigen behoefte, niet voor ongelimiteerde groei.

  “Op plekken waar woningbouw goed in te passen is en toegestaan is, kunnen hier mogelijkheden voor geboden worden. Maar in beschermde natuurgebieden kan het niet.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Meer woningbouw buiten de bebouwde kom toestaan'; programma p. 17
• Het omgevingsplan van de gemeente houdt alvast een plek vrij waar later een kleine kerncentrale kan komen.Lokaal Eén: eerder oneens · CDA: eens

  Lokaal Eén Eerder oneens Zou ervoor zijn, maar kerncentrale blijkt niet haalbaar

  De partij zegt in principe voor een kleine kerncentrale te zijn, maar volgens haar heeft de gemeente dit al onderzocht en blijkt het niet haalbaar. Een plek ervoor vrijhouden ligt daarom niet voor de hand.

  “Lokaal Eén zou ervoor zijn, maar de gemeente heeft dit al onderzocht en dit blijkt niet haalbaar.”

  Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: Stemgids: 'De gemeente moet laten onderzoeken of een kleine kerncentrale in Hilversum of in de regio mogelijk is' (neutraal)

  CDA Eens Omgevingsplan houdt ruimte vrij voor een geschikte reactorlocatie.

  De partij wil kernenergie opnemen in de omgevingsvisie en in het omgevingsplan ruimte houden voor een geschikte locatie, zodat die niet wordt weggebouwd. Zelf bouwen doet de gemeente niet.

  “kernenergie krijgt als mogelijke energiebron voor de regio een plek in de nieuwe omgevingsvisie en het omgevingsplan houdt ruimte voor een geschikte locatie”

  Verkiezingsprogramma: p. 29
• De gemeente beperkt de openingstijden van winkels op zondag weer.Lokaal Eén: oneens · CDA: eerder eens

  Lokaal Eén Oneens Ruimere zondagsopenstelling behouden

  De partij is voor ruimere zondagsopening volgens de Winkeltijdenverordening 2024 en laat het aan ondernemers. Intrekken kan alleen bij problemen.

  “Het is aan ondernemers zelf of ze aan de verruimde openingstijden deelnemen.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Winkels moeten op zondag ruimer open mogen' (voor)

  CDA Eerder eens Tegen ruimere zondagsopening; wil onderzoek naar het effect.

  De partij vindt dat kleine ondernemers nadeel hebben van de ruimere zondagsopening. Ze stemde in 2024 tegen de verruiming en wil onderzoek naar de toegevoegde waarde ervan; terugdraaien kondigt ze niet aan.

  “Kleine ondernemers hebben hier een nadeel ten opzichte van de grote ketens. Wij pleiten voor een goed onderzoek naar de toegevoegde waarde van de huidige ruimere zondagsopening.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Winkels moeten op zondag ruimer open mogen' (tegen); Raad Hilversum, 18-12-2024: Winkeltijdenverordening 2024 (CDA tegen)
• Hoge woongebouwen horen alleen bij de stations en in het centrum van Hilversum, niet in wijken zoals de Hilversumse Meent.Lokaal Eén: midden · CDA: eens

  Lokaal Eén Midden Overal laag bouwen; neutraal over uitzonderingen zoals de Meent

  De partij wil in de stedelijke bebouwde kom niet hoger bouwen dan zes bouwlagen, ook niet in het centrum, en in het buitengebied is meer dan drie woonlagen een uitzondering. Over een uitzondering tot 25 meter bij het centrum van de Meent is zij neutraal.

  “Wij volgen de participatieopbrengst bij de Omgevingsvisie en aanbevelingen van experts om niet hoger te bouwen dan 6 bouwlagen in de stedelijk bebouwde kom.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: MijnStem: 'Meer hoogbouw toestaan'; Stemgids: 'Op enkele plekken, zoals het centrum van de Meent, mag bij uitzondering tot 25 meter hoog worden gebouwd' (neutraal); Verkiezingsprogramma 2027-2030, 'Bouwende gemeente', Passend bouwen in het landschap

  CDA Eens Hoogbouw alleen bij het station en de centrumzones (piramidemodel).

  De partij houdt vast aan het piramidemodel: hoogte rond het spoor en het centrum, aflopend naar de groene randen. Bij het centrum van de Meent was ze neutraal over een uitzondering tot 25 meter.

  “Echte hoogbouw hoort bij het station en de centrumzones, niet in groene wijken of dorpskernen.”

  Verkiezingsprogramma: p. 17; Stemgids: 'Op enkele plekken, zoals het centrum van de Meent... 25 meter' (neutraal)

Volledige vergelijking van deze twee partijen

Waar Lokaal Eén en Gewoon, Hilversum toch uit elkaar gaan

• De vaste bouwgrens rond de dorpen mag worden verlegd, zodat er aan de dorpsrand nieuwe straten met woningen kunnen komen.Lokaal Eén: oneens · Gewoon, Hilversum: eerder eens

  Lokaal Eén Oneens Bouwgrenzen van de bestaande bebouwde kom behouden

  De partij wil de grenzen van de bestaande bebouwde kom (rode contouren) behouden en ontwikkelingen daarbinnen houden. Kleine in- en uitbreiding is alleen binnen strenge randvoorwaarden denkbaar.

  “Lokaal Eén staat voor het behoud van de grenzen van de bestaande bebouwde kom.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Evenwichtige gemeente', Koesteren van ons groen; MijnStem: 'Meer woningbouw buiten de bebouwde kom toestaan'

  Gewoon, Hilversum Eerder eens Wil meer woningbouw buiten de bebouwde kom, zonder groen te schaden

  De partij wil alle kansen voor woningbouw pakken, ook buiten de bebouwde kom, zolang het niet ten koste gaat van groen, natuur en een prettige leefomgeving. Over het gebruik van landbouwgrond voor woningbouw is ze terughoudender.

  “Gewoon, Hilversum vind dat we alle kansen voor woningbouw moeten pakken. En kijken waar het past om woonruimte te creëren, zonder dat het ten koste van groen en natuur en prettige leefomgeving.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Meer woningbouw buiten de bebouwde kom toestaan' (91/100)
• 30 km/u hoort in woonstraten en bij scholen; op doorgaande wegen in de bebouwde kom blijft 50 km/u.Lokaal Eén: eerder oneens · Gewoon, Hilversum: eens

  Lokaal Eén Eerder oneens Grotendeels 30 km/u in de hele bebouwde kom

  De partij wil binnen de bebouwde kom de maximumsnelheid grotendeels naar 30 km/u brengen, dus verder dan alleen woonstraten en scholen. Dat gebeurt gefaseerd, in overleg met de buurt en met aanpassingen aan de weg. Op aangrenzende provinciale wegen wil zij 60 km/u.

  “Lokaal Eén streeft naar verlaging van de maximum snelheid op aangrenzende provinciale wegen naar 60 km/u en binnen de bebouwde kom grotendeels naar 30 km/u.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma 2027-2030, 'Bereikbare gemeente', Gefaseerde snelheidsverlaging; MijnStem: 'Maximumsnelheid van 30 km/u invoeren in de bebouwde kom'

  Gewoon, Hilversum Eens 30 km/u in woonstraten, op doorgaande wegen niet nodig

  De partij vindt 30 km/u logisch op woonerven, maar wil de snelheid op doorgaande wegen niet tot 30 beperken.

  “In woonerven is het volkomen logisch om 30 km/u te vragen, maar op doorgaande wegen is het helemaal niet nodig om de snelheid tot 30 te beperken.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Maximumsnelheid van 30 km/u invoeren in de bebouwde kom' (0/100)
• De gemeente schrapt haar eigen klimaatdoelen en jaartallen en houdt zich alleen aan wat het Rijk verplicht stelt.Lokaal Eén: oneens · Gewoon, Hilversum: eerder eens

  Lokaal Eén Oneens Eigen klimaatdoel 2050 en ondersteuning blijven

  De partij houdt vast aan het afgesproken klimaatdoel van uiterlijk 2050 en wil subsidies en ondersteuning voor verduurzaming behouden. Een eigen, sneller doel stelt ze niet.

  “Lokaal Eén houdt vast aan het afgesproken klimaatdoel om uiterlijk in 2050 een volledig klimaatneutrale gemeente te zijn.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Duurzame gemeente', Koers op 2050

  Gewoon, Hilversum Eerder eens Geen eigen klimaat-'kop' bovenop landelijke regels

  De partij vindt 2050 al ambitieus en wil geen lokale 'kop' op landelijke of internationale regels. Ze wil wel inzetten op isolatie en besparing, maar vrijwillig en betaalbaar. Ze stemde in de raad tegen een routekaart met tussendoelen.

  “We moeten geen lokale 'kop' op landelijke of internationale regels gaan zetten.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'De gemeente eerder dan 2050 klimaatneutraal maken' (0/100); Raad Hilversum, 04-03-2026: M26-016 routekaart warmtetransitie (Van de Linde tegen)
• De gemeente beoordeelt de subsidie van buurthuizen en wijkcentra elk jaar opnieuw, op basis van wat ze hebben bereikt.Lokaal Eén: eerder eens · Gewoon, Hilversum: oneens

  Lokaal Eén Eerder eens Geen vijfjaarssubsidie vooraf; helder subsidiebeleid

  De partij vindt het ongewenst om vooraf vijf jaar subsidie toe te zeggen: dat ontneemt eigen initiatief en gaat eraan voorbij dat sommige initiatieven niet nodig blijken. Ze wil een helder subsidiebeleid.

  “Op voorhand 5 jaar subsidie toezeggen ontneemt eigen initiatief en inventiviteit.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Wijk- en buurtcentra moeten voor vijf jaar subsidie krijgen' (neutraal, met toelichting)

  Gewoon, Hilversum Oneens Wijkcentra hebben meerjarige subsidie en zekerheid nodig

  De partij wil dat wijk- en buurtcentra voor vijf jaar subsidie krijgen in plaats van per jaar, zodat ze zekerheid hebben. Over een motie hierover in november 2025 stemden haar huidige raadsleden verschillend: Redmeijer (toen Hart voor Hilversum) voor, Van de Linde tegen.

  “Wijkcentra en buurthuizen hebben zekerheid nodig om hun activiteiten te kunnen ontwikkelen en behouden.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Wijk- en buurtcentra moeten voor vijf jaar subsidie krijgen' (voor); Raad Hilversum, 12-11-2025: M25-111 (Van de Linde tegen)

Volledige vergelijking van deze twee partijen

Waar Lokaal Eén en Hart voor Hilversum toch uit elkaar gaan

• De gemeente beoordeelt de subsidie van buurthuizen en wijkcentra elk jaar opnieuw, op basis van wat ze hebben bereikt.Lokaal Eén: eerder eens · Hart voor Hilversum: oneens

  Lokaal Eén Eerder eens Geen vijfjaarssubsidie vooraf; helder subsidiebeleid

  De partij vindt het ongewenst om vooraf vijf jaar subsidie toe te zeggen: dat ontneemt eigen initiatief en gaat eraan voorbij dat sommige initiatieven niet nodig blijken. Ze wil een helder subsidiebeleid.

  “Op voorhand 5 jaar subsidie toezeggen ontneemt eigen initiatief en inventiviteit.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Wijk- en buurtcentra moeten voor vijf jaar subsidie krijgen' (neutraal, met toelichting)

  Hart voor Hilversum Oneens Wil meerjarige subsidie voor wijk- en buurtcentra.

  De partij wil meerjarige steun voor wijk- en buurtcentra, zodat ze gezonde plannen kunnen maken. Ze is voor vijf jaar subsidie in plaats van één jaar en stemde in 2025 voor die motie.

  “Meerjarige steun voor wijk- en buurtcentra, zodat zij gezonde plannen kunnen maken.”

  Verkiezingsprogramma: p. 12; Stemgids: 'Wijk- en buurtcentra moeten voor vijf jaar subsidie krijgen in plaats van voor één jaar' (voor); Raad Hilversum, 12-11-2025: M25-111 (voor)
• De vaste bouwgrens rond de dorpen mag worden verlegd, zodat er aan de dorpsrand nieuwe straten met woningen kunnen komen.Lokaal Eén: oneens · Hart voor Hilversum: midden

  Lokaal Eén Oneens Bouwgrenzen van de bestaande bebouwde kom behouden

  De partij wil de grenzen van de bestaande bebouwde kom (rode contouren) behouden en ontwikkelingen daarbinnen houden. Kleine in- en uitbreiding is alleen binnen strenge randvoorwaarden denkbaar.

  “Lokaal Eén staat voor het behoud van de grenzen van de bestaande bebouwde kom.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Evenwichtige gemeente', Koesteren van ons groen; MijnStem: 'Meer woningbouw buiten de bebouwde kom toestaan'

  Hart voor Hilversum Midden Eerst binnen de kom bouwen; beperkte uitbreiding erbuiten na afweging.

  De partij bouwt bij voorkeur eerst binnen de bebouwde kom. Beperkte uitbreiding erbuiten sluit ze niet uit, maar alleen na zorgvuldige afweging van natuur, landschap en voorzieningen en niet als vanzelfsprekendheid.

  “Bij voorkeur eerst bouwen binnen de bebouwde kom. Beperkte uitbreiding buiten de kom alleen na zorgvuldige afweging van natuur, landschap en voorzieningen.”

