- Kandidaten
- Dicht bij en ver van
- Wonen
- Verkeer
- Klimaat
- Natuur
- Zorg
- Veiligheid
- Asiel
- Economie
- Cultuur
- Bestuur
- Geld
De SP Hilversum wil dat voorzieningen die zij onmisbaar vindt (wonen, zorg, onderwijs, energie, sport) publiek worden beheerd of publiek gestuurd, met een gemeentelijk woonbedrijf, energiebedrijf en sportbedrijf. Zij zet in op betaalbaarheid voor lage inkomens, uitgebreide minimaregelingen en een gemeente die dichtbij blijft met servicepunten, eigen raden en budgetten voor dorpen en wijken. Bouwen kan alleen binnen de bestaande contouren, het nieuwe parkeerbeleid gaat stil en in de dorpen komt geen betaald parkeren.
Lokale afdeling van de SP. Sinds 2022 met 2 zetels in de Hilversumse raad, in de oppositie. In de raad van Wijdemeren is de SP niet vertegenwoordigd.
Wat de partij zelf vooropzet
- 40-40-20 bij nieuwbouw (40% sociale huur, 40% middeldure huur en koop, hooguit 20% vrije sector) en een gemeentelijk woonbedrijf
- Verkoopstop op sociale huurwoningen en één regeling voor opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht met een boete van 50.000 euro per woning
- Gekozen dorps- en wijkraden met eigen budget en servicepunten (loketten) in de dorpen
- Het nieuwe parkeerbeleid stilzetten; geen betaald parkeren in de dorpen en gratis parkeren bij het ziekenhuis
- Bouwen niet buiten de groen/paarse contouren van Hilversum; behoud van vliegveld Hilversum
- Minima-regelingen met de 130%-grens voor de hele nieuwe gemeente, Gooise Pas, gemeentelijke kredietbank
- Gemeentelijk energie- en warmtebedrijf en minstens één wijk of dorp van het gas af in deze raadsperiode
- Kleinschalige asielopvang van 50 tot 100 mensen per locatie, verspreid over de gemeente, in overleg met de buurt
Kandidaten
25 kandidaten, in de volgorde van het stembiljet.
1 Paul VonkHilversumLijsttrekker en fractievoorzitter van de SP in de Hilversumse gemeenteraad, waar hij sinds 2022 zit; daarvoor commissielid. Hij staat voor de klas op de Violenschool.
bron
2 Joep MeddensHilversumRaadslid voor de SP sinds januari 2026 en eerder van 2006 tot 2014. Hij werkt als civiel advocaat.
bron
3 Amy ScholteHilversumStudeert aan de Universiteit van Amsterdam. Zet zich in voor huisvesting voor jongvolwassenen, gelijke kansen voor kinderen en gehoor voor de dorpen in de nieuwe gemeente.
bron
4 Eduard GrobHilversumCommissielid voor de SP. Zet zich in voor beter openbaar vervoer tussen Hilversum en de dorpen en voor een gemeente die dichter bij bewoners staat.
bron
5 Leanne Kiksen van MoockHilversumCommissielid voor de SP-fractie. Richt zich op een toegankelijke gemeente met goede fietsroutes en wil dat de gemeente de banden verbreekt met organisaties die betrokken zijn bij mensenrechtenschendingen.
bron
6 Sajid SiddiquiHilversumSinds eind 2025 actief voor de SP en met een achtergrond in de ICT. Wil dat de gemeente veilig omgaat met inwonersgegevens en regels maakt voor het gebruik van AI.
bron
7 Saskia HoenderkampHilversumCommissielid voor de SP en docent Nederlands voor nieuwkomers. Vindt dat er beter naar jongeren geluisterd moet worden.
bron
8 Fendi ten HoeveNederhorst den BergGroeide op in Nederhorst den Berg en woont daar sinds 2001 weer. Zet zich in voor openbare scholen dichtbij en beter openbaar vervoer vanuit de dorpen naar Hilversum.
bron
9 Gregory DunkerHilversumCommissielid voor de SP. Zet zich in voor volwaardige deelname van mensen met een beperking en kreeg in 2019 met de SP een voorstel voor inclusie aangenomen.
bron
10 Wolter RaesHilversumVoorzitter van SP Hilversum. Hij groeide deels op in Kortenhoef en 's-Graveland en vroeg al op jonge leeftijd om opvangplekken voor mensen zonder woonplek.
bron
13 Karin KuiperHilversumSP-kandidaat die zich inzet voor steun aan mensen met een kleiner budget, met een beperking of met woonproblemen.
bron- 14 Kay DemirLoosdrecht
- 15 Stef GraafsmaHilversum
17 Ysbrand van DijkHilversumOrganisatiesecretaris van SP Hilversum en bibliothecaris bij de Universiteitsbibliotheek van de UvA. Wil zich inzetten voor leefbare buurten, betaalbaar winkelaanbod en de veiligheid van fietsers en voetgangers.
bron
19 Serge WaltaHilversumZiet een scheve verdeling van de welvaart als oorzaak van veel onrecht en vindt dat mensen met de breedste schouders de zwaarste lasten moeten dragen.
bron
20 Mees LangendoenHilversumVindt dat de economie voor iedereen moet werken en ziet een woning als een recht, niet als een beleggingsobject.
bron- 21 Julius de WitHilversum
Wil leegstaande gebouwen en kantoren gebruiken tegen de woningnood, meer geld voor zorg (ook geestelijke gezondheidszorg) en beter openbaar vervoer tussen Hilversum en de dorpen.
bron 
23 Ronald PortierHilversumWas jarenlang SP-raadslid in Dordrecht en daar lijsttrekker in 2014 en 2022. Wil in Hilversum de leegstand aanpakken om woningen te bieden aan onder meer jongeren en daklozen.
bron
24 Arjo KlamerHilversumHoogleraar Economie van Kunst en Cultuur aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Was van 2014 tot 2017 SP-wethouder in Hilversum, onder meer voor Sociale Zaken, Participatie, Werkgelegenheid en Wijken.
bron
25 Bianca VerweijHilversumLijstduwer en bestuurslid van SP Hilversum. Zat van 2011 tot begin 2026 in de Hilversumse gemeenteraad, een tijd als fractievoorzitter, en werkt nu als re-integratie- en zorgconsulent.
bron
Namen, volgorde en woonplaats komen uit de bekendmaking van het centraal stembureau (Gemeenteblad 2026, nr. 499712). Foto's en beschrijvingen komen van de partij zelf of van de gemeente; een LinkedIn-profiel staat er alleen bij als twee controles los van elkaar bij dezelfde persoon uitkwamen. Staat er niets bij een naam, dan is er niets gevonden dat zeker genoeg was. Hoe dit is nagelopen.
Dicht bij en ver van
Berekend uit de standpunten op de stellingen waar beide partijen een positie hebben. Van SP zijn 68 van de 90 standpunten bekend.
Het dichtst bij
Waar SP en Opstand.nu toch uit elkaar gaan
Het betaald parkeren dat in 2024 en 2025 is ingevoerd in de Hilversumse wijken tot aan de buitenring, wordt weer afgeschaft.SP: eens · Opstand.nu: oneens
SP Eens Betaald parkeren tot de buitenring terugdraaien; eerst inwoners vragen
De partij wil het betaald parkeren tot de buitenring terugdraaien en eerst met inwoners in gesprek of zij in hun wijk in meerderheid betaald parkeren willen. Eerst moeten er alternatieven komen, zoals een P+R en beter openbaar vervoer; in de dorpen komt geen betaald parkeren.
“Wij willen het nieuwe parkeerbeleid, betaald parkeren tot de buitenring, terugdraaien en eerst met inwoners in gesprek of zij in meerderheid voor betaald parkeren zijn in hun wijk.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Bezoekers van bewoners moeten gratis kunnen parkeren in wijken met betaald parkeren' (toelichting); Stemgids: uitbreiding betaald parkeren herzien (voor); p. 31; Hilversums Nieuws 29-10-2026 (eens)Opstand.nu Oneens Betaald parkeren behouden en zo nodig uitbreiden
De partij wil het betaald parkeren niet terugdraaien: ze is er juist voor dat het ook buiten de ring komt, omdat anders de parkeerdruk verschuift. Wel moet de uitvoering veel beter.
“In buurten buiten de ring ontstaan nu problemen door het waterbedeffect. Invoering betaald parkeren is ook daar gewenst, zoals op de bedrijventerreinen. Wel moet de uitvoering veel beter dan nu.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Betaald parkeren in het centrum en de wijken' (83, uitbreiden); Stemgids: 'Uitbreiding betaald parkeren herzien' (tegen); Raad Hilversum, 10-06-2026: A26-60 heroverwegen (tegen)Statushouders wachten op een sociale huurwoning net zo lang als andere woningzoekenden, zonder eigen voorrangsregeling.SP: eens · Opstand.nu: oneens
SP Eens Statushouders geen voorrang op een sociale huurwoning
De partij vindt dat statushouders niet alleen vanwege hun status voorrang moeten krijgen op andere woningzoekenden. Ze wil veel meer betaalbare woningen. In 2023 stemde de SP nog tegen een amendement om de voorrang te schrappen.
“De SP vindt dat statushouders niet puur vanwege hun status voorrang moeten krijgen op andere woningzoekenden die vaak ook al jaren op een wachtlijst staan.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Vluchtelingen met een verblijfsvergunning (statushouders) moeten voorrang houden bij een sociale huurwoning' (tegen); Raad Hilversum, 08-03-2023: A23-49Opstand.nu Oneens Statushouders houden voorrang bij sociale huur
De partij wil dat statushouders voorrang houden bij een sociale huurwoning. In het programma noemt ze statushouders als een van de groepen waarvoor ze scherp naar voorrangsregels kijkt.
“Voor: Voorrang statushouders bij sociale huur”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Voorrang statushouders bij sociale huur' (voor); p. 5De vaste bouwgrens rond de dorpen mag worden verlegd, zodat er aan de dorpsrand nieuwe straten met woningen kunnen komen.SP: oneens · Opstand.nu: eerder eens
SP Oneens Bouwt niet buiten de contouren; eerst binnen de bebouwde kom
De partij wil niet buiten de bestaande bouwgrenzen bouwen en eerst binnen de bebouwde kom, in Hilversum zelf, bouwen. De dorpen zijn er volgens haar niet voor wat in het centrum niet meer past. Op een andere vraag liet ze landbouwgrond voor woningbouw niet helemaal uit.
“Wij bouwen niet buiten de groen/paarse contouren van de gemeente Hilversum.”
Verkiezingsprogramma: p. 29; MijnStem: 'Meer woningbouw buiten de bebouwde kom toestaan'; MijnStem: 'Landbouwgrond gebruiken voor woningbouw'Opstand.nu Eerder eens Onderzoeken of landbouwgrond bij de dorpen kan dienen voor woningbouw
De partij staat open voor bouwen aan de rand van de dorpen op landbouwgrond, maar eerst moet onderzocht worden of bodem, natuur en bereikbaarheid dat toelaten. In Hilversum zelf wil ze het Goois Natuurreservaat beschermen tegen bouwen.