  Verkiezingsprogramma: p. 8; MijnStem: 'Meer woningbouw buiten de bebouwde kom toestaan'
• Het open gebied Nederhorst-Noord, aan de noordkant van Nederhorst den Berg, moet open polder blijven in plaats van een woonwijk te worden.Lokaal Eén: eerder eens · Hart voor Hilversum: eerder oneens

  Lokaal Eén Eerder eens Open landschap behouden; bouwen binnen de rode contouren

  De partij wil open zichtlijnen en dorpslandschap behouden en ontwikkelingen binnen de bestaande rode contouren houden. Nederhorst-Noord noemt ze zelf niet.

  “Lokaal Eén koestert de schoonheid van het open landschap en het illusielandschap.”

  Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: MijnStem: 'Meer woningbouw buiten de bebouwde kom toestaan'; 'Landbouwgrond gebruiken voor woningbouw'

  Hart voor Hilversum Eerder oneens Wil woningbouw in Nederhorst-Noord onderzoeken, met compensatie elders.

  De partij wil niet dat dit gebied per se open blijft: ze wil onderzoeken of hier gebouwd kan worden, omdat het volgens haar niet als weidevogelgebied functioneert. Elders zou dan een gebied worden ingericht als compensatie.

  “Daarom vinden wij dat de mogelijkheden onderzocht moeten worden voor woningbouw in Nederhorst Noord.”

  Reactie van de partij in Hilversums Nieuws: Hilversums Nieuws, 22-10-2026: 'Hilversum moet desnoods groen opofferen om woningnood aan te pakken'
• In wijken met betaald parkeren blijft bezoek van bewoners een laag bezoekerstarief betalen, zoals nu.Lokaal Eén: midden · Hart voor Hilversum: oneens

  Lokaal Eén Midden Bezoek niet altijd gratis, maar geen belemmering

  De partij vindt gratis bezoekersparkeren niet overal mogelijk en wil per buurt afwegen. Parkeergeld mag volgens haar geen drempel zijn voor bezoek aan vrienden of familie.

  “Niet altijd gratis, in sommige buurten kan dat niet.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Bezoekers van bewoners moeten gratis kunnen parkeren' (neutraal)

  Hart voor Hilversum Oneens Wil gratis bezoekersparkeren in wijken met betaald parkeren.

  De partij wil dat bezoek van bewoners gratis kan parkeren, zodat sociale contacten, oppas en mantelzorg mogelijk blijven. Een laag bezoekerstarief houdt ze dus niet in stand.

  “Hart voor Hilversum vindt het uitermate belangrijk dat sociale contacten in stand blijven, daaronder vallen ook oppas & mantelzorg, dus is gratis parkeren een must.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Bezoekers van bewoners moeten gratis kunnen parkeren in wijken met betaald parkeren' (voor); Raad Hilversum, 12-11-2025: A25-108 (voor)

Volledige vergelijking van deze twee partijen

Standpunten per thema

Wonen en bouwen

• De gemeente moet veel sneller woningen bijbouwen dan nu gepland, ook als buurten daardoor sneller veranderen.Eerder oneens Bouwen met beleid, stap voor stap; grenzen aan groei

  De Hilversumse Woonvisie 2021-2030 gaat uit van ongeveer 3.000 nieuwe woningen in tien jaar, gemiddeld zo'n 300 per jaar. Partijen willen dat tempo verhogen (PRO, D66, Volt), ongeveer gelijk houden (Gewoon Hilversum: 300 tot 350 per jaar) of juist een grens stellen. Meer bouwen betekent meer bouwplaatsen, verdichting en drukte in bestaande buurten.

  Eerder oneens Bouwen met beleid, stap voor stap; grenzen aan groei

  De partij wil niet harder bouwen, maar projecten één voor één en met beleid afronden en ziet grenzen aan de groei. Wonen noemt ze wel een eerste levensbehoefte.

  “Lokaal Eén kiest ervoor om projecten stap voor stap en daadkrachtig af te ronden voordat we aan iets nieuws beginnen.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, Partijprogramma, 'Bouwende gemeente'
• De gemeente bouwt alleen zoveel woningen als de eigen inwoners en hun kinderen nodig hebben.Geen standpunt gevonden

  Een deel van de partijen wil 'autonome groei': bouwen voor de kinderen en ouderen van de eigen gemeente. Anderen zien de gemeente als deel van een regio met een groot tekort en willen ook bouwen voor mensen die hier komen werken of studeren, bijvoorbeeld op het Media Park.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• De vaste bouwgrens rond de dorpen mag worden verlegd, zodat er aan de dorpsrand nieuwe straten met woningen kunnen komen.Oneens Bouwgrenzen van de bestaande bebouwde kom behouden

  Rond de bebouwde kernen van Hilversum en de dorpen van Wijdemeren ligt een grens waarbuiten nauwelijks gebouwd mag worden. De provincie Noord-Holland noemt het gebied daarbinnen 'bestaand stedelijk gebied' en beslist mee over bouwen daarbuiten. Een 'straatje erbij' aan de rand van bijvoorbeeld Kortenhoef of Nederhorst den Berg kan alleen als die grens opschuift. Binnen de grens bouwen betekent verdichten; erbuiten bouwen kost open landschap.

  Oneens Bouwgrenzen van de bestaande bebouwde kom behouden

  De partij wil de grenzen van de bestaande bebouwde kom (rode contouren) behouden en ontwikkelingen daarbinnen houden. Kleine in- en uitbreiding is alleen binnen strenge randvoorwaarden denkbaar.

  “Lokaal Eén staat voor het behoud van de grenzen van de bestaande bebouwde kom.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Evenwichtige gemeente', Koesteren van ons groen; MijnStem: 'Meer woningbouw buiten de bebouwde kom toestaan'
• Het open gebied Nederhorst-Noord, aan de noordkant van Nederhorst den Berg, moet open polder blijven in plaats van een woonwijk te worden.Eerder eens Open landschap behouden; bouwen binnen de rode contouren

  Nederhorst-Noord is een open polder aan de noordkant van Nederhorst den Berg die al jaren wordt genoemd als plek voor een woonwijk van 150 tot 180 woningen. Het gebied is door de provincie aangewezen als leefgebied voor weidevogels, zodat bouwen alleen kan met toestemming van de provincie en natuurcompensatie elders. In 2022 wees de raad van Wijdemeren een plan voor ongeveer 150 woningen daar af; sommige partijen willen de locatie nu opnieuw onderzoeken.

  Eerder eens Open landschap behouden; bouwen binnen de rode contouren

  De partij wil open zichtlijnen en dorpslandschap behouden en ontwikkelingen binnen de bestaande rode contouren houden. Nederhorst-Noord noemt ze zelf niet.

  “Lokaal Eén koestert de schoonheid van het open landschap en het illusielandschap.”

  Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: MijnStem: 'Meer woningbouw buiten de bebouwde kom toestaan'; 'Landbouwgrond gebruiken voor woningbouw'
• De gemeente moet vaker toestaan dat nieuwe woongebouwen duidelijk hoger worden dan de huizen eromheen.Eerder oneens Niet hoger dan 6 bouwlagen; hoogbouw is uitzondering

  Hilversum is een tuinstad met vooral lage bebouwing; hoger bouwen gebeurt nu vooral rond het station en het centrum. Hoger bouwen levert meer woningen op dezelfde grond op, maar verandert het aanzien van straat, wijk of dorp.

  Eerder oneens Niet hoger dan 6 bouwlagen; hoogbouw is uitzondering

  De partij wil niet hoger bouwen dan zes bouwlagen in de stedelijke bebouwde kom en hoger dan drie lagen in het buitengebied blijft een uitzondering.

  “Wij volgen de participatieopbrengst bij de Omgevingsvisie en aanbevelingen van experts om niet hoger te bouwen dan 6 bouwlagen in de stedelijk bebouwde kom.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Meer hoogbouw toestaan'
• Hoge woongebouwen horen alleen bij de stations en in het centrum van Hilversum, niet in wijken zoals de Hilversumse Meent.Midden Overal laag bouwen; neutraal over uitzonderingen zoals de Meent

  Hilversum bouwt de hoogste gebouwen vooral in het centrum en rond het station, en lager naar de randen. De Omgevingsvisie Hilversum 2040 wil zo ook het zogeheten illusielandschap sparen: vanaf de hei zie je weinig bebouwing boven de bomen uitkomen. Er wordt gediscussieerd over uitzonderingen elders; voor het winkelcentrum van de Meent staat de raad bebouwing tot 25 meter toe.

  Midden Overal laag bouwen; neutraal over uitzonderingen zoals de Meent

  De partij wil in de stedelijke bebouwde kom niet hoger bouwen dan zes bouwlagen, ook niet in het centrum, en in het buitengebied is meer dan drie woonlagen een uitzondering. Over een uitzondering tot 25 meter bij het centrum van de Meent is zij neutraal.

  “Wij volgen de participatieopbrengst bij de Omgevingsvisie en aanbevelingen van experts om niet hoger te bouwen dan 6 bouwlagen in de stedelijk bebouwde kom.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: MijnStem: 'Meer hoogbouw toestaan'; Stemgids: 'Op enkele plekken, zoals het centrum van de Meent, mag bij uitzondering tot 25 meter hoog worden gebouwd' (neutraal); Verkiezingsprogramma 2027-2030, 'Bouwende gemeente', Passend bouwen in het landschap
• Leegstaande kantoren en bedrijfspanden mogen woningen worden, ook als er daardoor minder ruimte voor bedrijven overblijft.Midden Open voor ombouw, maar per locatie en met behoud van werkruimte

  In Hilversum staan kantoren en bedrijfspanden leeg, en ombouwen tot woningen gaat vaak sneller dan nieuw bouwen. Tegelijk is er weinig ruimte voor bedrijven. Sommige partijen willen dat elke vierkante meter werkruimte die verdwijnt elders terugkomt; een voorstel van die strekking haalde in juni 2026 geen meerderheid in de Hilversumse raad.

  Midden Open voor ombouw, maar per locatie en met behoud van werkruimte

  De partij staat open voor het ombouwen van bestaande gebouwen tot woningen, maar wil voldoende ruimte houden voor bedrijven en wil industrieterreinen niet terugdringen. Of wonen en werk vermengd of verplaatst worden, wil zij per locatie bekijken; een vaste eis dat elders werkruimte bijkomt steunt ze niet en wijst ze ook niet af.

  “Lokaal Eén is geen voorstander van het terugdringen van industrieparken. Relocatie of vermenging van productiviteit met wonen zal per locatie bezien worden.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Kantoren en bedrijfsruimtes mogen alleen woningen worden als er elders ruimte voor werk bijkomt' (neutraal); Verkiezingsprogramma 2027-2030, 'Ondernemende gemeente', Behoud van industrieterreinen; Partijprogramma (kernpunten), 'Bouwende gemeente'
• De gemeente spreekt per nieuwbouwproject af hoeveel sociale huur er komt, in plaats van één vast minimumpercentage voor elk project.Geen standpunt gevonden

  Sinds 1 juli 2026 staat in de wet dat twee derde van alle nieuwbouw betaalbaar moet zijn en 30 procent sociale huur, gerekend per regio en niet per project. Hilversum streeft nu naar minimaal 33 procent sociale huur in elk nieuwbouwproject, met enkele uitzonderingen; Wijdemeren hanteert 33 procent sociale huur of koop. Partijen willen lokaal 30, 33 of 40 procent, of juist geen vaste eis per project. Een hogere eis levert meer sociale huur op per project, maar ontwikkelaars zeggen dat projecten dan moeilijker rondkomen.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• De gemeente geeft zoveel vrijkomende sociale huurwoningen als de wet toestaat, de helft, met voorrang aan mensen die hier al wonen of werken.Eerder eens Voorrang voor eigen inwoners bij huur en koop

  De Huisvestingswet laat gemeenten bij hoogstens de helft van de vrijkomende sociale huurwoningen voorrang geven aan mensen met een band met de gemeente, bijvoorbeeld omdat ze er wonen of werken. Nu werkt de regio Gooi en Vechtstreek grotendeels met één regionale wachtlijst en gaat maar een klein deel met lokale voorrang weg. Meer lokale voorrang helpt eigen inwoners, maar verkleint de kans voor woningzoekenden van buiten.

  Eerder eens Voorrang voor eigen inwoners bij huur en koop

  De partij wil de mogelijkheid benutten om eigen woningzoekende inwoners voorrang te geven bij huur en koop. Een percentage noemt ze niet.

  “We willen de mogelijkheid creëren om voorrang te geven aan onze eigen inwoners, zowel bij huur- als koopwoningen.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, Partijprogramma, 'Bouwende gemeente'; Verkiezingsprogramma 'Eerlijke kansen op de woningmarkt', Lokaal toewijzing
• De voorrang bij sociale huurwoningen voor mensen met een cruciaal beroep, zoals nu voor zorgmedewerkers, moet verdwijnen.Eerder oneens Voorrang cruciale beroepen behouden en periodiek evalueren

  Hilversum geeft in 2026 en 2027 bij ongeveer 50 sociale huurwoningen voorrang aan mensen die in de zorg werken, als vervolg op een proef die in 2024 begon. In die eerste proef konden ook leraren en agenten voorrang krijgen. Sommige partijen willen de voorrang uitbreiden naar meer beroepen of naar koopwoningen, andere willen haar juist afschaffen zodat alleen inschrijfduur en urgentie tellen.

  Eerder oneens Voorrang cruciale beroepen behouden en periodiek evalueren

  De partij wil de voorrangsregeling voor cruciale beroepen niet afschaffen, maar periodiek evalueren op effectiviteit en eerlijkheid.