“Kan een oplossing zijn voor met name de dorpen. Eerst onderzoeken of dat kan qua bodemgesteldheid, natuur en bereikbaarheid.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Landbouwgrond gebruiken voor woningbouw'; ook 'Meer woningbouw buiten de bebouwde kom toestaan'De gemeente laat onderzoeken of er in de regio een kleine kerncentrale kan komen.SP: eerder eens · Opstand.nu: oneens
SP Eerder eens Houdt de deur open voor een kleine kernreactor, met eisen
De partij wil niet dat het onderzoek naar een kleine kernreactor stopt en wil die deur niet dichtgooien. Ze eist vooraf helderheid over kernafval en koelwater en verbindt zich pas als die zekerheden er zijn. In november 2025 stemde ze tegen een raadsmotie over een verkenning.
“Wij vinden dat geen reden om het plan te beëindigen.”
Verkiezingsprogramma: p. 34; Stemgids: 'De gemeente moet laten onderzoeken of een kleine kerncentrale in Hilversum of in de regio mogelijk is' (voor); Raad Hilversum, 12-11-2025: M25-105 (tegen)Opstand.nu Oneens Tegen onderzoek naar een kleine kerncentrale
De partij is tegen onderzoek naar een kleine kerncentrale in Hilversum of de regio en stemde ook tegen de motie daarvoor.
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Onderzoek kleine kerncentrale' (tegen); Raad Hilversum, 12-11-2025: motie M25-105 SMR (tegen, aangenomen 26-10)
Volledige vergelijking van deze twee partijen
Waar SP en Volt toch uit elkaar gaan
Statushouders wachten op een sociale huurwoning net zo lang als andere woningzoekenden, zonder eigen voorrangsregeling.SP: eens · Volt: oneens
SP Eens Statushouders geen voorrang op een sociale huurwoning
De partij vindt dat statushouders niet alleen vanwege hun status voorrang moeten krijgen op andere woningzoekenden. Ze wil veel meer betaalbare woningen. In 2023 stemde de SP nog tegen een amendement om de voorrang te schrappen.
“De SP vindt dat statushouders niet puur vanwege hun status voorrang moeten krijgen op andere woningzoekenden die vaak ook al jaren op een wachtlijst staan.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Vluchtelingen met een verblijfsvergunning (statushouders) moeten voorrang houden bij een sociale huurwoning' (tegen); Raad Hilversum, 08-03-2023: A23-49Volt Oneens Statushouders houden voorrang bij sociale huur.
De partij steunt voorrang voor statushouders bij een sociale huurwoning en wijst erop dat daar maar een zeer klein deel van haar bouwplan naartoe gaat.
“We gaan 6.500 woningen realiseren voor 2040. Hiervan gaat een zeer klein aantal woningen naar statushouders.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Vluchtelingen met een verblijfsvergunning (statushouders) moeten voorrang houden bij een sociale huurwoning.' (voor)In wijken met betaald parkeren blijft bezoek van bewoners een laag bezoekerstarief betalen, zoals nu.SP: oneens · Volt: eerder eens
SP Oneens Bezoek van bewoners moet gratis kunnen parkeren
De partij wil dat bezoekers van bewoners gratis parkeren in wijken met betaald parkeren en stemde in 2025 voor een gratis bezoekersregeling.
“Wij willen het nieuwe parkeerbeleid, betaald parkeren tot de buitenring, terugdraaien en eerst met inwoners in gesprek of zij in meerderheid voor betaald parkeren zijn in hun wijk.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Bezoekers van bewoners moeten gratis kunnen parkeren in wijken met betaald parkeren' (voor); Raad Hilversum, 12-11-2025: A25-108Volt Eerder eens Bezoek van bewoners hoeft niet gratis te kunnen parkeren.
De partij is tegen gratis parkeren voor bezoek van bewoners in wijken met betaald parkeren. Over de hoogte van het tarief zegt ze niets.
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Bezoekers van bewoners moeten gratis kunnen parkeren in wijken met betaald parkeren.' (tegen, zonder toelichting)30 km/u hoort in woonstraten en bij scholen; op doorgaande wegen in de bebouwde kom blijft 50 km/u.SP: eerder oneens · Volt: eens
SP Eerder oneens 30 km/u als standaard in de bebouwde kom, met uitzonderingen
De partij wil 30 km/u als standaard in de bebouwde kom van Hilversum. Alleen op wegen met een duidelijk gescheiden fietspad, zoals de Soestdijkerstraatweg, is dat niet altijd nodig.
“Wij willen 30 km/u als standaard in de bebouwde kom van Hilversum, met voorrang binnen de Ring.”
Verkiezingsprogramma: p. 31; MijnStem: 'Maximumsnelheid van 30 km/u invoeren in de bebouwde kom'Volt Eens 30 km/u in woonwijken; doorgaande routes blijven 50.
De partij wil 30 km/u in woonwijken, waarbij wijken en dorpen zelf over de inrichting beslissen. Doorgaande routes blijven 50 km/u. Bij scholen noemt ze niets apart.
“Doorgaande routes blijven 50 km/u zodat vanuit de dorpsranden de stad bereikbaar blijft.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Maximumsnelheid van 30 km/u invoeren in de bebouwde kom'; p. 12Om meer woningen te bouwen mag de gemeente kleine stukken openbaar groen in wijken en dorpen bebouwen.SP: eerder eens · Volt: oneens
SP Eerder eens Desnoods groen opofferen, maar niet in versteende wijken
De partij vindt dat de woningnood zo groot is dat er desnoods groen mag worden opgeofferd, en wil op een deel van het Heksenweitje betaalbare woningen bouwen. In de meest versteende wijken mag volgens haar juist geen groen meer verdwijnen; dat regelde haar eigen amendement uit 2024.
“De woningnood is inmiddels zo hoog dat de SP voorstelt om op een deel van het Heksenweitje, aan de rand van het Media Park, betaalbare woningen te bouwen.”
Reactie van de partij in Hilversums Nieuws: Hilversums Nieuws, 22-10-2026: 'Hilversum moet desnoods groen opofferen om woningnood aan te pakken' (eens); Stemgids: 'In buurten met weinig groen mag er geen openbaar groen meer verdwijnen' (voor)Volt Oneens Groen niet vervangen door gebouwen; nieuwbouw vervangt bestaande gebouwen.
De partij bouwt in principe op plekken waar al gebouwen staan en wil geen openbaar groen laten verdwijnen voor nieuwbouw.
“Nieuwbouw vervangt in principe bestaande gebouwen: we gaan het groen in de gemeente niet vervangen door gebouwen.”
Verkiezingsprogramma: p. 16; Stemgids: 'In buurten met weinig groen mag er geen openbaar groen meer verdwijnen.' (voor)
Volledige vergelijking van deze twee partijen
Waar SP en Partij voor de Dieren toch uit elkaar gaan
Het betaald parkeren dat in 2024 en 2025 is ingevoerd in de Hilversumse wijken tot aan de buitenring, wordt weer afgeschaft.SP: eens · Partij voor de Dieren: oneens
SP Eens Betaald parkeren tot de buitenring terugdraaien; eerst inwoners vragen
De partij wil het betaald parkeren tot de buitenring terugdraaien en eerst met inwoners in gesprek of zij in hun wijk in meerderheid betaald parkeren willen. Eerst moeten er alternatieven komen, zoals een P+R en beter openbaar vervoer; in de dorpen komt geen betaald parkeren.
“Wij willen het nieuwe parkeerbeleid, betaald parkeren tot de buitenring, terugdraaien en eerst met inwoners in gesprek of zij in meerderheid voor betaald parkeren zijn in hun wijk.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Bezoekers van bewoners moeten gratis kunnen parkeren in wijken met betaald parkeren' (toelichting); Stemgids: uitbreiding betaald parkeren herzien (voor); p. 31; Hilversums Nieuws 29-10-2026 (eens)Partij voor de Dieren Oneens Betaald parkeren uitbreiden naar alle wijken, niet terugdraaien.
De partij wil betaald parkeren in alle wijken van Hilversum, met duurdere tweede en volgende vergunningen. Ze vindt betaald parkeren een rechtvaardige keuze.
“Betaald parkeren wordt uitgebreid naar alle wijken in Hilversum.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Betaald parkeren in het centrum en de wijken van Hilversum'; Stemgids; p. 56Betaald parkeren komt alleen in een straat of buurt als een meerderheid van de bewoners daar zelf voor kiest.SP: eerder eens · Partij voor de Dieren: oneens
SP Eerder eens Eerst met bewoners in gesprek of zij betaald parkeren willen
De partij wil eerst met inwoners in gesprek of zij in hun wijk in meerderheid voor betaald parkeren zijn, met gesprekken en enquêtes. Of de uitkomst bindend is zegt ze niet; ze wil sowieso geen betaald parkeren in de dorpen.
“Wij willen het nieuwe parkeerbeleid, betaald parkeren tot de buitenring, terugdraaien en eerst met inwoners in gesprek of zij in meerderheid voor betaald parkeren zijn in hun wijk.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Bezoekers van bewoners moeten gratis kunnen parkeren in wijken met betaald parkeren' (toelichting); p. 31Partij voor de Dieren Oneens Betaald parkeren in de hele stad, niet per buurt kiezen
De partij wil betaald parkeren in heel Hilversum invoeren, in alle wijken, en geen nieuwe parkeerplekken op straat. Een buurt die zelf kiest of er betaald parkeren komt, past daar niet bij.
“Er komt betaald parkeren in de hele stad Hilversum en de tweede en opvolgende parkeervergunningen blijven duurder.”
Verkiezingsprogramma: p. 56; MijnStem: 'Betaald parkeren in het centrum en de wijken van Hilversum' (100 = uitbreiden)De gemeente laat onderzoeken of er in de regio een kleine kerncentrale kan komen.SP: eerder eens · Partij voor de Dieren: oneens
SP Eerder eens Houdt de deur open voor een kleine kernreactor, met eisen
De partij wil niet dat het onderzoek naar een kleine kernreactor stopt en wil die deur niet dichtgooien. Ze eist vooraf helderheid over kernafval en koelwater en verbindt zich pas als die zekerheden er zijn. In november 2025 stemde ze tegen een raadsmotie over een verkenning.
“Wij vinden dat geen reden om het plan te beëindigen.”
Verkiezingsprogramma: p. 34; Stemgids: 'De gemeente moet laten onderzoeken of een kleine kerncentrale in Hilversum of in de regio mogelijk is' (voor); Raad Hilversum, 12-11-2025: M25-105 (tegen)Partij voor de Dieren Oneens Geen kerncentrale; kernenergie is niet de oplossing.
De partij wil geen kerncentrale in Hilversum: ze noemt kernenergie duur, met gevaarlijk afval en een te lange bouwtijd.
“Er komt geen kerncentrale in Hilversum. Kernenergie is niet de oplossing voor de klimaatcrisis.”
Verkiezingsprogramma: p. 11; Stemgids: 'Onderzoek kleine kerncentrale' (tegen)Op de Loosdrechtse Plassen moet het snelvaren en waterskiën stoppen.SP: oneens · Partij voor de Dieren: eerder eens
SP Oneens Schaft de ontheffing voor snelvaren niet af
De partij pakt overlast op het water aan met handhaving en vaarvrije zones, maar schaft de ontheffing voor snelvaren niet af. Watersport is voor veel mensen hun enige vakantie en er hangt werk aan vast.
“Wij schaffen de ontheffing voor snelvaren niet af.”
Verkiezingsprogramma: p. 29Partij voor de Dieren Eerder eens Rust voor plant en dier; alleen fossielvrij varen op gemeentelijk water.
De partij kiest in het plassengebied voor rust voor plant en dier boven recreatie. Ze wil uiterlijk 2030 alleen elektrische, roei- en zeilboten op gemeentelijke wateren. Snelvaren en waterskiën noemt ze niet apart.
“Waar nodig steunt de gemeente het afsluiten van gebieden voor mensen, zodat planten en dieren rust hebben om te herstellen en ontwikkelen.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: MijnStem: 'In het plassengebied inzetten op...'; p. 57
Volledige vergelijking van deze twee partijen
Standpunten per thema
Wonen en bouwen
De gemeente moet veel sneller woningen bijbouwen dan nu gepland, ook als buurten daardoor sneller veranderen.Geen standpunt gevonden
De Hilversumse Woonvisie 2021-2030 gaat uit van ongeveer 3.000 nieuwe woningen in tien jaar, gemiddeld zo'n 300 per jaar. Partijen willen dat tempo verhogen (PRO, D66, Volt), ongeveer gelijk houden (Gewoon Hilversum: 300 tot 350 per jaar) of juist een grens stellen. Meer bouwen betekent meer bouwplaatsen, verdichting en drukte in bestaande buurten.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
De gemeente bouwt alleen zoveel woningen als de eigen inwoners en hun kinderen nodig hebben.Geen standpunt gevonden
Een deel van de partijen wil 'autonome groei': bouwen voor de kinderen en ouderen van de eigen gemeente. Anderen zien de gemeente als deel van een regio met een groot tekort en willen ook bouwen voor mensen die hier komen werken of studeren, bijvoorbeeld op het Media Park.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
De vaste bouwgrens rond de dorpen mag worden verlegd, zodat er aan de dorpsrand nieuwe straten met woningen kunnen komen.Oneens Bouwt niet buiten de contouren; eerst binnen de bebouwde kom
Rond de bebouwde kernen van Hilversum en de dorpen van Wijdemeren ligt een grens waarbuiten nauwelijks gebouwd mag worden. De provincie Noord-Holland noemt het gebied daarbinnen 'bestaand stedelijk gebied' en beslist mee over bouwen daarbuiten. Een 'straatje erbij' aan de rand van bijvoorbeeld Kortenhoef of Nederhorst den Berg kan alleen als die grens opschuift. Binnen de grens bouwen betekent verdichten; erbuiten bouwen kost open landschap.
Oneens Bouwt niet buiten de contouren; eerst binnen de bebouwde kom
De partij wil niet buiten de bestaande bouwgrenzen bouwen en eerst binnen de bebouwde kom, in Hilversum zelf, bouwen. De dorpen zijn er volgens haar niet voor wat in het centrum niet meer past. Op een andere vraag liet ze landbouwgrond voor woningbouw niet helemaal uit.
“Wij bouwen niet buiten de groen/paarse contouren van de gemeente Hilversum.”
Verkiezingsprogramma: p. 29; MijnStem: 'Meer woningbouw buiten de bebouwde kom toestaan'; MijnStem: 'Landbouwgrond gebruiken voor woningbouw'Het open gebied Nederhorst-Noord, aan de noordkant van Nederhorst den Berg, moet open polder blijven in plaats van een woonwijk te worden.Geen standpunt gevonden
Nederhorst-Noord is een open polder aan de noordkant van Nederhorst den Berg die al jaren wordt genoemd als plek voor een woonwijk van 150 tot 180 woningen. Het gebied is door de provincie aangewezen als leefgebied voor weidevogels, zodat bouwen alleen kan met toestemming van de provincie en natuurcompensatie elders. In 2022 wees de raad van Wijdemeren een plan voor ongeveer 150 woningen daar af; sommige partijen willen de locatie nu opnieuw onderzoeken.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
De gemeente moet vaker toestaan dat nieuwe woongebouwen duidelijk hoger worden dan de huizen eromheen.Eerder eens Slim de hoogte in, maar passend bij de plek
Hilversum is een tuinstad met vooral lage bebouwing; hoger bouwen gebeurt nu vooral rond het station en het centrum. Hoger bouwen levert meer woningen op dezelfde grond op, maar verandert het aanzien van straat, wijk of dorp.
Eerder eens Slim de hoogte in, maar passend bij de plek
De partij wil op geschikte plekken hoger bouwen, bijvoorbeeld extra verdiepingen boven winkels, bij het Stationsgebied en tot 25 meter in het centrum van De Meent. Het moet passen bij de plek en gebeuren in gesprek met inwoners.
“Slim de hoogte in, maar passend bij de plek. De woningnood vraagt om keuzes.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Meer hoogbouw toestaan'; Stemgids: 'Op enkele plekken, zoals het centrum van de Meent, mag bij uitzondering tot 25 meter hoog worden gebouwd' (voor); p. 11Hoge woongebouwen horen alleen bij de stations en in het centrum van Hilversum, niet in wijken zoals de Hilversumse Meent.Eerder oneens Hoogbouw vooral bij station en boven winkels, bij uitzondering ook de Meent
Hilversum bouwt de hoogste gebouwen vooral in het centrum en rond het station, en lager naar de randen. De Omgevingsvisie Hilversum 2040 wil zo ook het zogeheten illusielandschap sparen: vanaf de hei zie je weinig bebouwing boven de bomen uitkomen. Er wordt gediscussieerd over uitzonderingen elders; voor het winkelcentrum van de Meent staat de raad bebouwing tot 25 meter toe.
Eerder oneens Hoogbouw vooral bij station en boven winkels, bij uitzondering ook de Meent
De partij wil hoger bouwen op plekken waar dat past, zoals boven winkels en bij het Stationsgebied. Ze wil ook een uitzondering tot 25 meter in het centrum van de Meent, zodat bewoners in hun wijk kunnen blijven wonen.
“Als we mensen de mogelijkheid willen bieden om in De Meent te blijven wonen zullen we hier iets de hoogte in moeten gaan.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Op enkele plekken, zoals het centrum van de Meent, mag bij uitzondering tot 25 meter hoog worden gebouwd' (voor); p. 11Leegstaande kantoren en bedrijfspanden mogen woningen worden, ook als er daardoor minder ruimte voor bedrijven overblijft.Eerder eens Per geval bekijken of kantoren woningen mogen worden
In Hilversum staan kantoren en bedrijfspanden leeg, en ombouwen tot woningen gaat vaak sneller dan nieuw bouwen. Tegelijk is er weinig ruimte voor bedrijven. Sommige partijen willen dat elke vierkante meter werkruimte die verdwijnt elders terugkomt; een voorstel van die strekking haalde in juni 2026 geen meerderheid in de Hilversumse raad.
Eerder eens Per geval bekijken of kantoren woningen mogen worden
De partij wil niet dat omzetting van kantoren naar woningen automatisch gepaard gaat met nieuwe werkruimte elders. Ze wil per geval kijken, ook naar de invloed van hybride werken op de vraag naar kantoren.
“Per geval moet er bekeken worden of je kantoren mag omzetten naar woningen. Niet altijd hoeft er dan werkruimte bij te komen.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Kantoren en bedrijfsruimtes mogen alleen woningen worden als er elders ruimte voor werk bijkomt' (tegen); Raad Hilversum, 10-06-2026: A26-58 (tegen amendement 'nee, tenzij'); p. 10De gemeente spreekt per nieuwbouwproject af hoeveel sociale huur er komt, in plaats van één vast minimumpercentage voor elk project.Oneens Vaste norm van 40-40-20 bij nieuwbouw
Sinds 1 juli 2026 staat in de wet dat twee derde van alle nieuwbouw betaalbaar moet zijn en 30 procent sociale huur, gerekend per regio en niet per project. Hilversum streeft nu naar minimaal 33 procent sociale huur in elk nieuwbouwproject, met enkele uitzonderingen; Wijdemeren hanteert 33 procent sociale huur of koop. Partijen willen lokaal 30, 33 of 40 procent, of juist geen vaste eis per project. Een hogere eis levert meer sociale huur op per project, maar ontwikkelaars zeggen dat projecten dan moeilijker rondkomen.
Oneens Vaste norm van 40-40-20 bij nieuwbouw
De partij wil bij elk nieuwbouwproject en bij omzetting van gebouwen een vaste verdeling: 40% sociale huur, 40% middeldure huur en koop, hoogstens 20% vrije sector.
“Wij willen het model van 40-40-20 invoeren. Bij nieuwbouw en bij het omzetten van gebouwen geldt: 40% sociale huur, 40% middel-dure huur en koop, en hoogstens 20% vrije sector.”
Verkiezingsprogramma: p. 10; MijnStem: 'Minimaal 40% sociale huurwoningen verplicht maken bij nieuwbouw'De gemeente geeft zoveel vrijkomende sociale huurwoningen als de wet toestaat, de helft, met voorrang aan mensen die hier al wonen of werken.Geen standpunt gevonden
De Huisvestingswet laat gemeenten bij hoogstens de helft van de vrijkomende sociale huurwoningen voorrang geven aan mensen met een band met de gemeente, bijvoorbeeld omdat ze er wonen of werken. Nu werkt de regio Gooi en Vechtstreek grotendeels met één regionale wachtlijst en gaat maar een klein deel met lokale voorrang weg. Meer lokale voorrang helpt eigen inwoners, maar verkleint de kans voor woningzoekenden van buiten.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
De voorrang bij sociale huurwoningen voor mensen met een cruciaal beroep, zoals nu voor zorgmedewerkers, moet verdwijnen.Eerder oneens Wil het voorrangsstreven voor cruciale beroepen behouden
Hilversum geeft in 2026 en 2027 bij ongeveer 50 sociale huurwoningen voorrang aan mensen die in de zorg werken, als vervolg op een proef die in 2024 begon. In die eerste proef konden ook leraren en agenten voorrang krijgen. Sommige partijen willen de voorrang uitbreiden naar meer beroepen of naar koopwoningen, andere willen haar juist afschaffen zodat alleen inschrijfduur en urgentie tellen.
Eerder oneens Wil het voorrangsstreven voor cruciale beroepen behouden
In 2023 stemde de SP tegen een amendement dat het streven naar voorrang voor cruciale beroepen (zorg, onderwijs, politie) wilde schrappen. Een toelichting in het programma ontbreekt.