  “De voorrangsregeling in de sociale huur voor mensen met cruciale beroepen (zoals zorgverleners, leraren, brandweer- en politiemensen) wordt periodiek geëvalueerd, zodat deze effectief en eerlijk blijft.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Bouwende gemeente', Eerlijke kansen op de woningmarkt
• Het geld voor startersleningen kan de gemeente beter besteden aan het laten bouwen van goedkope starterswoningen.Eerder oneens Steunt de starterslening

  Met een starterslening overbrugt de gemeente het verschil tussen wat een starter bij de bank kan lenen en de prijs van een woning; de lening wordt later terugbetaald. Wijdemeren heeft zo'n lening al; de Hilversumse raad vroeg in november 2025 om te onderzoeken of die er ook in Hilversum kan komen. Tegenstanders vrezen hogere schulden en hogere huizenprijzen en zetten het geld liever in voor goedkope (starters)woningen of premiekoopwoningen.

  Eerder oneens Steunt de starterslening

  De partij is voor een starterslening om starters te helpen een huis te kopen. Zij wil daarnaast de doorstroming bevorderen en eigen inwoners voorrang geven bij huur- en koopwoningen.

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'De gemeente moet starters helpen een huis te kopen met een starterslening' (voor, zonder toelichting)
• Bij nieuwbouw dicht bij een station mag de gemeente veel minder parkeerplaatsen per woning eisen dan nu.Geen standpunt gevonden

  Bij elk bouwplan geldt een parkeernorm: het aantal parkeerplaatsen dat per woning moet worden aangelegd. Parkeerplaatsen kosten ruimte en geld; soms mag een ontwikkelaar een deel afkopen met een bijdrage aan het gemeentelijke mobiliteitsfonds. Minder plaatsen eisen maakt bouwen goedkoper en dichter, maar kan de parkeerdruk in de straat verhogen.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

Verkeer en parkeren

• Het betaald parkeren dat in 2024 en 2025 is ingevoerd in de Hilversumse wijken tot aan de buitenring, wordt weer afgeschaft.Eerder oneens Geen betaald parkeren buiten de ring; in wijken alleen in overleg

  Tussen juli 2024 en mei 2025 is betaald parkeren wijk voor wijk uitgebreid naar heel Hilversum tot en met de buitenring; de raad besloot daartoe in 2023. Bewoners betalen daar nu voor een vergunning en bezoek betaalt een bezoekerstarief. Een onafhankelijk bureau onderzoekt de effecten; de uitkomst komt in 2027. Afschaffen betekent dat die wijken weer vrij parkeren; handhaven betekent dat het beleid hooguit wordt bijgesteld.

  Eerder oneens Geen betaald parkeren buiten de ring; in wijken alleen in overleg

  De partij wil geen betaald parkeren buiten de ring en in de dorpen en alleen in woonwijken waar inwoners dat willen, van 8 tot 19 uur. Afschaffen wil ze het dus niet overal.

  “Lokaal Eén wil een afgewogen Betaald Parkeren beleid: geen betaald parkeren buiten de ring of in de dorpen; het eerste uur parkeren is gratis en in overleg met inwoners in de woonwijken betaald parkeren van 8 tot 19 uur.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Bereikbare gemeente', Eerlijk en afgewogen parkeerbeleid; Stemgids: 'De uitbreiding van betaald parkeren ... teruggedraaid' (voor); MijnStem: 'Betaald parkeren ...'
• Betaald parkeren komt alleen in een straat of buurt als een meerderheid van de bewoners daar zelf voor kiest.Eerder eens Betaald parkeren in woonwijken alleen in overleg met inwoners

  Nu besluit de gemeente waar betaald parkeren geldt; in 2023 koos de Hilversumse raad ervoor om het in te voeren in alle wijken tot de buitenring. In de dorpen van Wijdemeren is geen betaald parkeren. Een bewonerspeiling als beslissende stap zou betekenen dat een buurt betaald parkeren kan tegenhouden of juist kan aanvragen, ook in de dorpen na de fusie.

  Eerder eens Betaald parkeren in woonwijken alleen in overleg met inwoners

  De partij wil betaald parkeren in de woonwijken alleen in overleg met inwoners en wil het terugdringen waar inwoners er geen behoefte aan hebben. Buiten de ring en in de dorpen wil zij helemaal geen betaald parkeren. Een bindende bewonersstemming noemt zij niet.

  “Terugdringen daar waar inwoners geen behoefte aan betaald parkeren hebben.”

  Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: MijnStem: 'Maak een keuze. Betaald parkeren in het centrum en de wijken van Hilversum'; Verkiezingsprogramma 2027-2030, 'Bereikbare gemeente', Eerlijk en afgewogen parkeerbeleid
• In wijken met betaald parkeren blijft bezoek van bewoners een laag bezoekerstarief betalen, zoals nu.Midden Bezoek niet altijd gratis, maar geen belemmering

  Bezoek van bewoners betaalt nu een verlaagd bezoekerstarief: in de wijken rond het centrum 50 cent per uur, hoogstens 1,50 euro per dag en na 21.00 uur gratis; in het centrum iets meer. Mantelzorgers kunnen een gratis vergunning krijgen. Het alternatief is helemaal gratis bezoek, bijvoorbeeld met een vast aantal gratis bezoekersuren per huishouden zoals het CDA voorstelt (300 uur per kwartaal); dat kost de gemeente inkomsten.

  Midden Bezoek niet altijd gratis, maar geen belemmering

  De partij vindt gratis bezoekersparkeren niet overal mogelijk en wil per buurt afwegen. Parkeergeld mag volgens haar geen drempel zijn voor bezoek aan vrienden of familie.

  “Niet altijd gratis, in sommige buurten kan dat niet.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Bezoekers van bewoners moeten gratis kunnen parkeren' (neutraal)
• Het eerste uur parkeren wordt overal in de gemeente gratis, ook in het centrum van Hilversum.Eens Het eerste uur parkeren gratis

  In de betaalde gebieden van Hilversum betaal je vanaf de eerste minuut; in het centrum kost het eerste uur nu 3,20 euro. In de dorpen van Wijdemeren is parkeren gratis. Een gratis eerste uur maakt een korte boodschap of een kort bezoek goedkoper, maar kost parkeergeld en kan leiden tot meer korte autoritjes en zoekverkeer.

  Eens Het eerste uur parkeren gratis

  De partij wil het eerste uur parkeren gratis maken, in het betaalde gebied en dus ook in het centrum; op zondag is parkeren vrij.

  “het eerste uur parkeren is gratis”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Bereikbare gemeente', Eerlijk en afgewogen parkeerbeleid; MijnStem: 'Betaald parkeren ...'
• Bewoners krijgen hun eerste parkeervergunning gratis.Geen standpunt gevonden

  Bewoners in betaald-parkeergebied betalen nu per jaar voor een vergunning (het 'schiltarief'); een tweede auto kost meer. De tarieven zijn onlangs verlaagd. Een gratis eerste vergunning kost de gemeente vergunningsinkomsten.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Geld uit betaald parkeren mag ook naar fietspaden, groen en openbaar vervoer, en hoeft niet alleen terug naar parkeren.Eerder eens Parkeeropbrengst voor parkeren, bereikbaarheid en mobiliteit

  Wat de gemeente met de opbrengst van betaald parkeren doet, beslist de gemeenteraad bij de begroting; het geld is niet vastgelegd voor parkeren. Daarnaast heeft Hilversum een mobiliteitsfonds, gevuld met bijdragen van bouwers die parkeerplaatsen afkopen, dat al aan parkeren, fiets en openbaar vervoer mag worden besteed. De vraag is of parkeergeld alleen terug moet naar parkeervoorzieningen zoals garages en P+R, of ook naar fietsroutes, groen en bussen.

  Eerder eens Parkeeropbrengst voor parkeren, bereikbaarheid en mobiliteit

  De partij wil dat parkeeropbrengsten beschikbaar blijven voor parkeren, bereikbaarheid en mobiliteit, wat meer is dan alleen parkeervoorzieningen. Groen noemt ze hierbij niet.

  “Parkeeropbrengsten blijven aantoonbaar beschikbaar voor parkeren, bereikbaarheid en mobiliteit.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Bereikbare gemeente', Eerlijk en afgewogen parkeerbeleid
• Als een straat te smal is voor allebei, maakt de gemeente plaats voor een veilig fietspad, ook als daarvoor parkeerplaatsen verdwijnen.Midden Fiets en auto in balans; parkeren pas later minder

  In veel Hilversumse straten en op dorpswegen is te weinig ruimte voor een vrijliggend fietspad én parkeren langs de weg. Bij herinrichting moet de gemeente kiezen wat voorgaat.

  Midden Fiets en auto in balans; parkeren pas later minder

  De partij wil langzaam verkeer een hoofdrol geven in de straatinrichting, maar noemt de auto een gegeven en wil voldoende parkeergelegenheid borgen. Parkeerplaatsen wil zij pas verminderen als op termijn meer mensen deelvervoer gebruiken.

  “De fiets heeft aan populariteit gewonnen. Er zijn meer fietsparkeerplekken nodig. Tegelijk is de auto een gegeven. Als op termijn de balans verschuift naar meer deelvervoer kunnen we parkeerplaatsen voor prive-auto’s verminderen.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Maak een keuze. Investeren in: fietspaden / parkeerplekken'
• Het centrum van Hilversum wordt autoluw: auto's parkeren in garages aan de rand en de binnenstad is voor voetgangers en fietsers.Geen standpunt gevonden

  Auto's rijden nu via de centrumring naar parkeergarages als Hilvertshof en Gooiland, midden in het centrum. Plannen voor een autoluw centrum gaan over minder doorgaand autoverkeer, meer ruimte op straten en pleinen voor voetgangers en fietsers en op termijn garages aan de rand.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Bestelbussen en vrachtauto's op diesel of benzine blijven welkom in het centrum van Hilversum.Eens Zero-emissiezone in het centrum niet doorzetten

  Hilversum heeft een zero-emissiezone onderzocht: een gebied binnen de centrumring waar vanaf 2027 alleen bestel- en vrachtauto's zonder uitstoot in zouden mogen. In april 2025 wees de gemeenteraad dat voorstel af; er ligt nu geen nieuw plan. Eens betekent: er komt ook later geen zone; oneens: de nieuwe raad komt met een nieuw voorstel.

  Eens Zero-emissiezone in het centrum niet doorzetten

  De partij is tegen het plan voor een zero-emissiezone in het centrum en wil het dus niet invoeren. Een toelichting gaf ze niet.

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Hilversum moet het plan voor een zero-emissiezone ... niet opgeven' (tegen, geen toelichting)
• 30 km/u hoort in woonstraten en bij scholen; op doorgaande wegen in de bebouwde kom blijft 50 km/u.Eerder oneens Grotendeels 30 km/u in de hele bebouwde kom

  Binnen de bebouwde kom is 50 km/u de wettelijke norm; de gemeente kan op haar eigen wegen met een verkeersbesluit 30 km/u instellen. Steeds meer gemeenten maken 30 km/u de standaard, met 50 alleen op een paar hoofdroutes. Hilversum voert op delen van de centrumring en bijvoorbeeld de Minckelersstraat al 30 km/u in; de vraag is of dat ook moet op wegen als de buitenring en de doorgaande dorpswegen.

  Eerder oneens Grotendeels 30 km/u in de hele bebouwde kom

  De partij wil binnen de bebouwde kom de maximumsnelheid grotendeels naar 30 km/u brengen, dus verder dan alleen woonstraten en scholen. Dat gebeurt gefaseerd, in overleg met de buurt en met aanpassingen aan de weg. Op aangrenzende provinciale wegen wil zij 60 km/u.

  “Lokaal Eén streeft naar verlaging van de maximum snelheid op aangrenzende provinciale wegen naar 60 km/u en binnen de bebouwde kom grotendeels naar 30 km/u.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma 2027-2030, 'Bereikbare gemeente', Gefaseerde snelheidsverlaging; MijnStem: 'Maximumsnelheid van 30 km/u invoeren in de bebouwde kom'
• Op smalle dorpswegen zoals Noordereinde, Zuidereinde en de Kortenhoefsedijk komt nu al 30 km/u, ook voordat de weg is aangepast.Eerder oneens Wel 30 km/u op gedeelde dorpswegen, maar pas na herinrichting

  Op de smalle wegen in 's-Graveland, Kortenhoef en langs de Loosdrechtse dijken delen auto's, fietsers en voetgangers vaak dezelfde rijbaan. Het Mobiliteitsplan Wijdemeren wil op een deel van die wegen 30 km/u; op een stuk van het Noordereinde geldt dat al, maar herinrichting kost tijd en geld. Een voorstel om op het Zuidereinde direct 30 km/u in te voeren, kreeg in 2025 geen meerderheid. De keuze is: eerst een lagere limiet, of wachten tot de weg erop is ingericht.

  Eerder oneens Wel 30 km/u op gedeelde dorpswegen, maar pas na herinrichting

  De partij wil 30 km/u op wegen waar auto's, fietsers en voetgangers de weg delen, zoals het Mobiliteitsplan vastlegt. Volgens haar moet zo'n weg wel eerst worden heringericht: alleen borden plaatsen geeft schijnveiligheid en is niet te handhaven.