Stemgedrag in de raad: Raad Hilversum, 08-03-2023: A23-39 (tegen schrappen voorrang cruciale beroepen)Het geld voor startersleningen kan de gemeente beter besteden aan het laten bouwen van goedkope starterswoningen.Eerder oneens Steunt de starterslening; benut elke mogelijkheid om starters te helpen
Met een starterslening overbrugt de gemeente het verschil tussen wat een starter bij de bank kan lenen en de prijs van een woning; de lening wordt later terugbetaald. Wijdemeren heeft zo'n lening al; de Hilversumse raad vroeg in november 2025 om te onderzoeken of die er ook in Hilversum kan komen. Tegenstanders vrezen hogere schulden en hogere huizenprijzen en zetten het geld liever in voor goedkope (starters)woningen of premiekoopwoningen.
Eerder oneens Steunt de starterslening; benut elke mogelijkheid om starters te helpen
De partij vindt dat de gemeente starters moet helpen met een starterslening en stemde in 2025 voor invoering ervan. Ze wil daarnaast ook veel meer betaalbare woningen, maar kiest niet voor bouwen in plaats van lenen.
“Elke mogelijkheid die de gemeente of het rijk heeft om jongeren te helpen moet worden benut.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'De gemeente moet starters helpen een huis te kopen met een starterslening' (voor); Raad Hilversum, 12-11-2025: M25-122Bij nieuwbouw dicht bij een station mag de gemeente veel minder parkeerplaatsen per woning eisen dan nu.Geen standpunt gevonden
Bij elk bouwplan geldt een parkeernorm: het aantal parkeerplaatsen dat per woning moet worden aangelegd. Parkeerplaatsen kosten ruimte en geld; soms mag een ontwikkelaar een deel afkopen met een bijdrage aan het gemeentelijke mobiliteitsfonds. Minder plaatsen eisen maakt bouwen goedkoper en dichter, maar kan de parkeerdruk in de straat verhogen.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Verkeer en parkeren
Het betaald parkeren dat in 2024 en 2025 is ingevoerd in de Hilversumse wijken tot aan de buitenring, wordt weer afgeschaft.Eens Betaald parkeren tot de buitenring terugdraaien; eerst inwoners vragen
Tussen juli 2024 en mei 2025 is betaald parkeren wijk voor wijk uitgebreid naar heel Hilversum tot en met de buitenring; de raad besloot daartoe in 2023. Bewoners betalen daar nu voor een vergunning en bezoek betaalt een bezoekerstarief. Een onafhankelijk bureau onderzoekt de effecten; de uitkomst komt in 2027. Afschaffen betekent dat die wijken weer vrij parkeren; handhaven betekent dat het beleid hooguit wordt bijgesteld.
Eens Betaald parkeren tot de buitenring terugdraaien; eerst inwoners vragen
De partij wil het betaald parkeren tot de buitenring terugdraaien en eerst met inwoners in gesprek of zij in hun wijk in meerderheid betaald parkeren willen. Eerst moeten er alternatieven komen, zoals een P+R en beter openbaar vervoer; in de dorpen komt geen betaald parkeren.
“Wij willen het nieuwe parkeerbeleid, betaald parkeren tot de buitenring, terugdraaien en eerst met inwoners in gesprek of zij in meerderheid voor betaald parkeren zijn in hun wijk.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Bezoekers van bewoners moeten gratis kunnen parkeren in wijken met betaald parkeren' (toelichting); Stemgids: uitbreiding betaald parkeren herzien (voor); p. 31; Hilversums Nieuws 29-10-2026 (eens)Betaald parkeren komt alleen in een straat of buurt als een meerderheid van de bewoners daar zelf voor kiest.Eerder eens Eerst met bewoners in gesprek of zij betaald parkeren willen
Nu besluit de gemeente waar betaald parkeren geldt; in 2023 koos de Hilversumse raad ervoor om het in te voeren in alle wijken tot de buitenring. In de dorpen van Wijdemeren is geen betaald parkeren. Een bewonerspeiling als beslissende stap zou betekenen dat een buurt betaald parkeren kan tegenhouden of juist kan aanvragen, ook in de dorpen na de fusie.
Eerder eens Eerst met bewoners in gesprek of zij betaald parkeren willen
De partij wil eerst met inwoners in gesprek of zij in hun wijk in meerderheid voor betaald parkeren zijn, met gesprekken en enquêtes. Of de uitkomst bindend is zegt ze niet; ze wil sowieso geen betaald parkeren in de dorpen.
“Wij willen het nieuwe parkeerbeleid, betaald parkeren tot de buitenring, terugdraaien en eerst met inwoners in gesprek of zij in meerderheid voor betaald parkeren zijn in hun wijk.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Bezoekers van bewoners moeten gratis kunnen parkeren in wijken met betaald parkeren' (toelichting); p. 31In wijken met betaald parkeren blijft bezoek van bewoners een laag bezoekerstarief betalen, zoals nu.Oneens Bezoek van bewoners moet gratis kunnen parkeren
Bezoek van bewoners betaalt nu een verlaagd bezoekerstarief: in de wijken rond het centrum 50 cent per uur, hoogstens 1,50 euro per dag en na 21.00 uur gratis; in het centrum iets meer. Mantelzorgers kunnen een gratis vergunning krijgen. Het alternatief is helemaal gratis bezoek, bijvoorbeeld met een vast aantal gratis bezoekersuren per huishouden zoals het CDA voorstelt (300 uur per kwartaal); dat kost de gemeente inkomsten.
Oneens Bezoek van bewoners moet gratis kunnen parkeren
De partij wil dat bezoekers van bewoners gratis parkeren in wijken met betaald parkeren en stemde in 2025 voor een gratis bezoekersregeling.
“Wij willen het nieuwe parkeerbeleid, betaald parkeren tot de buitenring, terugdraaien en eerst met inwoners in gesprek of zij in meerderheid voor betaald parkeren zijn in hun wijk.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Bezoekers van bewoners moeten gratis kunnen parkeren in wijken met betaald parkeren' (voor); Raad Hilversum, 12-11-2025: A25-108Het eerste uur parkeren wordt overal in de gemeente gratis, ook in het centrum van Hilversum.Eerder eens Wil minder en liefst geen betaald parkeren
In de betaalde gebieden van Hilversum betaal je vanaf de eerste minuut; in het centrum kost het eerste uur nu 3,20 euro. In de dorpen van Wijdemeren is parkeren gratis. Een gratis eerste uur maakt een korte boodschap of een kort bezoek goedkoper, maar kost parkeergeld en kan leiden tot meer korte autoritjes en zoekverkeer.
Eerder eens Wil minder en liefst geen betaald parkeren
De partij wil geen betaald parkeren in de dorpen, het betaald parkeren in Hilversum terugdringen en op termijn gratis parkeren terug. Een gratis eerste uur noemt ze niet; wel wil ze op zondag gratis parkeren in het centrum en gratis parkeren bij het ziekenhuis.
“Wij willen sowieso geen betaald parkeren, maar bij een ziekenhuis is het echt niet uit te leggen.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: p. 31; MijnStem: 'Betaald parkeren in het centrum en de wijken van Hilversum' (0, terugdringen); Hilversums Nieuws 29-10-2026: 'Gratis parkeren moet op termijn terugkeren' (eens)Bewoners krijgen hun eerste parkeervergunning gratis.Geen standpunt gevonden
Bewoners in betaald-parkeergebied betalen nu per jaar voor een vergunning (het 'schiltarief'); een tweede auto kost meer. De tarieven zijn onlangs verlaagd. Een gratis eerste vergunning kost de gemeente vergunningsinkomsten.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Geld uit betaald parkeren mag ook naar fietspaden, groen en openbaar vervoer, en hoeft niet alleen terug naar parkeren.Eerder eens Mobiliteitsfonds mag naar de fiets en naar parkeren
Wat de gemeente met de opbrengst van betaald parkeren doet, beslist de gemeenteraad bij de begroting; het geld is niet vastgelegd voor parkeren. Daarnaast heeft Hilversum een mobiliteitsfonds, gevuld met bijdragen van bouwers die parkeerplaatsen afkopen, dat al aan parkeren, fiets en openbaar vervoer mag worden besteed. De vraag is of parkeergeld alleen terug moet naar parkeervoorzieningen zoals garages en P+R, of ook naar fietsroutes, groen en bussen.
Eerder eens Mobiliteitsfonds mag naar de fiets en naar parkeren
De partij wil het geld uit het mobiliteitsfonds inzetten voor zowel fiets als parkeren en vindt beide belangrijk. Investeren in de fiets zorgt volgens haar voor minder auto's en minder parkeerdruk.
“Het mobiliteitsfonds zit tjokvol met geld van de Hilversummers. Dat geld kan voor de fiets en voor parkeren worden ingezet.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Investeren in: fietspaden of parkeerplekken'; Raad Hilversum, 01-07-2026: A26-82 (voor schrappen bezuiniging op mobiliteitsfonds)Als een straat te smal is voor allebei, maakt de gemeente plaats voor een veilig fietspad, ook als daarvoor parkeerplaatsen verdwijnen.Eerder eens Bredere en veiligere fietspaden; steunde minder parkeerplaatsen binnen de ring
In veel Hilversumse straten en op dorpswegen is te weinig ruimte voor een vrijliggend fietspad én parkeren langs de weg. Bij herinrichting moet de gemeente kiezen wat voorgaat.
Eerder eens Bredere en veiligere fietspaden; steunde minder parkeerplaatsen binnen de ring
De partij wil investeren in bredere, veiligere fietspaden en stemde in 2023 voor een amendement om binnen de buitenring 10% van de parkeerplaatsen te laten verdwijnen voor groen en verkeersveiligheid. Een uitspraak over smalle straten zelf ontbreekt.
“Wij willen investeren in bredere en veiligere fietspaden, zodat er ruimte is voor alle fietsers.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: p. 32; Raad Hilversum, 19-07-2023: A23-95 (voor)Het centrum van Hilversum wordt autoluw: auto's parkeren in garages aan de rand en de binnenstad is voor voetgangers en fietsers.Eerder eens Parkeren aan de rand met P+R, voor minder auto's in het centrum
Auto's rijden nu via de centrumring naar parkeergarages als Hilvertshof en Gooiland, midden in het centrum. Plannen voor een autoluw centrum gaan over minder doorgaand autoverkeer, meer ruimte op straten en pleinen voor voetgangers en fietsers en op termijn garages aan de rand.
Eerder eens Parkeren aan de rand met P+R, voor minder auto's in het centrum
De partij wil parkeerplaatsen of één grote P+R aan de rand van Hilversum met een goede busverbinding naar het centrum, zodat er minder autoverkeer in het centrum komt. Een autovrije binnenstad noemt ze niet, en ze wil wel dat bezoek van centrumbewoners op zondag gratis kan parkeren.
“Wij willen parkeerplaatsen of één grote P+R aan de rand van Hilversum met een goede busverbinding naar het centrum. Zo komt er minder autoverkeer in het centrum.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: p. 31Bestelbussen en vrachtauto's op diesel of benzine blijven welkom in het centrum van Hilversum.Midden Neutraal over zero-emissiezone; kosten niet bij kleine ondernemers
Hilversum heeft een zero-emissiezone onderzocht: een gebied binnen de centrumring waar vanaf 2027 alleen bestel- en vrachtauto's zonder uitstoot in zouden mogen. In april 2025 wees de gemeenteraad dat voorstel af; er ligt nu geen nieuw plan. Eens betekent: er komt ook later geen zone; oneens: de nieuwe raad komt met een nieuw voorstel.
Midden Neutraal over zero-emissiezone; kosten niet bij kleine ondernemers
De partij is neutraal over een zero-emissiezone. Klimaatkosten moeten bij grote vervuilers liggen, en ze vindt het oneerlijk als kleine ondernemers een dure elektrische bestelbus moeten kopen. In 2025 stemde ze tegen het voorstel voor zo'n zone, maar voor een motie om het plan niet definitief te laten vallen.
“De SP vindt het oneerlijk als kleine ondernemers gedwongen worden om een dure elektrische bestelbus aan te schaffen.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Hilversum moet het plan voor een zero-emissiezone in het centrum niet opgeven' (neutraal); Raad Hilversum, 02-04-202530 km/u hoort in woonstraten en bij scholen; op doorgaande wegen in de bebouwde kom blijft 50 km/u.Eerder oneens 30 km/u als standaard in de bebouwde kom, met uitzonderingen
Binnen de bebouwde kom is 50 km/u de wettelijke norm; de gemeente kan op haar eigen wegen met een verkeersbesluit 30 km/u instellen. Steeds meer gemeenten maken 30 km/u de standaard, met 50 alleen op een paar hoofdroutes. Hilversum voert op delen van de centrumring en bijvoorbeeld de Minckelersstraat al 30 km/u in; de vraag is of dat ook moet op wegen als de buitenring en de doorgaande dorpswegen.
Eerder oneens 30 km/u als standaard in de bebouwde kom, met uitzonderingen
De partij wil 30 km/u als standaard in de bebouwde kom van Hilversum. Alleen op wegen met een duidelijk gescheiden fietspad, zoals de Soestdijkerstraatweg, is dat niet altijd nodig.
“Wij willen 30 km/u als standaard in de bebouwde kom van Hilversum, met voorrang binnen de Ring.”
Verkiezingsprogramma: p. 31; MijnStem: 'Maximumsnelheid van 30 km/u invoeren in de bebouwde kom'Op smalle dorpswegen zoals Noordereinde, Zuidereinde en de Kortenhoefsedijk komt nu al 30 km/u, ook voordat de weg is aangepast.Eens Meteen 30 km/u op drukke dorpsstraten
Op de smalle wegen in 's-Graveland, Kortenhoef en langs de Loosdrechtse dijken delen auto's, fietsers en voetgangers vaak dezelfde rijbaan. Het Mobiliteitsplan Wijdemeren wil op een deel van die wegen 30 km/u; op een stuk van het Noordereinde geldt dat al, maar herinrichting kost tijd en geld. Een voorstel om op het Zuidereinde direct 30 km/u in te voeren, kreeg in 2025 geen meerderheid. De keuze is: eerst een lagere limiet, of wachten tot de weg erop is ingericht.
Eens Meteen 30 km/u op drukke dorpsstraten
De partij vindt dat de gemeente op drukke dorpsstraten meteen 30 km/u moet invoeren, ook als de weg nog niet is aangepast. Ze kijkt wel per weg of 30 nodig is.
“Wij kijken wel goed waar dat kan en waar niet, ook in de dorpen.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Op drukke dorpsstraten waar auto's, fietsers en voetgangers de weg delen, moet de gemeente meteen 30 kilometer per uur invoeren' (voor); p. 31
Klimaat en energie
De gemeente schrapt haar eigen klimaatdoelen en jaartallen en houdt zich alleen aan wat het Rijk verplicht stelt.Eerder oneens Wil eigen klimaatambitie behouden en eerder dan 2050 klimaatneutraal
Gemeenten mogen eigen klimaatdoelen stellen bovenop landelijke afspraken, zoals een jaartal voor klimaatneutraal, tussendoelen voor aardgasvrij of de opwekdoelen in de Regionale Energiestrategie (RES). In maart 2026 vroeg de Hilversumse raad het college om een routekaart naar een aardgasvrije gemeente in 2050, met meetbare tussendoelen. Schrappen geeft minder verplichtingen en juridische risico's, maar ook minder houvast om voortgang te meten.
Eerder oneens Wil eigen klimaatambitie behouden en eerder dan 2050 klimaatneutraal
De partij is voor een eerdere klimaatneutrale gemeente dan 2050, maar niet ten koste van alles. In 2024 stemde ze voor een amendement om de klimaatneutrale ambitie te behouden en wil ze een eigen aanpak voor het aardgasvrij maken van wijken.
“We zijn hier voor, maar niet ten koste van alles.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: MijnStem: 'De gemeente eerder dan 2050 klimaatneutraal maken'; Raad Hilversum, 15-05-2024: A24-74; p. 34De nieuwe gemeente spreekt af dat zij in 2040 klimaatneutraal is, tien jaar eerder dan het landelijke doel.Eerder eens Voor eerder dan 2050 klimaatneutraal, niet ten koste van alles
Landelijk is afgesproken dat Nederland in 2050 klimaatneutraal is; Hilversum en Wijdemeren gingen ook uit van uiterlijk 2050. Een aantal partijen wil dat de nieuwe gemeente sneller gaat. Een eerder jaartal betekent dat besparen, duurzaam opwekken en van het aardgas af sneller moeten, met meer kosten en inzet op korte termijn.
Eerder eens Voor eerder dan 2050 klimaatneutraal, niet ten koste van alles
De partij steunt een eerder klimaatneutrale gemeente dan 2050, maar een jaartal noemt ze niet. Ze wil het niet ten koste van alles doen.
“We zijn hier voor, maar niet ten koste van alles.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'De gemeente eerder dan 2050 klimaatneutraal maken'Vóór 2030 weet elke wijk en elk dorp wanneer en op welke manier het van het aardgas af gaat.Eerder eens Deze raadsperiode minstens één wijk of dorp van het gas af, met plan
De nieuwe raad moet uiterlijk eind 2027 een warmteprogramma vaststellen: het plan voor de overstap van aardgas naar bijvoorbeeld een warmtepomp of een warmtenet, buurt voor buurt. Een politieke keuze is of daarin per wijk en dorp een tijdpad komt. Een tijdpad geeft duidelijkheid, maar zet ook druk op bewoners die nog niet willen of kunnen overstappen.
Eerder eens Deze raadsperiode minstens één wijk of dorp van het gas af, met plan
De partij wil deze raadsperiode ten minste één wijk of dorp aanwijzen dat van het gas af gaat, met een plan waarin vooraf vaststaat wat het bewoners kost. Ze steunt een routekaart met tussendoelen, maar noemt geen deadline voor elke wijk.
“De gemeente wijst deze raadsperiode ten minste één wijk of dorp aan dat van het gas af gaat.”
Verkiezingsprogramma: p. 34; Stemgids: 'plan met duidelijke tussendoelen alle gebouwen in 2050 van het aardgas af' (voor); Raad Hilversum, 04-03-2026: M26-016Warmtenetten laat de gemeente over aan bedrijven en energiecoöperaties, zonder er zelf geld in te steken of risico te lopen.Oneens Eigen gemeentelijk energie- en warmtebedrijf, niet de markt
Op een aantal plekken worden warmtenetten voorbereid of onderzocht, zoals in de Hilversumse Meent en met warmte uit de rioolwaterzuivering Horstermeer voor wijken in Nederhorst den Berg en Kortenhoef. Sommige partijen willen dat de gemeente zelf (mede-)eigenaar wordt van een publiek warmtebedrijf, zodat zij kan sturen op prijs en duurzame bronnen. Andere vinden dat te riskant voor de gemeentekas.
Oneens Eigen gemeentelijk energie- en warmtebedrijf, niet de markt
De partij wil een eigen energie- en warmtebedrijf van de gemeente. Energie is een nutsvoorziening en hoort volgens haar niet bij de vrije markt.
“Wij zijn voor een eigen energie- en warmtebedrijf van de gemeente. Energie is een nutsvoorziening en hoort niet bij de vrije markt.”
Verkiezingsprogramma: p. 34Ook als omwonenden ervoor zijn, blijft de gemeente zich verzetten tegen grote windturbines in en vlak bij de gemeente.Eerder eens Tegen grote windmolens die niet passen bij de schaal van de dorpen
De provincie Utrecht onderzoekt of er grote windturbines kunnen komen in de Hoeker- en Garstenpolder, direct tegenover Nederhorst den Berg; hoe hoog en hoeveel staat nog niet vast. De raad van Wijdemeren sprak zich er in 2025 en 2026 tegen uit. Sommige partijen wijzen grote windturbines hier altijd af, andere willen het laten afhangen van wat omwonenden ervan vinden. De gemeente kan zo'n draagvlakmeting zelf organiseren en meewegen, maar de provincie Utrecht beslist over deze plek.
Eerder eens Tegen grote windmolens die niet passen bij de schaal van de dorpen
De partij is tegen grote windmolens op plekken waar ze niet bij het landschap en de dorpen passen, met het plan bij Nederhorst den Berg als voorbeeld. Ze ziet in de gemeente geen plekken waar dat zorgvuldig kan; wat bij instemming van omwonenden gebeurt, zegt ze niet.
“Wij zijn tegen grote windmolens op plekken waar ze niet passen bij het landschap en de schaal van onze dorpen.”
Verkiezingsprogramma: p. 34; MijnStem: 'Windturbines in het buitengebied toestaan'; Stemgids: 'De gemeente moet zich verzetten tegen de komst van grote windmolens vlak bij de dorpen' (voor)Boeren mogen een kleine windmolen bij hun bedrijf zetten om er hun eigen stroom mee op te wekken.Geen standpunt gevonden
Tegen grote windturbines, zoals die worden onderzocht tegenover Nederhorst den Berg, is in de nieuwe gemeente veel verzet. Een kleine windmolen op een boerenerf is veel lager, levert minder stroom en valt minder op in het landschap. De provincie Noord-Holland staat kleine molens tot 15 meter ashoogte onder voorwaarden toe; de gemeente beslist of en waar dat mag.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Op boerenland mogen zonnepanelen komen, als de grond daarnaast gewoon voor landbouw gebruikt blijft.Eerder eens Zon op boerenland naast landbouw, alleen met instemming van de boer
Bijna alle partijen willen eerst zonnepanelen op daken. De vraag is of daarnaast ook in de polders en weilanden panelen mogen komen. Een tussenvorm is dat panelen boven of tussen gewassen of weidegrond staan, zodat de boer de grond blijft gebruiken. Waar dat mag, beslist de gemeente in het omgevingsplan.
Eerder eens Zon op boerenland naast landbouw, alleen met instemming van de boer
De partij staat positief tegenover zonnepanelen op landbouwgrond waarbij de boer het land blijft gebruiken. Dat kan alleen met instemming van de boer, met eigendom in eigen streek en met respect voor het landschap.
“Daarom staan wij positief tegenover slimme combinaties van landbouw en zonne-energie.”