  “Alleen borden neerzetten creëert schijnveiligheid, en dan kan de maximumsnelheid van 30 km niet worden gehandhaafd.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Op drukke dorpsstraten ... meteen 30 kilometer per uur' (voor)

Klimaat en energie

• De gemeente schrapt haar eigen klimaatdoelen en jaartallen en houdt zich alleen aan wat het Rijk verplicht stelt.Oneens Eigen klimaatdoel 2050 en ondersteuning blijven

  Gemeenten mogen eigen klimaatdoelen stellen bovenop landelijke afspraken, zoals een jaartal voor klimaatneutraal, tussendoelen voor aardgasvrij of de opwekdoelen in de Regionale Energiestrategie (RES). In maart 2026 vroeg de Hilversumse raad het college om een routekaart naar een aardgasvrije gemeente in 2050, met meetbare tussendoelen. Schrappen geeft minder verplichtingen en juridische risico's, maar ook minder houvast om voortgang te meten.

  Oneens Eigen klimaatdoel 2050 en ondersteuning blijven

  De partij houdt vast aan het afgesproken klimaatdoel van uiterlijk 2050 en wil subsidies en ondersteuning voor verduurzaming behouden. Een eigen, sneller doel stelt ze niet.

  “Lokaal Eén houdt vast aan het afgesproken klimaatdoel om uiterlijk in 2050 een volledig klimaatneutrale gemeente te zijn.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Duurzame gemeente', Koers op 2050
• De nieuwe gemeente spreekt af dat zij in 2040 klimaatneutraal is, tien jaar eerder dan het landelijke doel.Eerder oneens Niet eerder dan 2050; betaalbaarheid en draagvlak

  Landelijk is afgesproken dat Nederland in 2050 klimaatneutraal is; Hilversum en Wijdemeren gingen ook uit van uiterlijk 2050. Een aantal partijen wil dat de nieuwe gemeente sneller gaat. Een eerder jaartal betekent dat besparen, duurzaam opwekken en van het aardgas af sneller moeten, met meer kosten en inzet op korte termijn.

  Eerder oneens Niet eerder dan 2050; betaalbaarheid en draagvlak

  De partij zou het graag eerder willen, maar ziet door betaalbaarheid en draagvlak weinig mogelijkheden en houdt vast aan 2050.

  “Hoe graag we dit ook zouden willen, Lokaal Eén ziet hiertoe weinig mogelijkheden vanuit betaalbaarheid en maatschappelijk draagvlak.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'De gemeente eerder dan 2050 klimaatneutraal maken'; Verkiezingsprogramma, 'Duurzame gemeente', Koers op 2050
• Vóór 2030 weet elke wijk en elk dorp wanneer en op welke manier het van het aardgas af gaat.Eerder eens Voor een plan met tussendoelen naar aardgasvrij

  De nieuwe raad moet uiterlijk eind 2027 een warmteprogramma vaststellen: het plan voor de overstap van aardgas naar bijvoorbeeld een warmtepomp of een warmtenet, buurt voor buurt. Een politieke keuze is of daarin per wijk en dorp een tijdpad komt. Een tijdpad geeft duidelijkheid, maar zet ook druk op bewoners die nog niet willen of kunnen overstappen.

  Eerder eens Voor een plan met tussendoelen naar aardgasvrij

  De partij is voor een plan met duidelijke tussendoelen om alle gebouwen in 2050 van het aardgas af te hebben. Zij wil verduurzaming wel betaalbaar houden en kiest voor samenwerking in plaats van dwang.

  Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: Stemgids: 'De gemeente moet een plan met duidelijke tussendoelen maken om alle gebouwen in 2050 van het aardgas af te hebben' (voor, zonder toelichting)
• Warmtenetten laat de gemeente over aan bedrijven en energiecoöperaties, zonder er zelf geld in te steken of risico te lopen.Geen standpunt gevonden

  Op een aantal plekken worden warmtenetten voorbereid of onderzocht, zoals in de Hilversumse Meent en met warmte uit de rioolwaterzuivering Horstermeer voor wijken in Nederhorst den Berg en Kortenhoef. Sommige partijen willen dat de gemeente zelf (mede-)eigenaar wordt van een publiek warmtebedrijf, zodat zij kan sturen op prijs en duurzame bronnen. Andere vinden dat te riskant voor de gemeentekas.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Ook als omwonenden ervoor zijn, blijft de gemeente zich verzetten tegen grote windturbines in en vlak bij de gemeente.Eens Tegen grootschalige windturbines in en rond de gemeente

  De provincie Utrecht onderzoekt of er grote windturbines kunnen komen in de Hoeker- en Garstenpolder, direct tegenover Nederhorst den Berg; hoe hoog en hoeveel staat nog niet vast. De raad van Wijdemeren sprak zich er in 2025 en 2026 tegen uit. Sommige partijen wijzen grote windturbines hier altijd af, andere willen het laten afhangen van wat omwonenden ervan vinden. De gemeente kan zo'n draagvlakmeting zelf organiseren en meewegen, maar de provincie Utrecht beslist over deze plek.

  Eens Tegen grootschalige windturbines in en rond de gemeente

  De partij is tegen grootschalige windturbines in en direct rondom de gemeente, om rust en landschap te beschermen. Over de rol van omwonenden zegt ze niets.

  “Lokaal Eén is tegen de komst van grootschalige windturbines in en direct rondom onze gemeente, om onze rust en het waardevolle landschap te beschermen.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Duurzame gemeente', Beschermen van ons landschap; Stemgids: 'verzetten tegen ... grote windmolens' (voor)
• Boeren mogen een kleine windmolen bij hun bedrijf zetten om er hun eigen stroom mee op te wekken.Geen standpunt gevonden

  Tegen grote windturbines, zoals die worden onderzocht tegenover Nederhorst den Berg, is in de nieuwe gemeente veel verzet. Een kleine windmolen op een boerenerf is veel lager, levert minder stroom en valt minder op in het landschap. De provincie Noord-Holland staat kleine molens tot 15 meter ashoogte onder voorwaarden toe; de gemeente beslist of en waar dat mag.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Op boerenland mogen zonnepanelen komen, als de grond daarnaast gewoon voor landbouw gebruikt blijft.Geen standpunt gevonden

  Bijna alle partijen willen eerst zonnepanelen op daken. De vraag is of daarnaast ook in de polders en weilanden panelen mogen komen. Een tussenvorm is dat panelen boven of tussen gewassen of weidegrond staan, zodat de boer de grond blijft gebruiken. Waar dat mag, beslist de gemeente in het omgevingsplan.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• De gemeente laat onderzoeken of er in de regio een kleine kerncentrale kan komen.Midden Zou ervoor zijn, maar al onderzocht en niet haalbaar

  In november 2025 vroeg de Hilversumse raad om te verkennen of een kleine modulaire kernreactor (SMR) in Hilversum of de regio mogelijk is. Na een eerste verkenning besloot het college in juni 2026 niet verder te onderzoeken: de techniek is nog niet klaar voor de markt en er is geen geschikte plek. De nieuwe raad kan het onderzoek weer oppakken of het dossier sluiten.

  Midden Zou ervoor zijn, maar al onderzocht en niet haalbaar

  De partij zou onderzoek naar een kleine kerncentrale in principe steunen, maar zegt dat de gemeente dit al heeft onderzocht en dat het niet haalbaar blijkt.

  “Lokaal Eén zou ervoor zijn, maar de gemeente heeft dit al onderzocht en dit blijkt niet haalbaar.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'De gemeente moet laten onderzoeken of een kleine kerncentrale ... mogelijk is' (neutraal)
• Het omgevingsplan van de gemeente houdt alvast een plek vrij waar later een kleine kerncentrale kan komen.Eerder oneens Zou ervoor zijn, maar kerncentrale blijkt niet haalbaar

  Ook partijen die onderzoek naar een kleine kerncentrale steunen, verschillen over de volgende stap. Een plek vrijhouden in het omgevingsplan betekent dat daar voorlopig niets anders gebouwd wordt. De vergunning voor een kerncentrale geeft het Rijk, en het college zag in 2026 nog geen geschikte plek in de regio.

  Eerder oneens Zou ervoor zijn, maar kerncentrale blijkt niet haalbaar

  De partij zegt in principe voor een kleine kerncentrale te zijn, maar volgens haar heeft de gemeente dit al onderzocht en blijkt het niet haalbaar. Een plek ervoor vrijhouden ligt daarom niet voor de hand.

  “Lokaal Eén zou ervoor zijn, maar de gemeente heeft dit al onderzocht en dit blijkt niet haalbaar.”

  Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: Stemgids: 'De gemeente moet laten onderzoeken of een kleine kerncentrale in Hilversum of in de regio mogelijk is' (neutraal)
• Bij code oranje of rood van de Stookwijzer is hout stoken in kachels en open haarden in de gemeente verboden.Eerder eens Houtstookverbod bij code rood of oranje per buurt onderzoeken

  Houtrook geeft fijnstof en klachten bij buren, maar veel inwoners verwarmen (deels) met hout. De Stookwijzer geeft per dag aan of het weer stoken extra schadelijk maakt (code oranje of rood). In juli 2025 wees de Hilversumse raad een motie af om regels tegen houtstook vanaf 2028 voor te bereiden; sommige partijen willen een stookverbod bij code oranje of rood.

  Eerder eens Houtstookverbod bij code rood of oranje per buurt onderzoeken

  De partij wil onderzoeken of een houtstookverbod bij code oranje of rood per buurt mogelijk is. Een algemeen verbod belooft ze niet.

  “De mogelijkheden van een Houtstookverbod bij code rood of oranje zal per buurt onderzocht worden.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Groene en gezonde gemeente', Schoon en gezond leven

Natuur, groen en water

• De gemeente steunt natuurbeheerders als zij kwetsbare stukken heide, bos of plas tijdelijk afsluiten voor bezoekers.Midden Per geval in overleg bekijken of afsluiten nodig is

  Het Goois Natuurreservaat en Natuurmonumenten beheren veel heide, bos en plassengebied in de gemeente. Zij sluiten soms paden of gebieden af om planten en dieren rust te geven, wat tot discussie met inwoners leidt. De gemeente is geen beheerder, maar neemt deel in het bestuur van het Goois Natuurreservaat; in 2024 vroeg de Hilversumse raad daar om natuurbehoud en vrije toegang even zwaar te laten wegen.

  Midden Per geval in overleg bekijken of afsluiten nodig is

  De partij wil in goed overleg bekijken of tijdelijke afsluiting nodig is en zoekt een balans tussen natuurbehoud en toegankelijkheid.

  “In goed overleg moet bezien worden of afsluiting (tijdelijk) noodzakelijk is.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'In de natuurgebieden ... recreëren net zo zwaar wegen als het beschermen van de natuur' (neutraal)
• Op de Loosdrechtse Plassen moet het snelvaren en waterskiën stoppen.Geen standpunt gevonden

  Op de Loosdrechtse Plassen mag je normaal maximaal 12 km/u varen. Met een ontheffing van de gemeente mag op aangewezen delen harder worden gevaren, tot 60 km/u, bijvoorbeeld om te waterskiën; op zomerse weekenden overdag niet. Na de fusie beslist de nieuwe gemeente over die regels. Voorstanders van stoppen wijzen op natuur en veiligheid, tegenstanders op watersport, vakantie en werkgelegenheid.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Booteigenaren en toeristen gaan via gemeentebelastingen meer meebetalen aan schoon water en natuur in het plassengebied.Geen standpunt gevonden

  Hilversum en Wijdemeren heffen toeristenbelasting op overnachtingen. Wijdemeren heeft daarnaast een belasting op overnachten op boten en sinds 2026 een kleine belasting op het verhuren van motorboten (volgens de VVD zo'n 75.000 euro per jaar). Na de fusie moeten deze belastingen gelijkgetrokken worden. De vraag is of bezoekers en booteigenaren meer moeten bijdragen aan het onderhoud van water en natuur.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Om meer woningen te bouwen mag de gemeente kleine stukken openbaar groen in wijken en dorpen bebouwen.Eerder oneens Geen groen kwijt in versteende buurten; vergroenen

  In Hilversum is in 2024 afgesproken dat in de meest versteende buurten het aandeel openbaar groen niet verder mag dalen. Tegelijk is er grote woningnood en wordt gezocht naar bouwplekken, ook op kleine groenstroken of grasvelden. De keuze is of zulk groen mag wijken voor woningen.

  Eerder oneens Geen groen kwijt in versteende buurten; vergroenen

  De partij wil in buurten met weinig groen geen openbaar groen laten verdwijnen en vergroening vast onderdeel maken van plannen. Een algemeen verbod noemt ze niet.

  “Vergroening wordt een vast onderdeel van alle plannen voor de openbare ruimte.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'In buurten met weinig groen mag er geen openbaar groen meer verdwijnen' (voor); Hilversums Nieuws 22-10-2026
• Bij elk nieuwbouwplan is de groennorm 3-30-300 verplicht, ook als er daardoor minder woningen passen.Eerder eens Hoeveelheid groen bepaalt hoeveel er gebouwd wordt

  De 3-30-300-norm betekent: vanuit elk huis drie bomen zien, 30 procent van de buurt onder bladerdak en binnen 300 meter een park of groene plek. Veel partijen noemen de norm als richtlijn of ambitie. De vraag is of hij een harde eis wordt die voorgaat op het aantal woningen.

  Eerder eens Hoeveelheid groen bepaalt hoeveel er gebouwd wordt

  De partij maakt de balans tussen groen en bebouwingsdichtheid ('laadvermogen') de maatstaf voor nieuwe ontwikkelingen en wil een hoeveelheid groen die past bij het aantal woningen. De 3-30-300-norm noemt zij niet.