Verkiezingsprogramma: p. 14De gemeente laat onderzoeken of er in de regio een kleine kerncentrale kan komen.Eerder eens Houdt de deur open voor een kleine kernreactor, met eisen
In november 2025 vroeg de Hilversumse raad om te verkennen of een kleine modulaire kernreactor (SMR) in Hilversum of de regio mogelijk is. Na een eerste verkenning besloot het college in juni 2026 niet verder te onderzoeken: de techniek is nog niet klaar voor de markt en er is geen geschikte plek. De nieuwe raad kan het onderzoek weer oppakken of het dossier sluiten.
Eerder eens Houdt de deur open voor een kleine kernreactor, met eisen
De partij wil niet dat het onderzoek naar een kleine kernreactor stopt en wil die deur niet dichtgooien. Ze eist vooraf helderheid over kernafval en koelwater en verbindt zich pas als die zekerheden er zijn. In november 2025 stemde ze tegen een raadsmotie over een verkenning.
“Wij vinden dat geen reden om het plan te beëindigen.”
Verkiezingsprogramma: p. 34; Stemgids: 'De gemeente moet laten onderzoeken of een kleine kerncentrale in Hilversum of in de regio mogelijk is' (voor); Raad Hilversum, 12-11-2025: M25-105 (tegen)Het omgevingsplan van de gemeente houdt alvast een plek vrij waar later een kleine kerncentrale kan komen.Midden Deur open voor kleine kernreactor, maar nog geen toezeggingen
Ook partijen die onderzoek naar een kleine kerncentrale steunen, verschillen over de volgende stap. Een plek vrijhouden in het omgevingsplan betekent dat daar voorlopig niets anders gebouwd wordt. De vergunning voor een kerncentrale geeft het Rijk, en het college zag in 2026 nog geen geschikte plek in de regio.
Midden Deur open voor kleine kernreactor, maar nog geen toezeggingen
De partij wil het plan voor een kleine kernreactor niet afblazen en de deur openhouden. Ze stelt wel eisen: eerst moet duidelijk zijn wat er met het kernafval en het koelwater gebeurt, en tot die tijd verbindt ze zich nergens aan.
“Zolang die zekerheden en veiligheden er niet zijn, verbinden wij ons nergens aan.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: p. 34; p. 35; Stemgids: 'De gemeente moet laten onderzoeken of een kleine kerncentrale in Hilversum of in de regio mogelijk is' (voor)Bij code oranje of rood van de Stookwijzer is hout stoken in kachels en open haarden in de gemeente verboden.Eerder eens Steunde onderzoek naar regels tegen houtstook
Houtrook geeft fijnstof en klachten bij buren, maar veel inwoners verwarmen (deels) met hout. De Stookwijzer geeft per dag aan of het weer stoken extra schadelijk maakt (code oranje of rood). In juli 2025 wees de Hilversumse raad een motie af om regels tegen houtstook vanaf 2028 voor te bereiden; sommige partijen willen een stookverbod bij code oranje of rood.
Eerder eens Steunde onderzoek naar regels tegen houtstook
De partij stemde in 2025 voor een motie om te onderzoeken hoe er per 2028 een beleidsregel tegen houtstook kan komen. In 2024 stemde ze tegen regels voor houtkachels in één bestemmingsplan. Een verbod bij code oranje of rood noemt ze zelf niet.
Stemgedrag in de raad: Raad Hilversum, 09-07-2025: M25-073 Aanpak Houtstook (voor); Raad Hilversum, 31-01-2024: A24-07 Houtstook (tegen)
Natuur, groen en water
De gemeente steunt natuurbeheerders als zij kwetsbare stukken heide, bos of plas tijdelijk afsluiten voor bezoekers.Eerder eens Afsluiten van kwetsbare natuur is terecht, mits zichtbaar wat het oplevert
Het Goois Natuurreservaat en Natuurmonumenten beheren veel heide, bos en plassengebied in de gemeente. Zij sluiten soms paden of gebieden af om planten en dieren rust te geven, wat tot discussie met inwoners leidt. De gemeente is geen beheerder, maar neemt deel in het bestuur van het Goois Natuurreservaat; in 2024 vroeg de Hilversumse raad daar om natuurbehoud en vrije toegang even zwaar te laten wegen.
Eerder eens Afsluiten van kwetsbare natuur is terecht, mits zichtbaar wat het oplevert
De partij vindt het terecht dat de Loenderveense Plas ter bescherming is afgesloten en wil vaarvrije zones in kwetsbare natuur. Inwoners moeten wel kunnen zien wat het oplevert, en de toegang tot water en natuur moet gratis blijven. Tegelijk vindt ze dat vrij recreëren even zwaar moet wegen als natuurbescherming.
“De Loenderveense Plas is een beschermd natuurgebied dat is afgesloten ter bescherming. Dat is terecht, maar inwoners die meebetalen aan die bescherming horen ook te kunnen zien wat het oplevert.”
Verkiezingsprogramma: p. 30; p. 29; Stemgids: 'In de natuurgebieden rond de stad moet vrij wandelen en recreëren net zo zwaar wegen als het beschermen van de natuur' (voor)Op de Loosdrechtse Plassen moet het snelvaren en waterskiën stoppen.Oneens Schaft de ontheffing voor snelvaren niet af
Op de Loosdrechtse Plassen mag je normaal maximaal 12 km/u varen. Met een ontheffing van de gemeente mag op aangewezen delen harder worden gevaren, tot 60 km/u, bijvoorbeeld om te waterskiën; op zomerse weekenden overdag niet. Na de fusie beslist de nieuwe gemeente over die regels. Voorstanders van stoppen wijzen op natuur en veiligheid, tegenstanders op watersport, vakantie en werkgelegenheid.
Oneens Schaft de ontheffing voor snelvaren niet af
De partij pakt overlast op het water aan met handhaving en vaarvrije zones, maar schaft de ontheffing voor snelvaren niet af. Watersport is voor veel mensen hun enige vakantie en er hangt werk aan vast.
“Wij schaffen de ontheffing voor snelvaren niet af.”
Verkiezingsprogramma: p. 29Booteigenaren en toeristen gaan via gemeentebelastingen meer meebetalen aan schoon water en natuur in het plassengebied.Eerder eens Toeristen- en forensenbelasting in de hele gemeente
Hilversum en Wijdemeren heffen toeristenbelasting op overnachtingen. Wijdemeren heeft daarnaast een belasting op overnachten op boten en sinds 2026 een kleine belasting op het verhuren van motorboten (volgens de VVD zo'n 75.000 euro per jaar). Na de fusie moeten deze belastingen gelijkgetrokken worden. De vraag is of bezoekers en booteigenaren meer moeten bijdragen aan het onderhoud van water en natuur.
Eerder eens Toeristen- en forensenbelasting in de hele gemeente
De partij wil de toeristenbelasting en de forensenbelasting in de hele gemeente invoeren, zodat bezoekers en eigenaren van tweede woningen meebetalen aan de voorzieningen. Over een belasting voor booteigenaren zegt ze niets, en het geld is niet speciaal bedoeld voor water en natuur.
“Zo betalen eigenaren van tweede woningen en recreatiewoningen die hier niet hun hoofdverblijf hebben ook mee aan onze voorzieningen. Hetzelfde geldt voor de toeristenbelasting.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: p. 36Om meer woningen te bouwen mag de gemeente kleine stukken openbaar groen in wijken en dorpen bebouwen.Eerder eens Desnoods groen opofferen, maar niet in versteende wijken
In Hilversum is in 2024 afgesproken dat in de meest versteende buurten het aandeel openbaar groen niet verder mag dalen. Tegelijk is er grote woningnood en wordt gezocht naar bouwplekken, ook op kleine groenstroken of grasvelden. De keuze is of zulk groen mag wijken voor woningen.
Eerder eens Desnoods groen opofferen, maar niet in versteende wijken
De partij vindt dat de woningnood zo groot is dat er desnoods groen mag worden opgeofferd, en wil op een deel van het Heksenweitje betaalbare woningen bouwen. In de meest versteende wijken mag volgens haar juist geen groen meer verdwijnen; dat regelde haar eigen amendement uit 2024.
“De woningnood is inmiddels zo hoog dat de SP voorstelt om op een deel van het Heksenweitje, aan de rand van het Media Park, betaalbare woningen te bouwen.”
Reactie van de partij in Hilversums Nieuws: Hilversums Nieuws, 22-10-2026: 'Hilversum moet desnoods groen opofferen om woningnood aan te pakken' (eens); Stemgids: 'In buurten met weinig groen mag er geen openbaar groen meer verdwijnen' (voor)Bij elk nieuwbouwplan is de groennorm 3-30-300 verplicht, ook als er daardoor minder woningen passen.Geen standpunt gevonden
De 3-30-300-norm betekent: vanuit elk huis drie bomen zien, 30 procent van de buurt onder bladerdak en binnen 300 meter een park of groene plek. Veel partijen noemen de norm als richtlijn of ambitie. De vraag is of hij een harde eis wordt die voorgaat op het aantal woningen.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Een boom mag wijken voor een bouw- of wegenplan, als er in de buurt een stevige nieuwe boom voor terugkomt.Geen standpunt gevonden
Voor het kappen van grotere bomen is vaak een vergunning nodig: in Hilversum voor bomen vanaf 30 centimeter stamdoorsnede, in Wijdemeren voor bomen die op een speciale 'Groene Kaart' staan. Bij bouw- en wegenplannen sneuvelen regelmatig bomen, met een herplantplicht als compensatie. Partijen verschillen over de vraag of herplant genoeg is of dat bestaande bomen in principe moeten blijven staan.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
In woonwijken maait de gemeente het groen vaker, zodat het er verzorgd uitziet, ook als er dan minder bloemen en insecten zijn.Eerder oneens Groenbeheer dat rekening houdt met insecten
Hilversum maait op veel plekken minder vaak om bloemen, bijen en vlinders kansen te geven. Sommige inwoners vinden plantsoenen en bermen daardoor rommelig of onveilig. De gemeente bepaalt zelf hoe vaak en waar zij maait.
Eerder oneens Groenbeheer dat rekening houdt met insecten
De partij wil groenbeheer dat rekening houdt met bijen en insecten, en niet in de eerste plaats een verzorgd uiterlijk.
“Wij blijven ons inzetten voor een goede leefomgeving voor de bij en voor groenbeheer dat rekening houdt met insecten.”
Verkiezingsprogramma: p. 30In de polders bij de plassen moet een deel van de landbouwgrond nieuwe natuur worden.Midden Huidige balans tussen landbouw en natuur is goed
Met het Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen (2017) is afgesproken dat er tot 2027 honderden hectares nieuwe natuur bij komen, onder meer bij Kortenhoef, de Weersloot en de Ster van Loosdrecht. Dat gaat vaak ten koste van weidegrond. De provincie heeft het voortouw; de gemeente kan meewerken, aanjagen of afremmen.
Midden Huidige balans tussen landbouw en natuur is goed
De partij vindt de huidige balans tussen landbouw en natuur in het buitengebied goed. Ze wil een gemeente die naast boeren staat.