  “Het 'laadvermogen' – de balans tussen groen en bebouwingsdichtheid – is voor ons de maatstaf bij keuzes over toekomstige ontwikkeling.”

  Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: Verkiezingsprogramma 2027-2030, 'Evenwichtige gemeente', Koesteren van ons groen; Partijprogramma (kernpunten), 'Groene en gezonde gemeente'
• Een boom mag wijken voor een bouw- of wegenplan, als er in de buurt een stevige nieuwe boom voor terugkomt.Eerder eens Herplantplicht houden, beeldbepalend groen beschermen

  Voor het kappen van grotere bomen is vaak een vergunning nodig: in Hilversum voor bomen vanaf 30 centimeter stamdoorsnede, in Wijdemeren voor bomen die op een speciale 'Groene Kaart' staan. Bij bouw- en wegenplannen sneuvelen regelmatig bomen, met een herplantplicht als compensatie. Partijen verschillen over de vraag of herplant genoeg is of dat bestaande bomen in principe moeten blijven staan.

  Eerder eens Herplantplicht houden, beeldbepalend groen beschermen

  De partij wil een nieuw bomenbeleid waarin het kapbeleid en de herplantplicht worden geactualiseerd en beeldbepalend groen wordt beschermd. Gewone bomen kunnen dus met herplant wijken, maar beeldbepalende bomen moeten blijven.

  “De groene hoofdstructuur is helder vastgelegd en het velbeleid en de herplantplicht worden geactualiseerd. Beeldbepalend groen wordt beschermd.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma 2027-2030, 'Groene en gezonde gemeente', Nieuw Bomenbeleid en versterking van biodiversiteit
• In woonwijken maait de gemeente het groen vaker, zodat het er verzorgd uitziet, ook als er dan minder bloemen en insecten zijn.Eerder oneens Aangepast maaibeleid voor flora en fauna

  Hilversum maait op veel plekken minder vaak om bloemen, bijen en vlinders kansen te geven. Sommige inwoners vinden plantsoenen en bermen daardoor rommelig of onveilig. De gemeente bepaalt zelf hoe vaak en waar zij maait.

  Eerder oneens Aangepast maaibeleid voor flora en fauna

  De partij wil de biodiversiteit versterken met een slim, aangepast maaibeleid, ecologische bermen en bloemranden. Vaker maaien voor een verzorgd aanzien noemt ze niet.

  “De lokale flora en fauna wordt versterkt met een slim, aangepast maaibeleid en de aanleg van ecologische bermen, kleurrijke bloemranden en natuurrijke oevers.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Groene en gezonde gemeente', Nieuw Bomenbeleid en versterking van biodiversiteit
• In de polders bij de plassen moet een deel van de landbouwgrond nieuwe natuur worden.Eerder eens Omarmt het gebiedsakkoord, samen met de boeren

  Met het Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen (2017) is afgesproken dat er tot 2027 honderden hectares nieuwe natuur bij komen, onder meer bij Kortenhoef, de Weersloot en de Ster van Loosdrecht. Dat gaat vaak ten koste van weidegrond. De provincie heeft het voortouw; de gemeente kan meewerken, aanjagen of afremmen.

  Eerder eens Omarmt het gebiedsakkoord, samen met de boeren

  De partij omarmt het gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen, dat nieuwe natuur maakt in de polders, om de waterkwaliteit te verbeteren en bodemdaling te stoppen. Tegelijk staat zij achter de agrariërs en ziet zij landbouw en natuur als onlosmakelijk verbonden; zij wil dat natuurorganisaties en boeren samenwerken.

  “Sterke polders en waterkwaliteit: Het gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen wordt omarmd om de waterkwaliteit te verbeteren en bodemdaling te stoppen.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma 2027-2030, 'Groene en gezonde gemeente', Harmonie tussen natuur, cultuurhistorie en landbouw; MijnStem: 'In het buitengebied meer ruimte geven aan: landbouw / natuur'
• De gemeente verzet zich tegen strengere stikstofregels voor boeren bij de plassen, ook als de natuur daardoor trager herstelt.Midden Achter agrariërs, bufferzones alleen via samenwerking

  Het kabinet presenteerde in juni 2026 stikstofplannen met extra regels voor boeren in zones van 500 of 1.000 meter rond kwetsbare natuur. Welke gebieden en boeren precies onder die regels vallen, is nog niet besloten. De regels komen van Rijk en provincie, maar de gemeente kan meewerken, ruimte bieden voor andere inkomsten of bezwaar maken.

  Midden Achter agrariërs, bufferzones alleen via samenwerking

  De partij staat achter agrarische ondernemers en wil perspectief voor hen, maar verzet zich niet principieel: bufferzones kunnen volgens haar slagen als alle partijen samenwerken.

  “Nieuwe wetgeving rond bufferzones kan uitsluitend slagen wanneer natuurorganisaties, agrariërs, provincie en gemeente samenwerken.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Groene en gezonde gemeente', Samenwerking met agrariërs; 'Ondernemende gemeente', Samenwerken met onze agrariërs

Zorg, welzijn en armoede

• Alleen inwoners met een inkomen op bijstandsniveau krijgen nog minimaregelingen, zoals hulp bij schoolkosten, sport of de collectieve zorgverzekering.Oneens Armoederegeling blijft op 130% van het sociaal minimum

  Hilversum en Wijdemeren geven minimaregelingen, zoals hulp bij schoolkosten, sport of de collectieve zorgverzekering, aan inwoners met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum. Daardoor krijgen ook werkenden met een laag loon en mensen net boven de bijstand deze hulp. Na de fusie worden de regelingen samengevoegd. Een lagere grens kost minder geld en maakt meer verdienen aantrekkelijker; de huidige grens helpt ook mensen die net boven de bijstand zitten.

  Oneens Armoederegeling blijft op 130% van het sociaal minimum

  De partij wil de armoederegelingen voor inwoners tot 130% van bijstandsniveau houden en dus niet beperken tot bijstandsniveau.

  “Lokaal Eén wil de Armoederegeling voor inwoners op 130% houden.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Armoederegelingen voor inwoners op:'
• De geplande besparing van miljoenen op de jeugdzorg in 2029 en 2030 gaat door.Midden Jeugdzorg verbeteren via vroegsignalering

  De kosten van jeugdzorg stijgen al jaren, en het Rijk geeft gemeenten vanaf 2028 minder geld omdat het verwacht dat die kosten dalen. In de voorjaarsnota 2026 van Hilversum staat een besparing op jeugdzorg van ongeveer 1 miljoen euro in 2029 en 2 miljoen euro per jaar vanaf 2030, na eerst te investeren in buurtteams, hulp in groepen en meer lichte hulp dichtbij school en gezin. Een voorstel om die besparing te schrappen kreeg in juli 2026 geen meerderheid.

  Midden Jeugdzorg verbeteren via vroegsignalering

  De partij zegt niet voor of tegen te zijn: ze wijst op de lopende transitie van de jeugdzorg met vroegsignalering en snelle ondersteuning om extra uitgaven te voorkomen.

  “Op dit moment wordt de transitie van de Jeugdzorg uitgevoerd. Hierbij wordt nadrukkelijk ingezet op vroegsignalering en snelle ondersteuning om zo leed en extra uitgaven te voorkomen.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'De gemeente mag niet miljoenen bezuinigen op de jeugdzorg' (neutraal)
• De gemeente scheldt de eigen bijdrage voor Wmo-hulp kwijt voor inwoners met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum.Geen standpunt gevonden

  Wie hulp uit de Wmo krijgt, zoals huishoudelijke hulp, begeleiding of een hulpmiddel, betaalt een eigen bijdrage: nu een vast bedrag per maand. Hilversum schold die bijdrage eerder kwijt voor lage inkomens; voorstellen in 2024 en 2025 om dat te behouden of terug te brengen kregen geen meerderheid. Kwijtschelding kost de gemeente geld dat elders gevonden moet worden.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Lichte hulp, zoals huishoudelijke hulp of dagbesteding, is zoveel mogelijk zonder aanvraag en beoordeling te krijgen, ook als die hulp minder op maat is.Geen standpunt gevonden

  Bij de Wmo kan de gemeente hulp regelen als 'algemene voorziening' (vrij binnenlopen, voor iedereen hetzelfde, zonder indicatie) of als maatwerk na een persoonlijk onderzoek en besluit. Hilversum biedt bijvoorbeeld sinds 2025 lichte dagbesteding aan zonder aanvraag of indicatie. Algemene voorzieningen zijn sneller en goedkoper; maatwerk past beter bij de persoon en geeft meer rechten om bezwaar te maken.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Per wijk of dorp werkt de gemeente met één vaste zorgaanbieder voor jeugdhulp en Wmo, ook als inwoners dan minder te kiezen hebben.Geen standpunt gevonden

  De gemeente koopt jeugdhulp en Wmo-hulp in bij veel verschillende zorgbedrijven. Een voorstel uit 2022 om het aantal aanbieders terug te dringen kreeg geen meerderheid. Minder aanbieders geeft vaste gezichten en meer grip op kwaliteit en kosten. Meer aanbieders geeft inwoners keuze, bijvoorbeeld voor zorg die bij hun geloof of situatie past, en uitwijkmogelijkheden bij wachtlijsten.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Wie bijstand krijgt en kan werken, moet iets terugdoen voor de samenleving, zoals vrijwilligerswerk.Geen standpunt gevonden

  De Participatiewet geeft gemeenten de mogelijkheid om van mensen in de bijstand een tegenprestatie te vragen, zoals vrijwilligerswerk of klussen in de buurt. Gemeenten bepalen zelf of en hoe streng ze dat toepassen. Voorstanders zien het als wederkerigheid; tegenstanders als dwang die mensen niet helpt aan werk.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• In elk dorp en elke wijk zonder buurthuis zorgt de gemeente voor een ontmoetingsplek, en betaalt zij die.Eerder eens Elk dorp en elke wijk een ontmoetingsplek, bestaande locaties

  Niet elke wijk of elk dorp heeft een buurthuis of dorpshuis; in sommige dorpen draaien plekken zoals de Buurtkamer 3D (Kortenhoef, 's-Graveland, Ankeveen) op vrijwilligers. Een ontmoetingsplek helpt tegen eenzaamheid, maar kost geld voor ruimte en begeleiding. De keuze is of de gemeente dat overal regelt en betaalt, of overlaat aan bewoners waar die behoefte er is.

  Eerder eens Elk dorp en elke wijk een ontmoetingsplek, bestaande locaties

  De partij wil in elk dorp en elke wijk een vaste ontmoetingsplek en gebruikt daarvoor zoveel mogelijk bestaande locaties. Wie het betaalt, zegt ze niet.

  “Iedere buurt en elk dorp krijgt een vaste, goed toegankelijke plek voor ontmoeting en gesprek.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Evenwichtige gemeente', Fysieke ontmoetingsplekken; MijnStem: 'In alle wijken en dorpen een buurthuis openen'
• De gemeente beoordeelt de subsidie van buurthuizen en wijkcentra elk jaar opnieuw, op basis van wat ze hebben bereikt.Eerder eens Geen vijfjaarssubsidie vooraf; helder subsidiebeleid

  Wijk- en buurtcentra krijgen nu elk jaar opnieuw subsidie en moeten die elk jaar aanvragen en verantwoorden. Een voorstel om ze voor vijf jaar subsidie te geven kreeg in november 2025 geen meerderheid. Jaarlijks toetsen geeft de raad grip op het geld; meerjarige subsidie geeft vrijwilligers zekerheid en minder papierwerk.

  Eerder eens Geen vijfjaarssubsidie vooraf; helder subsidiebeleid

  De partij vindt het ongewenst om vooraf vijf jaar subsidie toe te zeggen: dat ontneemt eigen initiatief en gaat eraan voorbij dat sommige initiatieven niet nodig blijken. Ze wil een helder subsidiebeleid.

  “Op voorhand 5 jaar subsidie toezeggen ontneemt eigen initiatief en inventiviteit.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Wijk- en buurtcentra moeten voor vijf jaar subsidie krijgen' (neutraal, met toelichting)

Veiligheid en handhaving

• Als er extra geld komt voor veiligheid, gaat dat liever naar meer jongerenwerkers dan naar meer boa's.Midden Beide: boa's én jeugdcoaches en andere maatregelen

  Boa's zijn handhavers van de gemeente: zij spreken mensen aan en kunnen boetes geven. Jongerenwerkers zoeken jongeren op en proberen overlast te voorkomen voordat die ontstaat. Het geld voor veiligheid is beperkt, dus partijen moeten kiezen waar het meeste heen gaat.

  Midden Beide: boa's én jeugdcoaches en andere maatregelen

  De partij wil niet kiezen tussen boa's en jongerenwerk: veiligheid vraagt volgens haar boa's, jeugdcoaches, goede straatinrichting, verlichting en gericht cameratoezicht.

  “Veiligheid draait niet alleen om meer BOA's op straat maar ook om inzet van jeugdcoaches, goede straatinrichting, voldoende verlichting en gericht cameratoezicht.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Meer BOA's inzetten in het uitgaansgebied'
• Boa's besteden hun tijd vooral aan ernstige overlast en intimidatie, en minder aan foutparkeren, hondenpoep en andere kleine overtredingen.Eerder oneens Boa's pakken ook zwerfafval en afvaldumpen aan

  Het aantal boa's is beperkt, dus de gemeente kiest waar zij op letten. Nu schrijven boa's ook bonnen voor kleine overtredingen zoals verkeerd parkeren of hondenpoep. Deze keuze gaat over de prioriteit: zware overlast eerst, of ook de kleine ergernissen streng aanpakken.

  Eerder oneens Boa's pakken ook zwerfafval en afvaldumpen aan

  De partij wil dat boa's zowel overlast en huftergedrag aanpakken als illegale afvalstort en zwerfafval. Een schone, opgeruimde buurt hoort voor haar bij veiligheid. Over foutparkeren zegt zij niets.

  “Overlast in de buurt, huftergedrag in het verkeer, illegale afvalstort, zwerfaval of overlast op het water en in natuurgebieden wordt kordaat aangepakt. BOA’s zijn hiervoor goed toegerust”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma 2027-2030, 'Veilige gemeente', Daadkrachtige aanpak van hinderlijk gedrag
• De gemeente hangt ook buiten het centrum camera's op, op plekken waar vaak overlast is.Midden Camera's alleen waar nodig en wettelijk onderbouwd

  In het uitgaansgebied van Hilversum hangen camera's die de politie gebruikt; de raad stemde in 2023 in met verlenging tot 2028. De burgemeester besluit waar camera's komen, binnen de regels die de raad stelt. De vraag is of camera's ook naar andere overlastplekken moeten komen, zoals tunnels of plekken waar vaak ongeregeldheden zijn. Voorstanders wijzen op opsporing en afschrikking, tegenstanders op privacy en het verplaatsen van problemen.

  Midden Camera's alleen waar nodig en wettelijk onderbouwd

  De partij wil cameratoezicht alleen inzetten waar het wettelijk onderbouwd en nodig is en waarschuwt voor schijnveiligheid door een woud aan camera's.

  “Cameratoezicht wordt ingezet waar dat wettelijk onderbouwd en noodzakelijk is voor de veiligheid.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: Verkiezingsprogramma, 'Veilige gemeente', Cameratoezicht en lokale handhaving; MijnStem: 'Cameratoezicht op straat'
• Hilversum verlaagt het maximum aantal coffeeshops.Midden Aantal coffeeshops niet per se verminderen

  Hilversum heeft een maximum van acht coffeeshops, en dat maximum is bereikt; voor zover bekend zijn er in de dorpen van Wijdemeren geen coffeeshops. De burgemeester stelt dit beleid vast; de raad kan wel vragen om een lager maximum. Een lager maximum betekent dat een gesloten coffeeshop niet terugkomt. Voorstanders willen minder drugsgebruik en overlast, tegenstanders vrezen meer straathandel.

  Midden Aantal coffeeshops niet per se verminderen

  De partij zegt dat de coffeeshops weinig overlast geven en handelt volgens het Hilversums keurmerk. Het enige bezwaar is de ligging dicht bij scholen.

  “De coffeeshops in Hilversum zorgen voor relatief weinig overlast.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Het aantal coffeeshops verminderen'
• Bestaande coffeeshops dicht bij een school mogen op hun plek blijven, zolang ze zich aan de regels houden.Eerder oneens Coffeeshops dicht bij scholen zijn ongewenst

  Volgens de gemeente liggen de meeste Hilversumse coffeeshops binnen 350 meter loopafstand van een school. Hilversum gebruikt sinds 2013 geen vaste minimumafstand tot scholen, maar stelt via een keurmerk andere eisen aan coffeeshops. Deze keuze gaat erover of de gemeente bestaande coffeeshops bij scholen laat zitten of ze dwingt te verhuizen of te sluiten.

  Eerder oneens Coffeeshops dicht bij scholen zijn ongewenst

  De partij noemt de ligging van een aantal coffeeshops dicht bij scholen ongewenst en wil jongeren via het Gezond Scholen Beleid informeren over risico's.

  “Een aantal zit dichtbij scholen, dat is ongewenst.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Het aantal coffeeshops verminderen', toelichting

Asiel, opvang en samenleven

• Als de Spreidingswet verdwijnt, houdt de gemeente haar opvangplekken voor asielzoekers gewoon open.Midden Voldoet aan de Spreidingswet; verder niet vastgelegd

  De Spreidingswet verplicht sinds 2024 elke gemeente om een deel van de opvang van asielzoekers te regelen. Een aantal Kamerleden heeft een wetsvoorstel ingediend om die wet in te trekken; de Raad van State raadde dat in 2026 af en er is nog niet over gestemd. Zonder de wet beslist de gemeente zelf of zij opvang blijft bieden. Hilversum vangt nu asielzoekers op in Hotel Gooiland en bereidt nieuwe locaties voor; de tijdelijke noodopvang in Loosdrecht stopte in oktober 2026.

  Midden Voldoet aan de Spreidingswet; verder niet vastgelegd

  De partij zegt dat de Spreidingswet er is en dat ze daaraan wil voldoen met kleinschalige opvang. Wat ze doet als de wet verdwijnt, zegt ze niet.

  “De Spreidingswet is er. Daar willen wij aan voldoen met een beheersbare invulling, passend bij de schaal en draagkracht van onze gemeente, in nauw overleg met de samenleving.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'De gemeente moet asielzoekers blijven opvangen, ook als de Spreidingswet wordt ingetrokken' (neutraal)
• Opvang komt op vaste plekken in wijken en dorpen die blijven, in plaats van op tijdelijke locaties met een einddatum.Eerder eens Duurzame oplossingen in plaats van noodmaatregelen

  Opvang kan tijdelijk zijn, zoals de noodopvang in het gemeentehuis van Loosdrecht die in oktober 2026 stopte, of voor langere tijd op een vaste plek in een wijk. Hilversum kiest voor locaties voor langere tijd, zoals bij het Noordse Bosje (tien jaar). Een einddatum geeft omwonenden zekerheid, maar betekent dat steeds opnieuw een nieuwe plek gezocht moet worden.

  Eerder eens Duurzame oplossingen in plaats van noodmaatregelen

  De partij wil bijdragen aan structurele en duurzame oplossingen voor de opvang, zodat spoedmaatregelen niet nodig zijn, met kleinschalige opvang verspreid door de gemeente. Zij wil wel dat inwoners niet overvallen worden.

  “Lokaal Eén wil bijdragen aan het vinden van structurele en duurzame oplossingen, zodat spoed noodmaatregelen niet nodig zijn en voorspelbaar en consistent beleid wordt gevolgd.”

  Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: Partijprogramma (kernpunten), 'Sociale en vitale gemeente'; Verkiezingsprogramma 2027-2030, 'Sociale en vitale gemeente', Humane opvang
• Bij een nieuwe opvanglocatie hebben de omwonenden het laatste woord, niet de gemeenteraad.Geen standpunt gevonden

  Bij de keuze van een opvanglocatie kunnen omwonenden worden geïnformeerd, advies geven of echt kunnen tegenhouden. Nu kiest het college de locaties, binnen de kaders van de gemeenteraad. Onder de Spreidingswet kan het Rijk een gemeente die niets regelt in het uiterste geval opdragen om opvang te realiseren.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Het Hilversumse opvangbeleid uit 2023, met kleinschalige opvang in de wijk, gaat na de fusie ook gelden voor de dorpen.Eerder eens Kleinschalige opvang, verspreid door de hele gemeente

  In 2023 sprak Hilversum met inwoners over asielopvang. Daaruit kwam een kader dat de raad in december 2023 bijna unaniem vaststelde: enkele kleinere locaties verspreid over de stad, voor gemengde groepen, ook gezinnen. Inwoners van Wijdemeren praatten daar niet over mee. Het kader doortrekken naar de dorpen geeft snel duidelijkheid; het opnieuw openbreken (zoals de VVD wil, met willekeurig gekozen inwoners) geeft de dorpen een eigen stem, maar kost tijd.

  Eerder eens Kleinschalige opvang, verspreid door de hele gemeente

  De partij wil kleinschalige opvang, verspreid door de gehele nieuwe gemeente. Het Hilversumse kader van 2023 noemt ze niet bij naam.

  “Dat betekent kleinschalige opvang, verspreid door de gemeente, opdat maatschappelijke problemen worden voorkomen”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Humane opvang', Vluchtelingenopvang
• Statushouders wachten op een sociale huurwoning net zo lang als andere woningzoekenden, zonder eigen voorrangsregeling.Eerder eens Voorrang statushouders omzetten naar gewone urgentieregeling

  Statushouders zijn asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen. De gemeente moet elk half jaar een vast aantal van hen een woning geven en doet dat nu vooral met voorrang op sociale huur. Landelijke regels staan die voorrang nog toe; een landelijk verbod is in 2026 juist uit de nieuwe huisvestingswet gehaald. Zonder voorrang blijven statushouders langer in de opvang, waardoor daar plekken bezet blijven.

  Eerder eens Voorrang statushouders omzetten naar gewone urgentieregeling

  De partij wil de aparte voorrangsregeling voor statushouders, vooruitlopend op nieuwe wetgeving, omzetten naar de gewone urgentieregeling met bemiddeling. In een stemhulp koos ze er wel voor dat statushouders voorrang houden; die twee uitspraken botsen.

  “Lokaal Eén wil vooruitlopend op wetgeving de voorrangsregeling voor statushouders omzetten naar reguliere urgentieregeling met bemiddeling.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Humane opvang', Gelijke kansen sociale huurwoning; Stemgids: 'Statushouders moeten voorrang houden' (voor, met deze toelichting)
• Als het Rijk stopt met geld voor LHBTI-beleid, betaalt de gemeente dat beleid en de organisaties zelf door.Geen standpunt gevonden

  Hilversum is een 'regenbooggemeente': met geld van het Rijk steunt zij beleid en organisaties voor LHBTI'ers (lesbische vrouwen, homo's, biseksuelen, transgender en intersekse personen). Het huidige programma van het Rijk liep tot en met 2026 en het is niet zeker of en hoe dat geld doorgaat. Doorbetalen kost de gemeente geld dat ook elders kan.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

Economie, centrum en media

• Op het Media Park komen flink meer woningen, ook als er daardoor minder ruimte overblijft voor mediabedrijven.Midden Media Park: media en ICT, plus studentenwoningen

  Het Media Park in Hilversum is het grootste mediacluster van Nederland; volgens de gemeente komt meer dan een kwart van de banen in Hilversum uit de creatieve sector. De vraag is hoeveel van de vrije ruimte en lege gebouwen daar naar woningen gaat. Eens betekent: woningbouw krijgt daar een groot deel van de ruimte; oneens: mediabedrijven gaan voor en woningen zijn hooguit een aanvulling.

  Midden Media Park: media en ICT, plus studentenwoningen

  De partij kiest op het Media Park niet tussen wonen en mediabedrijven: ze wil doorontwikkeling voor media en ICT en daarbij studentenhuisvesting op de campus.

  “In de campusopzet past het bieden van woonruimte voor studenten.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Maak een keuze. Op het Media Park:'
• De bouw van Bruisend Hart op het Oosterspoorplein wordt uitgesteld tot de gemeente het financieel weer aankan.Eerder oneens Bruisend Hart niet terugdraaien, wel meer groen

  Bruisend Hart is het plan voor de oostkant van station Hilversum (Oosterspoorplein) met ongeveer 150 woningen, waarvan een derde sociale huur, en een nieuw groen plein. De raad stelde het stedenbouwkundig plan in mei 2024 vast en de wijziging van het omgevingsplan in 2025; de eerste werkzaamheden staan gepland vanaf 2027. Het is een grote investering in een tijd waarin de gemeente moet bezuinigen. Uitstel spaart nu geld, maar vertraagt woningen en kan later extra kosten geven.

  Eerder oneens Bruisend Hart niet terugdraaien, wel meer groen

  De partij noemt het plan een democratisch genomen besluit dat ze niet zal terugdraaien en wil wel ruim aandacht voor vergroening.

  “Dit is een democratisch genomen besluit, Lokaal Eén gaat dat niet terugdraaien.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Het plan Bruisend Hart ... moet doorgaan' (neutraal)
• Het winkelgebied in het centrum van Hilversum wordt kleiner; lege winkels aan de randen worden woningen.Eerder oneens Aanloopstraten koesteren; wonen boven winkels

  In het centrum van Hilversum staan winkels leeg, vooral in de aanloopstraten rond het kernwinkelgebied, zoals de Havenstraat. Een kleiner winkelgebied concentreert bezoekers en maakt woningen mogelijk in de randen. De andere keuze is de aanloopstraten juist versterken, bijvoorbeeld met de bestaande subsidie voor het opknappen van gevels.

  Eerder oneens Aanloopstraten koesteren; wonen boven winkels

  De partij wil de aanloopstraten rond het kernwinkelgebied koesteren en wil leegstand tegengaan, met extra woningen vooral door wonen boven winkels.

  “De bruisende straatjes rondom het kernwinkelgebied (zoals de Havenstraat en Emmastraat) worden gekoesterd.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Ondernemende gemeente', Sterke winkelgebieden en levendige centrumfunctie
• De gemeente beperkt de openingstijden van winkels op zondag weer.Oneens Ruimere zondagsopenstelling behouden

  Met de Winkeltijdenverordening 2024 mogen winkels in Hilversum op zondagen en feestdagen ruimer open; winkeliers kiezen zelf of ze opengaan. Na de fusie moeten de regels voor stad en dorpen gelijk worden. Tegenstanders van ruime zondagsopening wijzen op de zondagsrust en op kleine winkeliers die het niet kunnen bijbenen tegen grote ketens.