“De huidige balans is goed.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'In het buitengebied meer ruimte geven aan: landbouw of natuur'De gemeente verzet zich tegen strengere stikstofregels voor boeren bij de plassen, ook als de natuur daardoor trager herstelt.Midden Stikstof is een echt probleem, maar de rekening niet bij de boer
Het kabinet presenteerde in juni 2026 stikstofplannen met extra regels voor boeren in zones van 500 of 1.000 meter rond kwetsbare natuur. Welke gebieden en boeren precies onder die regels vallen, is nog niet besloten. De regels komen van Rijk en provincie, maar de gemeente kan meewerken, ruimte bieden voor andere inkomsten of bezwaar maken.
Midden Stikstof is een echt probleem, maar de rekening niet bij de boer
De partij erkent dat stikstof een echt probleem is dat iedereen moet helpen oplossen, en wil de rekening niet eenzijdig bij de boer leggen.
“De rekening mag niet eenzijdig bij de boer worden neergelegd.”
Verkiezingsprogramma: p. 14
Zorg, welzijn en armoede
Alleen inwoners met een inkomen op bijstandsniveau krijgen nog minimaregelingen, zoals hulp bij schoolkosten, sport of de collectieve zorgverzekering.Oneens Regelingen voor inkomens tot 130% van het sociaal minimum
Hilversum en Wijdemeren geven minimaregelingen, zoals hulp bij schoolkosten, sport of de collectieve zorgverzekering, aan inwoners met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum. Daardoor krijgen ook werkenden met een laag loon en mensen net boven de bijstand deze hulp. Na de fusie worden de regelingen samengevoegd. Een lagere grens kost minder geld en maakt meer verdienen aantrekkelijker; de huidige grens helpt ook mensen die net boven de bijstand zitten.
Oneens Regelingen voor inkomens tot 130% van het sociaal minimum
De partij wil dat iedereen met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum recht houdt op hulp van de gemeente, in de hele gemeente en de hele raadsperiode.
“De SP staat ervoor dat de grens van 130% geldt voor de hele gemeente voor de gehele raadsperiode.”
Verkiezingsprogramma: p. 16; MijnStem: 'Armoederegelingen voor inwoners op: bijstandsniveau of 130%'De geplande besparing van miljoenen op de jeugdzorg in 2029 en 2030 gaat door.Oneens Geen miljoenenbezuiniging op de jeugdzorg
De kosten van jeugdzorg stijgen al jaren, en het Rijk geeft gemeenten vanaf 2028 minder geld omdat het verwacht dat die kosten dalen. In de voorjaarsnota 2026 van Hilversum staat een besparing op jeugdzorg van ongeveer 1 miljoen euro in 2029 en 2 miljoen euro per jaar vanaf 2030, na eerst te investeren in buurtteams, hulp in groepen en meer lichte hulp dichtbij school en gezin. Een voorstel om die besparing te schrappen kreeg in juli 2026 geen meerderheid.
Oneens Geen miljoenenbezuiniging op de jeugdzorg
De partij vindt dat de gemeente niet miljoenen mag bezuinigen op de jeugdzorg en stemde in 2026 voor schrappen van de besparing in 2029 en 2030.
“Daarnaast is doorlopende zorg voor jongeren boven de 18 belangrijk.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'De gemeente mag niet miljoenen bezuinigen op de jeugdzorg' (voor); Raad Hilversum, 01-07-2026: A26-88De gemeente scheldt de eigen bijdrage voor Wmo-hulp kwijt voor inwoners met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum.Eerder eens Steunde kwijtschelding Wmo-bijdrage tot 130%; wil lage, gelijke bijdrage
Wie hulp uit de Wmo krijgt, zoals huishoudelijke hulp, begeleiding of een hulpmiddel, betaalt een eigen bijdrage: nu een vast bedrag per maand. Hilversum schold die bijdrage eerder kwijt voor lage inkomens; voorstellen in 2024 en 2025 om dat te behouden of terug te brengen kregen geen meerderheid. Kwijtschelding kost de gemeente geld dat elders gevonden moet worden.
Eerder eens Steunde kwijtschelding Wmo-bijdrage tot 130%; wil lage, gelijke bijdrage
De partij stemde in 2025 voor kwijtschelding van de Wmo-eigen bijdrage tot 130% van het sociaal minimum. In het programma wil ze de bijdrage laag en voor iedereen gelijk houden, met hogere inkomens via de belasting.
“De bijdrage blijft laag en voor iedereen hetzelfde.”
Stemgedrag in de raad: Raad Hilversum, 11-06-2025: M25-047 (voor); p. 18Lichte hulp, zoals huishoudelijke hulp of dagbesteding, is zoveel mogelijk zonder aanvraag en beoordeling te krijgen, ook als die hulp minder op maat is.Eerder oneens Kijkt bij Wmo liever naar maatwerk dan naar algemene voorzieningen
Bij de Wmo kan de gemeente hulp regelen als 'algemene voorziening' (vrij binnenlopen, voor iedereen hetzelfde, zonder indicatie) of als maatwerk na een persoonlijk onderzoek en besluit. Hilversum biedt bijvoorbeeld sinds 2025 lichte dagbesteding aan zonder aanvraag of indicatie. Algemene voorzieningen zijn sneller en goedkoper; maatwerk past beter bij de persoon en geeft meer rechten om bezwaar te maken.
Eerder oneens Kijkt bij Wmo liever naar maatwerk dan naar algemene voorzieningen
De partij streeft bij Wmo-aanvragen naar maatwerk in plaats van een algemene voorziening, onder meer vanwege de bezwaarmogelijkheden.
“De SP streeft ernaar bij WMO aanvragen voor voorzieningen te kijken naar maatwerk i.p.v. te kiezen voor een algemene voorziening.”
Verkiezingsprogramma: p. 19Per wijk of dorp werkt de gemeente met één vaste zorgaanbieder voor jeugdhulp en Wmo, ook als inwoners dan minder te kiezen hebben.Eerder eens Minder zorg via de markt; huishoudelijke hulp liefst in eigen beheer
De gemeente koopt jeugdhulp en Wmo-hulp in bij veel verschillende zorgbedrijven. Een voorstel uit 2022 om het aantal aanbieders terug te dringen kreeg geen meerderheid. Minder aanbieders geeft vaste gezichten en meer grip op kwaliteit en kosten. Meer aanbieders geeft inwoners keuze, bijvoorbeeld voor zorg die bij hun geloof of situatie past, en uitwijkmogelijkheden bij wachtlijsten.
Eerder eens Minder zorg via de markt; huishoudelijke hulp liefst in eigen beheer
De partij vindt dat de gemeente door aanbestedingen en marktwerking weinig zicht heeft op de kwaliteit en dat de zorg per aanbieder verschilt. Ze wil zorg meer in eigen beheer, te beginnen met onderzoek naar huishoudelijke hulp. Eén vaste aanbieder per wijk noemt ze niet, en over keuzevrijheid zegt ze niets.
“De gemeente regelt de zorg nu via aanbestedingen en via de markt. Daardoor heeft zij weinig zicht op de kwaliteit en verschilt de zorg per aanbieder. Dat willen wij anders.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: p. 18Wie bijstand krijgt en kan werken, moet iets terugdoen voor de samenleving, zoals vrijwilligerswerk.Geen standpunt gevonden
De Participatiewet geeft gemeenten de mogelijkheid om van mensen in de bijstand een tegenprestatie te vragen, zoals vrijwilligerswerk of klussen in de buurt. Gemeenten bepalen zelf of en hoe streng ze dat toepassen. Voorstanders zien het als wederkerigheid; tegenstanders als dwang die mensen niet helpt aan werk.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
In elk dorp en elke wijk zonder buurthuis zorgt de gemeente voor een ontmoetingsplek, en betaalt zij die.Eens Ontmoetingsplek in elke buurt en elk dorp
Niet elke wijk of elk dorp heeft een buurthuis of dorpshuis; in sommige dorpen draaien plekken zoals de Buurtkamer 3D (Kortenhoef, 's-Graveland, Ankeveen) op vrijwilligers. Een ontmoetingsplek helpt tegen eenzaamheid, maar kost geld voor ruimte en begeleiding. De keuze is of de gemeente dat overal regelt en betaalt, of overlaat aan bewoners waar die behoefte er is.
Eens Ontmoetingsplek in elke buurt en elk dorp
De partij wil in elke buurt en elk dorp een actief buurtcentrum met professionele buurtwerkers, en vindt een buurthuis in alle wijken en dorpen gewoon een goed idee.
“Elke buurt en elk dorp heeft een goede ontmoetingsplek nodig.”
Antwoord van de partij in MijnStem: p. 23; MijnStem: 'In alle wijken en dorpen een buurthuis openen'De gemeente beoordeelt de subsidie van buurthuizen en wijkcentra elk jaar opnieuw, op basis van wat ze hebben bereikt.Oneens Wijkcentra vijf jaar subsidie in plaats van een jaar
Wijk- en buurtcentra krijgen nu elk jaar opnieuw subsidie en moeten die elk jaar aanvragen en verantwoorden. Een voorstel om ze voor vijf jaar subsidie te geven kreeg in november 2025 geen meerderheid. Jaarlijks toetsen geeft de raad grip op het geld; meerjarige subsidie geeft vrijwilligers zekerheid en minder papierwerk.
Oneens Wijkcentra vijf jaar subsidie in plaats van een jaar
De partij wil dat wijk- en buurtcentra subsidie krijgen voor vijf jaar in plaats van voor één jaar, en stemde in 2025 voor.
“Elke buurt en elk dorp heeft een goede ontmoetingsplek nodig.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Wijk- en buurtcentra moeten voor vijf jaar subsidie krijgen in plaats van voor één jaar' (voor); Raad Hilversum, 12-11-2025: M25-111
Veiligheid en handhaving
Als er extra geld komt voor veiligheid, gaat dat liever naar meer jongerenwerkers dan naar meer boa's.Midden Wil zowel meer boa's in het uitgaansgebied als goed jongerenwerk
Boa's zijn handhavers van de gemeente: zij spreken mensen aan en kunnen boetes geven. Jongerenwerkers zoeken jongeren op en proberen overlast te voorkomen voordat die ontstaat. Het geld voor veiligheid is beperkt, dus partijen moeten kiezen waar het meeste heen gaat.
Midden Wil zowel meer boa's in het uitgaansgebied als goed jongerenwerk
De partij wil meer toezicht en handhaving in het uitgaansgebied, en ook meer jongerenwerk en sociaal werk in wijken en dorpen. Ze zet beide niet tegenover elkaar.
“Goed jongerenwerk is belangrijk voor jongeren zelf, maar ook voor de veiligheid en leefbaarheid in de buurt.”