  Oneens Ruimere zondagsopenstelling behouden

  De partij is voor ruimere zondagsopening volgens de Winkeltijdenverordening 2024 en laat het aan ondernemers. Intrekken kan alleen bij problemen.

  “Het is aan ondernemers zelf of ze aan de verruimde openingstijden deelnemen.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Winkels moeten op zondag ruimer open mogen' (voor)
• De gemeente blijft geld uitgeven aan citymarketing om bezoekers naar Hilversum en de plassen te trekken.Eerder oneens Stoppen met city marketing; gebiedsregisseur in plaats daarvan

  Hilversum betaalt mee aan Hilversum Marketing, dat de stad promoot als 'Mediastad'; regionaal is er Visit Gooi & Vecht. Na de fusie kan die promotie ook de dorpen en de Loosdrechtse Plassen gaan omvatten. Oneens betekent: minder of geen gemeentegeld voor promotie, en het geld anders besteden.

  Eerder oneens Stoppen met city marketing; gebiedsregisseur in plaats daarvan

  De partij wil stoppen met City Marketing en zet in plaats daarvan een gebiedsregisseur voor recreatie, toerisme en natuur in om het aanbod voor het voetlicht te brengen.

  “Lokaal Eén wil stoppen met City Marketing en zet in plaats daarvan een Gebiedsregisseur Recreatie, Toerisme en Natuur in.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Solide gemeente', Focus op de kern
• De verplichte ondernemersbijdrage aan het Stadsfonds wordt afgeschaft.Midden Stadsfonds herijken, alternatieve regeling zoeken

  Sinds 2015 betalen eigenaren en gebruikers van bedrijfspanden in Hilversum een opslag op de onroerendezaakbelasting (nu 10,25 procent) voor het Stadsfonds, samen ruim 1,5 miljoen euro per jaar. De gemeente geeft dat geld aan de stichting Stadsfonds, waarin ondernemers het besteden aan onder meer evenementen, 'schoon, heel en veilig' en Hilversum Marketing. Na de fusie gaan ook bedrijven in de dorpen het Hilversumse tarief met deze opslag betalen; daardoor stijgt hun belasting.

  Midden Stadsfonds herijken, alternatieve regeling zoeken

  De partij wil het verplichte Stadsfonds herijken en met de betalers van OZB niet-woningen een alternatieve regeling zoeken. Afschaffen zegt ze niet.

  “Het verplichte Stadsfonds wordt herijkt: in nauw overleg met de betalers van OZB niet-woningen wordt gezocht naar een alternatieve regeling die wél aansluit bij de lokale behoeften.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Solide gemeente', Focus op de kern
• Rond de Loosdrechtse Plassen mag ruimte komen voor meer jachthavens, vakantieparken en horeca.Midden Balans tussen recreatie en rust in het plassengebied

  Het plassengebied is een belangrijk recreatiegebied en tegelijk beschermde natuur (Natura 2000). Ondernemers willen soms uitbreiden; de gemeente beslist via het omgevingsplan waar dat mag, binnen regels van provincie en Rijk voor de natuur. Partijen verschillen over de vraag of er groei bij mag komen of dat de huidige omvang genoeg is.

  Midden Balans tussen recreatie en rust in het plassengebied

  De partij wil toerisme stimuleren, met maat en gericht op natuur- en cultuurliefhebbers in plaats van massatoerisme. In het plassengebied vindt zij recreatie en rust voor plant en dier allebei belangrijk. Jachthavens en vakantieparken mogen geen besloten villaparken worden.

  “Voor Lokaal Eén zijn beide van groot belang. Het gaat om een goede balans tussen toegankelijke natuur en stiltegebieden.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Maak een keuze. In het plassengebied inzetten op: meer recreatie / meer rust voor plant en dier'; Verkiezingsprogramma 2027-2030, 'Ondernemende gemeente', Kwalitatieve recreatie, natuur en cultuurhistorie

Cultuur, sport en onderwijs

• Hilversum gaat net zoveel geld aan kunst en cultuur uitgeven als andere steden van dezelfde grootte.Eerder eens Meer geld naar kunst en cultuur

  Hilversum geeft volgens onder meer PRO minder uit aan cultuur dan vergelijkbare gemeenten; een voorstel uit 2022 voor 250.000 euro per jaar extra kreeg geen meerderheid. Na de fusie worden de subsidieregels van Hilversum en Wijdemeren samengevoegd, en de nieuwe raad kiest hoeveel geld er naar cultuur gaat. Meer geld voor cultuur betekent minder ruimte voor andere uitgaven of hogere lasten, terwijl de gemeentefinanciën onder druk staan.

  Eerder eens Meer geld naar kunst en cultuur

  De partij wil dat de gemeente meer geld uitgeeft aan kunst en cultuur. Een bedrag of een vergelijking met andere steden noemt ze niet.

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'De gemeente moet meer geld uitgeven aan kunst en cultuur' (voor, geen toelichting)
• Een cultureel project krijgt hooguit vijf jaar subsidie; daarna moet het zonder geld van de gemeente verder.Geen standpunt gevonden

  Naast vaste subsidies voor instellingen geeft de gemeente projectsubsidies aan nieuwe culturele initiatieven. De VVD wil dat zulke steun altijd eindig is; andere partijen willen juist meerjarige zekerheid, zodat initiatieven en vrijwilligers vooruit kunnen plannen.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Verenigingen en dorpshuizen in de dorpen van Wijdemeren houden na de fusie minstens vier jaar dezelfde subsidie als nu.Eerder oneens Subsidies na de fusie herijken, geen meerjarige garantie vooraf

  Hilversum en Wijdemeren hebben elk eigen regels voor subsidies aan verenigingen, dorpshuizen en cultuur. Na de fusie worden die gelijkgetrokken (geharmoniseerd). Een garantie geeft verenigingen in Loosdrecht, Kortenhoef, 's-Graveland, Ankeveen en Nederhorst den Berg zekerheid, maar stelt een gelijke verdeling over de hele gemeente uit.

  Eerder oneens Subsidies na de fusie herijken, geen meerjarige garantie vooraf

  De partij wil bij het gelijktrekken na de fusie de verdeling van cultuursubsidies herijken voor een evenwichtige verdeling, en vindt het op voorhand meerjarig toezeggen van subsidie onwenselijk. Wel wil zij de dorps- en wijkbudgetten behouden en kleine evenementen in de dorpen vrijstellen van leges.

  “In het kader van de gemeentelijke harmonisatie wordt de verdeelsleutel van de meerjarige en incidentele subsidies herijkt.”

  Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: Verkiezingsprogramma 2027-2030, 'Culturele gemeente', Eerlijke cultuursubsidies; Stemgids: 'Wijk- en buurtcentra moeten voor vijf jaar subsidie krijgen in plaats van voor één jaar' (neutraal)
• De gemeente betaalt mee om grote sportevenementen naar Hilversum te halen, zoals een marathon of een triatlon op de plassen.Eerder eens Steunt bepalende sportevenementen als City Run en triatlon

  Hilversum heeft al evenementen als de City Run en in Nederhorst den Berg is een sprinttriatlon. Sommige partijen willen grotere, ook (inter)nationale evenementen die bezoekers trekken; andere geven het geld liever aan kleine evenementen die inwoners zelf in buurten en dorpen organiseren, of vinden dat evenementen zichzelf moeten bedruipen.

  Eerder eens Steunt bepalende sportevenementen als City Run en triatlon

  De partij ondersteunt bepalende sportevenementen die dorpen en wijken verbinden, zoals de City Run en de Sprint Triatlon. Over grote (inter)nationale evenementen zegt ze niets.

  “De gemeente ondersteunt bepalende sportevenementen die onze dorpen en wijken verbinden en op de kaart zetten, zoals de Hilversum City Run en de Sprint Triatlon in Nederhorst den Berg.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Sportieve gemeente', Sportevenementen en een gezonde sportomgeving
• De regels voor monumenten worden soepeler, zodat eigenaren hun pand makkelijker kunnen verduurzamen of verbouwen.Geen standpunt gevonden

  De nieuwe gemeente telt veel monumenten, met veel werk van architect Dudok en beschermde dorpsgezichten in de dorpen. Voor veranderingen aan een monument, zoals zonnepanelen of isolatie, zijn vaak een vergunning en advies van een commissie nodig. Soepeler regels maken verduurzamen en verbouwen makkelijker, maar kunnen het historische karakter aantasten.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Een school in een monumentaal gebouw krijgt nieuwbouw als dat goedkoper en beter is; het oude pand krijgt een andere functie.Midden Monumentaal of nieuw: als het gebouw maar gezond is

  Verschillende scholen zitten in monumentale gebouwen, waaronder scholen van Dudok. De gemeente betaalt de schoolgebouwen en heeft een huisvestingsplan voor scholen tot 2039 met grote investeringen. De keuze is of de gemeente deze gebouwen renoveert en verduurzaamt voor onderwijs, of nieuwe scholen bouwt en de oude panden bijvoorbeeld voor wonen gebruikt.

  Midden Monumentaal of nieuw: als het gebouw maar gezond is

  De partij kiest niet tussen monumentale en nieuwe schoolgebouwen: elke school heeft een eigen karakter, zolang het gebouw gezond is en goede buitenruimte heeft. Zij ontmoedigt sloop en wil erfgoed een nieuwe bestemming kunnen geven.

  “Monumentale of nieuwe schoolgebouwen, elke school heeft zijn eigen karakter. Wat zij volgens Lokaal Eén gemeen hebben, is dat het een gezond gebouw is”

  Verkiezingsprogramma: Partijprogramma (kernpunten), 'Lerende gemeente'

Bestuur, fusie en dorpen

• Elk dorp en elke wijk krijgt een eigen, door de inwoners gekozen dorps- of wijkraad.Oneens Tegen extra bestuurslaag; wel inwonersplatforms

  Een dorps- of wijkraad is een groep inwoners die namens het dorp of de wijk meepraat met de gemeente. De vraag is of elk dorp en elke wijk zo'n raad krijgt die door de inwoners wordt gekozen, of dat de gemeente dat aan dorpen en wijken zelf laat of inspraak op een andere manier regelt.

  Oneens Tegen extra bestuurslaag; wel inwonersplatforms

  De partij is tegen een extra bestuurslaag en wil inwoners wel laten verenigen in platforms. Een gekozen raad op verzoek van inwoners noemt ze niet.

  “Lokaal Eén is tegen een extra bestuurslaag.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Dorps- en wijkraden laten kiezen door bewoners'
• Dorps- en wijkraden mogen zelf besluiten nemen over zaken die alleen hun eigen dorp of wijk raken, in plaats van alleen advies te geven.Eerder oneens Geen extra bestuurslaag, wel platforms met mandaat en budget

  Een dorps- of wijkraad kan de gemeente adviseren, of zelf beslissen over bijvoorbeeld een eigen budget of de inrichting van een plein. De Gemeentewet maakt het mogelijk om bevoegdheden over te dragen aan zo'n raad, maar de gemeenteraad houdt het laatste woord over de begroting. Tegenstanders vrezen een extra bestuurslaag tussen inwoners en gemeenteraad.

  Eerder oneens Geen extra bestuurslaag, wel platforms met mandaat en budget

  De partij is tegen een extra bestuurslaag en daarmee tegen dorps- en wijkraden met eigen beslissingsmacht. Als alternatief wil zij wijk- en dorpsplatforms waarmee vooraf afspraken worden gemaakt over mandaat en wijkbudgetten.

  “Lokaal Eén is tegen een extra bestuurslaag. Inwoners moeten zich wel kunnen verenigen in platforms om zich met elkaar en de gemeente te verbinden.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Dorps- en wijkraden laten kiezen door bewoners'; Verkiezingsprogramma 2027-2030, 'Luisterende gemeente', Inwonerskracht en maatwerk per buurt
• Elk dorp krijgt een eigen gemeenteloket dat minstens één dag per week open is, ook als dat extra geld kost.Eerder oneens Geen loket in elk dorp; wel online, telefoon, afspraak

  Voor bijvoorbeeld een paspoort of rijbewijs konden inwoners terecht bij het stadskantoor in Hilversum en het gemeentehuis in Loosdrecht. Het loket in Loosdrecht sluit eind december 2026; vanaf januari 2027 is er alleen het stadskantoor in Hilversum. De vraag is hoe dichtbij de gemeente in de dorpen moet zijn: een vast loket per dorp, spreekuren in dorpshuizen, een mobiel loket dat langs de dorpen rijdt, of vooral hulp via internet en telefoon, op afspraak.

  Eerder oneens Geen loket in elk dorp; wel online, telefoon, afspraak

  De partij vindt een loket in elk dorp te duur en wil de gemeente wel goed bereikbaar maken, online, telefonisch of op afspraak.

  “Lokaal Eén is geen voorstander van een loket in elk dorp. Dit brengt enorme kosten met zich mee.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Gemeenteloketten in alle dorpen instellen'
• De nieuwe gemeente geeft de dorpen de komende jaren voorrang bij investeringen, ook als plannen in de stad daardoor moeten wachten.Eerder oneens Investeren op basis van behoefte, per wijk en dorp

  De fusie volgde op financiële en bestuurlijke problemen in Wijdemeren; meerdere partijen wijzen op achterstallig onderhoud aan wegen en voorzieningen in de dorpen. De nieuwe gemeente moet kiezen hoe ze geld verdeelt tussen stad en dorpen. Sommige partijen willen de dorpen een gegarandeerd budget geven, andere willen investeren waar de nood het hoogst is, zonder vooraf onderscheid tussen stad en dorp.

  Eerder oneens Investeren op basis van behoefte, per wijk en dorp

  De partij wil dat investeringen gebaseerd zijn op wat nodig is, met gelijkwaardigheid van alle wijken en dorpen. Voorrang voor de dorpen noemt ze niet.

  “Investeringen dienen gebaseerd te zijn op wat nodig is.”

  Reactie van de partij in Hilversums Nieuws: Hilversums Nieuws 5-11-2026: 'De nieuwe gemeente moet meer geld investeren in de dorpen'
• Na de fusie worden regels, tarieven en subsidies zo snel mogelijk in de hele gemeente gelijk getrokken.Eerder oneens Gelijkwaardigheid met maatwerk per wijk en dorp

  Hilversum en Wijdemeren hadden elk eigen regels, belastingen en subsidies; die moeten na de fusie op elkaar worden afgestemd (harmoniseren). De raad stelde in oktober 2026 een routekaart vast voor het gelijktrekken van het dorpen- en wijkenbeleid. De keuze is hoe snel en hoe ver: overal hetzelfde, of bewust verschillen per kern laten bestaan.

  Eerder oneens Gelijkwaardigheid met maatwerk per wijk en dorp

  De partij wil gelijkwaardigheid van wijken en dorpen, maar met maatwerk en respect voor de eigenheid van elke kern; zij wil het goede behouden. Kleine evenementen in de dorpen wil zij na de fusie vrijstellen van leges. Cultuursubsidies wil zij wel opnieuw verdelen.

  “Elke wijk en elk dorp heeft een eigen, unieke identiteit met eigen kwaliteiten, wensen en mogelijkheden. Dat vraagt om maatwerk vanuit gelijkwaardigheid, met respect voor ieders eigenheid.”

  Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: Verkiezingsprogramma 2027-2030, 'Evenwichtige gemeente'; Stemgids: 'Kleine evenementen in de dorpen moeten na de fusie geen leges hoeven te betalen' (voor)
• Kleine evenementen in de dorpen blijven na de fusie vrij van leges.Eens Kleine dorpsevenementen blijven vrij van leges

  Leges zijn de kosten die de gemeente rekent voor een vergunning, bijvoorbeeld voor een evenement. In Hilversum is voor een heel klein evenement een gratis melding genoeg, maar voor een evenement met vergunning betaal je leges; in Wijdemeren zijn kleine, niet-commerciële dorpsevenementen vrijgesteld. Die vrijstelling blijft in 2027 voorlopig gelden in de dorpen; later moet de raad kiezen of het verschil blijft, of dat overal dezelfde regel komt, eventueel met subsidie als compensatie.

  Eens Kleine dorpsevenementen blijven vrij van leges

  De partij is voor geen leges op kleine evenementen in de dorpen, omdat vrijwilligers die organiseren en leges ze ernstig zou bemoeilijken.

  “Het invoeren van leges zou deze evenementen ernstig bemoeilijken.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Kleine evenementen in de dorpen moeten na de fusie geen leges hoeven te betalen' (voor)
• Een referendum is een advies: de gemeenteraad mag na afweging anders besluiten dan de uitslag.Eens Raadgevend referendum; uitkomst richtinggevend voor de raad

  Hilversum heeft sinds 2017 een correctief raadgevend referendum: inwoners kunnen na een raadsbesluit om een stemming vragen, maar de raad beslist uiteindelijk zelf. In Wijdemeren werd een voorstel voor een referendumregeling in 2024 verworpen. Een bindend referendum, waarbij de uitslag de raad verplicht, kan volgens de huidige wet niet; sommige partijen willen dat de raad de uitslag toch altijd volgt.

  Eens Raadgevend referendum; uitkomst richtinggevend voor de raad

  De partij wil inwoners bij zwaarwegende besluiten waarover de kiezer zich bij de verkiezingen niet kon uitspreken, raadplegen via een consultatie- en referendumverordening. De uitkomst is richtinggevend voor de raad, niet bindend.

  “De uitkomsten zijn richtinggevend voor de raad.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Luisterende gemeente', Versterken van democratie en invloed
• Hilversum regelt meer zelf en minder samen met de andere gemeenten in de Regio Gooi en Vechtstreek.Eerder oneens Regionale samenwerking is belangrijk, wel kritisch

  In de Regio Gooi en Vechtstreek werken de Gooise gemeenten samen, onder meer aan opvang en bescherming, Veilig Thuis, vrouwenopvang en afvalinzameling. Na de fusie is Hilversum, met ongeveer 119.000 inwoners, veruit de grootste gemeente in de regio. In de Metropoolregio Amsterdam (MRA) praat Hilversum nu mee via de regio; sommige partijen willen daar een eigen plek of taken terughalen, andere willen de samenwerking juist versterken met meer zeggenschap voor de raden.

  Eerder oneens Regionale samenwerking is belangrijk, wel kritisch

  De partij onderschrijft het grote belang van regionale samenwerking, maar blijft kritisch op democratische legitimiteit en evenwichtige belangenbehartiging.

  “Lokaal Eén onderschrijft het grote belang van de samenwerking in de Regio Gooi en Vecht en Metropool Regio Amsterdam, maar blijft kritisch op de democratische legitimiteit en evenwichtige belangenbehartiging.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Solide gemeente', Regionale samenwerking

Geld en belastingen

• Als de begroting een tekort heeft, mogen de lokale belastingen omhoog om voorzieningen als buurthuizen, bibliotheek en zorg te sparen.Geen standpunt gevonden

  De nieuwe gemeente verwacht krappe jaren: het Rijk geeft vanaf 2028 minder geld, en volgens meerdere partijen brengt Wijdemeren achterstallig onderhoud mee. Een tekort kan de raad dichten door minder uit te geven of door de OZB en andere heffingen te verhogen. Bij 'eens' gaat het behoud van voorzieningen voor lage lasten; bij 'oneens' gaat de gemeente eerst snijden in eigen uitgaven, ook als voorzieningen dan krimpen.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• De OZB blijft de komende vier jaar meestijgen met de inflatie, in plaats van omlaag te gaan.Eerder eens Woonlasten maximaal met inflatie laten stijgen

  De OZB wordt per 2027 in de hele gemeente gelijk getrokken op het Hilversumse niveau: woningeigenaren in Wijdemeren gaan daardoor minder betalen, in Hilversum stijgen de woonlasten in 2027 met ongeveer 4% omdat de inflatie hoger is. Daarna is het uitgangspunt dat de woonlasten (OZB, afval- en rioolheffing) jaarlijks met de inflatie meestijgen. Veel partijen willen dat zo houden; een kleinere groep wil de OZB echt verlagen door de gemeente minder te laten doen.

  Eerder eens Woonlasten maximaal met inflatie laten stijgen

  De partij streeft ernaar dat OZB, riool- en afvalstoffenheffing maximaal met de inflatie stijgen. Een echte verlaging belooft ze niet.

  “Het streven blijft de gemeentelijke woonlasten OZB, riool- en afvalstoffenheffing maximaal met het inflatiepercentage (volgens Consumenten Prijs Index) te laten stijgen.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Solide gemeente', Beheersbare woonlasten; Stemgids: woonlasten niet harder dan inflatie (neutraal)
• Bij een tekort horen subsidies voor cultuur, evenementen en maatschappelijke organisaties bij de eerste uitgaven die omlaag gaan.Eerder oneens Wil meer geld voor kunst en cultuur

  De gemeente geeft jaarlijks subsidie aan onder meer culturele instellingen, verenigingen, welzijnswerk en evenementen. Na de fusie moeten de regelingen van Hilversum en Wijdemeren worden samengevoegd. Bij een tekort is subsidie een post die de raad relatief snel kan verlagen, maar dat raakt clubs en instellingen direct.

  Eerder oneens Wil meer geld voor kunst en cultuur

  De partij is voor meer geld voor kunst en cultuur en wil subsidies voor duurzame energie behouden. Bij tekorten wil zij liever stoppen met City Marketing en onderhoud voorrang geven boven nieuwe kostbare projecten.

  Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: Stemgids: 'De gemeente moet meer geld uitgeven aan kunst en cultuur' (voor, zonder toelichting)
• Voor afval betaalt elk huishouden hetzelfde vaste bedrag, hoeveel restafval het ook aanbiedt.Eerder eens Vast bedrag per huishouden; wel keuze naar huishoudgrootte

  De afvalstoffenheffing is nu in Hilversum en Wijdemeren een vast bedrag per huishouden, dat alleen afhangt van het aantal personen en niet van de hoeveelheid afval. Een deel van de partijen wil dat je minder betaalt als je goed scheidt en weinig restafval hebt, bijvoorbeeld via een chip in de container. Tegenstanders vrezen illegaal dumpen, meer administratie en hogere rekeningen voor gezinnen met veel luiers of incontinentiemateriaal.

  Eerder eens Vast bedrag per huishouden; wel keuze naar huishoudgrootte

  De partij wil een vast bedrag per huishouden voor afval, omdat dat overzichtelijk is en afrekenen op afvalhoeveelheid illegale dump kan geven. Ze wil wel meer keuze naar huishoudgrootte.

  “Vast bedrag per huishouden. Dit is overzichtelijk.”

  Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Afvalheffing op basis van:'
• De toeristen- en forensenbelasting blijven laag, om bezoekers en eigenaren van recreatiewoningen te ontzien.Geen standpunt gevonden

  Forensenbelasting betalen mensen met een tweede huis of recreatiewoning in de gemeente; die gold alleen in Wijdemeren, maar geldt vanaf 2027 in de hele nieuwe gemeente, met een maximum van ongeveer 1.500 euro per jaar. Toeristenbelasting betalen gasten per overnachting; die bestaat al in beide gemeenten. Meer opbrengst hieruit kan de lasten voor inwoners drukken, maar raakt ook recreatieondernemers aan de plassen en in de stad.

  Geen standpunt gevonden

  In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.

• Om dure inhuur te verminderen neemt de gemeente meer eigen mensen in vaste dienst, ook als het ambtelijk apparaat daardoor groeit.Eerder eens Vast ambtelijk team in plaats van dure inhuur

  Vrijwel alle partijen willen minder dure externe inhuur en adviesbureaus. De echte keuze is wat ervoor in de plaats komt: eigen vaste medewerkers (meer ambtenaren) of minder taken en een kleiner apparaat. De fusie levert ook besparingen op bestuur en management op die op beide manieren kunnen worden ingezet.

  Eerder eens Vast ambtelijk team in plaats van dure inhuur

  De partij wil een hecht, vast ambtelijk team en minder tijdelijke inhuur en externe onderzoeksbureaus. Of het apparaat daardoor groeit, zegt ze niet.

  “Er wordt gebouwd aan een hecht, vast ambtelijk team en het terugdringen van kostbare tijdelijke inhuur en externe onderzoeksbureaus.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma, 'Solide gemeente', Sterke organisatie, menselijke maat en samenwerking
• Om de schuld te beperken worden grote investeringen, zoals nieuwe schoolgebouwen, over meer jaren gespreid.Eerder eens Geen schuld doorschuiven; projecten stap voor stap

  Hilversum heeft een oplopende schuld, en de nieuwe gemeente staat voor grote uitgaven aan schoolgebouwen en onderhoud aan wegen, bruggen en beschoeiing. Volgens de voorjaarsnota 2026 komt de schuld over tien jaar ruim boven de grens van 130% van de jaarinkomsten die de gemeente zichzelf heeft gesteld. Spreiden over meer jaren houdt de schuld en de rentelasten lager, maar betekent dat scholen en wegen langer moeten wachten.

  Eerder eens Geen schuld doorschuiven; projecten stap voor stap

  De partij wil geen schuldenlast opbouwen voor toekomstige generaties en projecten stap voor stap afronden voordat er iets nieuws begint. Wel bewaakt zij de balans met zinvolle maatschappelijke investeringen en geeft zij onderhoud voorrang.

  “Lokaal Eén is voor verstandig financieel beleid en bewaakt de balans tussen zinvolle maatschappelijke investeringen en de schuldenlast. Verstandig beleid is geen schuldenlast opbouwen en doorgeven aan toekomstige generaties.”

  Verkiezingsprogramma: Verkiezingsprogramma 2027-2030, 'Solide gemeente', Gezonde schuldpositie en balans; Partijprogramma (kernpunten), 'Bouwende gemeente'
• Bij nieuwe projecten in het centrum kiest de gemeente voor eenvoudige en goedkope materialen, ook als het resultaat minder uitstraling heeft.Eerder oneens Centrum aantrekkelijk houden; Kerkbrink niet soberder

  Voor de Kerkbrink in het centrum van Hilversum stemde de raad in 2023 in met een nieuw ontwerp, met onder meer natuursteen en een fontein, en met een hoger budget. Bij volgende projecten in het centrum, zoals rond het station en het Oosterspoorplein, speelt opnieuw de vraag of de gemeente kiest voor kwaliteit en uitstraling of voor een sobere, goedkopere uitvoering.

  Eerder oneens Centrum aantrekkelijk houden; Kerkbrink niet soberder

  De partij wil de Kerkbrink niet soberder of goedkoper maken en vindt ruimte voor cultuur, terrassen en groen belangrijk voor de aantrekkelijkheid van het centrum.

  “Voor de aantrekkelijkheid van het centrum is het belangrijk dat er meer ruimte voor cultuur en terrassen is.”

  Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'De herinrichting van de Kerkbrink moet soberder en goedkoper' (tegen)

Doe de stemwijzer