Verkiezingsprogramma: p. 18; MijnStem: 'Meer BOA's inzetten in het uitgaansgebied'Boa's besteden hun tijd vooral aan ernstige overlast en intimidatie, en minder aan foutparkeren, hondenpoep en andere kleine overtredingen.Geen standpunt gevonden
Het aantal boa's is beperkt, dus de gemeente kiest waar zij op letten. Nu schrijven boa's ook bonnen voor kleine overtredingen zoals verkeerd parkeren of hondenpoep. Deze keuze gaat over de prioriteit: zware overlast eerst, of ook de kleine ergernissen streng aanpakken.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
De gemeente hangt ook buiten het centrum camera's op, op plekken waar vaak overlast is.Eerder oneens Cameratoezicht buiten het centrum is nu niet nodig
In het uitgaansgebied van Hilversum hangen camera's die de politie gebruikt; de raad stemde in 2023 in met verlenging tot 2028. De burgemeester besluit waar camera's komen, binnen de regels die de raad stelt. De vraag is of camera's ook naar andere overlastplekken moeten komen, zoals tunnels of plekken waar vaak ongeregeldheden zijn. Voorstanders wijzen op opsporing en afschrikking, tegenstanders op privacy en het verplaatsen van problemen.
Eerder oneens Cameratoezicht buiten het centrum is nu niet nodig
De partij vindt camera's in het centrum prima als er ook actie op volgt. Op andere plekken is cameratoezicht op dit moment niet nodig.
“Cameratoezicht op andere plekken is op dit moment niet nodig.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Cameratoezicht op straat: beperken of uitbreiden'Hilversum verlaagt het maximum aantal coffeeshops.Oneens Geen vermindering van het aantal coffeeshops
Hilversum heeft een maximum van acht coffeeshops, en dat maximum is bereikt; voor zover bekend zijn er in de dorpen van Wijdemeren geen coffeeshops. De burgemeester stelt dit beleid vast; de raad kan wel vragen om een lager maximum. Een lager maximum betekent dat een gesloten coffeeshop niet terugkomt. Voorstanders willen minder drugsgebruik en overlast, tegenstanders vrezen meer straathandel.
Oneens Geen vermindering van het aantal coffeeshops
De partij is blij met de bestaande afspraken met de coffeeshops en wil dat de gemeente zich daaraan houdt. Verminderen hoort daar niet bij; legaliseren en reguleren van softdrugs is gewenst.
“Wij zijn blij met de afspraken die er zijn met de coffeeshops.”
Verkiezingsprogramma: p. 25; MijnStem: 'Het aantal coffeeshops verminderen'Bestaande coffeeshops dicht bij een school mogen op hun plek blijven, zolang ze zich aan de regels houden.Eerder eens Houdt zich aan bestaande afspraken met coffeeshops
Volgens de gemeente liggen de meeste Hilversumse coffeeshops binnen 350 meter loopafstand van een school. Hilversum gebruikt sinds 2013 geen vaste minimumafstand tot scholen, maar stelt via een keurmerk andere eisen aan coffeeshops. Deze keuze gaat erover of de gemeente bestaande coffeeshops bij scholen laat zitten of ze dwingt te verhuizen of te sluiten.
Eerder eens Houdt zich aan bestaande afspraken met coffeeshops
De partij wil zich houden aan de gemaakte afspraken met coffeeshops en wil het aantal niet verminderen. Over coffeeshops bij scholen zegt ze niets apart.
“We willen een betrouwbare overheid zijn en ons houden aan gemaakte afspraken, verminderen hoort daar niet bij.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: MijnStem: 'Het aantal coffeeshops verminderen'; p. 25
Asiel, opvang en samenleven
Als de Spreidingswet verdwijnt, houdt de gemeente haar opvangplekken voor asielzoekers gewoon open.Eens Blijft asielzoekers opvangen, ook zonder Spreidingswet
De Spreidingswet verplicht sinds 2024 elke gemeente om een deel van de opvang van asielzoekers te regelen. Een aantal Kamerleden heeft een wetsvoorstel ingediend om die wet in te trekken; de Raad van State raadde dat in 2026 af en er is nog niet over gestemd. Zonder de wet beslist de gemeente zelf of zij opvang blijft bieden. Hilversum vangt nu asielzoekers op in Hotel Gooiland en bereidt nieuwe locaties voor; de tijdelijke noodopvang in Loosdrecht stopte in oktober 2026.
Eens Blijft asielzoekers opvangen, ook zonder Spreidingswet
De partij wil asielzoekers blijven opvangen, ook als de Spreidingswet wordt ingetrokken: kleinschalig, gemengd, verspreid over de hele gemeente en in overleg met de buurt.
“Een gemengde groep bewoners, kleinschalig, verspreid over de hele gemeente, in overleg met de buurt, ook in de rijkere buurten met de voorzieningen die daarbij horen.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'De gemeente moet asielzoekers blijven opvangen, ook als de Spreidingswet wordt ingetrokken' (voor); p. 13Opvang komt op vaste plekken in wijken en dorpen die blijven, in plaats van op tijdelijke locaties met een einddatum.Geen standpunt gevonden
Opvang kan tijdelijk zijn, zoals de noodopvang in het gemeentehuis van Loosdrecht die in oktober 2026 stopte, of voor langere tijd op een vaste plek in een wijk. Hilversum kiest voor locaties voor langere tijd, zoals bij het Noordse Bosje (tien jaar). Een einddatum geeft omwonenden zekerheid, maar betekent dat steeds opnieuw een nieuwe plek gezocht moet worden.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Bij een nieuwe opvanglocatie hebben de omwonenden het laatste woord, niet de gemeenteraad.Eerder oneens Overleg met de buurt vooraf, maar geen vetorecht voor omwonenden
Bij de keuze van een opvanglocatie kunnen omwonenden worden geïnformeerd, advies geven of echt kunnen tegenhouden. Nu kiest het college de locaties, binnen de kaders van de gemeenteraad. Onder de Spreidingswet kan het Rijk een gemeente die niets regelt in het uiterste geval opdragen om opvang te realiseren.
Eerder oneens Overleg met de buurt vooraf, maar geen vetorecht voor omwonenden
De partij wil dat mensen niet voor een voldongen feit komen te staan en dat de gemeente eerst met de buurt in gesprek gaat over een geschikte locatie. Een laatste woord voor omwonenden noemt ze niet.
“Mensen mogen niet meer voor een voldongen feit komen te staan.”
Verkiezingsprogramma: p. 13; Hilversums Nieuws 12-11-2026 (geen expliciet eens of oneens)Het Hilversumse opvangbeleid uit 2023, met kleinschalige opvang in de wijk, gaat na de fusie ook gelden voor de dorpen.Eerder eens Kleinschalige opvang, verspreid over de hele gemeente
In 2023 sprak Hilversum met inwoners over asielopvang. Daaruit kwam een kader dat de raad in december 2023 bijna unaniem vaststelde: enkele kleinere locaties verspreid over de stad, voor gemengde groepen, ook gezinnen. Inwoners van Wijdemeren praatten daar niet over mee. Het kader doortrekken naar de dorpen geeft snel duidelijkheid; het opnieuw openbreken (zoals de VVD wil, met willekeurig gekozen inwoners) geeft de dorpen een eigen stem, maar kost tijd.
Eerder eens Kleinschalige opvang, verspreid over de hele gemeente
De partij wil opvang van niet meer dan 50 tot 100 mensen per locatie, verspreid over de hele gemeente, in lijn met wat in 2023 uit gesprekken met inwoners kwam.
“Niet meer dan 50 tot 100 mensen per locatie. Dat is bovendien wat in 2023 uit gesprekken met inwoners kwam.”
Verkiezingsprogramma: p. 13; Raad Hilversum, 20-12-2023: Beleidskader asielaanpak (voor)Statushouders wachten op een sociale huurwoning net zo lang als andere woningzoekenden, zonder eigen voorrangsregeling.Eens Statushouders geen voorrang op een sociale huurwoning
Statushouders zijn asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen. De gemeente moet elk half jaar een vast aantal van hen een woning geven en doet dat nu vooral met voorrang op sociale huur. Landelijke regels staan die voorrang nog toe; een landelijk verbod is in 2026 juist uit de nieuwe huisvestingswet gehaald. Zonder voorrang blijven statushouders langer in de opvang, waardoor daar plekken bezet blijven.
Eens Statushouders geen voorrang op een sociale huurwoning
De partij vindt dat statushouders niet alleen vanwege hun status voorrang moeten krijgen op andere woningzoekenden. Ze wil veel meer betaalbare woningen. In 2023 stemde de SP nog tegen een amendement om de voorrang te schrappen.
“De SP vindt dat statushouders niet puur vanwege hun status voorrang moeten krijgen op andere woningzoekenden die vaak ook al jaren op een wachtlijst staan.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Vluchtelingen met een verblijfsvergunning (statushouders) moeten voorrang houden bij een sociale huurwoning' (tegen); Raad Hilversum, 08-03-2023: A23-49Als het Rijk stopt met geld voor LHBTI-beleid, betaalt de gemeente dat beleid en de organisaties zelf door.Eens Betaalt LHBT+-beleid zelf door als het Rijk stopt
Hilversum is een 'regenbooggemeente': met geld van het Rijk steunt zij beleid en organisaties voor LHBTI'ers (lesbische vrouwen, homo's, biseksuelen, transgender en intersekse personen). Het huidige programma van het Rijk liep tot en met 2026 en het is niet zeker of en hoe dat geld doorgaat. Doorbetalen kost de gemeente geld dat ook elders kan.
Eens Betaalt LHBT+-beleid zelf door als het Rijk stopt
De partij wil een wethouder en een plan met concrete doelen voor de regenbooggemeente. Stopt het Rijk met de regenbooggelden, dan betaalt de gemeente het zelf.
“En stopt het Rijk met de regenbooggelden, dan betaalt de gemeente het zelf.”
Verkiezingsprogramma: p. 28
Economie, centrum en media
Op het Media Park komen flink meer woningen, ook als er daardoor minder ruimte overblijft voor mediabedrijven.Eerder eens Meer woningen op het Media Park, ook het Heksenweitje erbij
Het Media Park in Hilversum is het grootste mediacluster van Nederland; volgens de gemeente komt meer dan een kwart van de banen in Hilversum uit de creatieve sector. De vraag is hoeveel van de vrije ruimte en lege gebouwen daar naar woningen gaat. Eens betekent: woningbouw krijgt daar een groot deel van de ruimte; oneens: mediabedrijven gaan voor en woningen zijn hooguit een aanvulling.
Eerder eens Meer woningen op het Media Park, ook het Heksenweitje erbij
De partij wil het Heksenweitje bij het Media Park betrekken en daar betaalbare woningen en een campus voor jongeren toevoegen. Ze wil ook iets hoger bouwen.
“We betrekken het Heksenweitje bij het Mediapark en voegen daar betaalbare woningen toe.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Op het Media Park: meer woningen of meer mediabedrijven'De bouw van Bruisend Hart op het Oosterspoorplein wordt uitgesteld tot de gemeente het financieel weer aankan.Geen standpunt gevonden
Bruisend Hart is het plan voor de oostkant van station Hilversum (Oosterspoorplein) met ongeveer 150 woningen, waarvan een derde sociale huur, en een nieuw groen plein. De raad stelde het stedenbouwkundig plan in mei 2024 vast en de wijziging van het omgevingsplan in 2025; de eerste werkzaamheden staan gepland vanaf 2027. Het is een grote investering in een tijd waarin de gemeente moet bezuinigen. Uitstel spaart nu geld, maar vertraagt woningen en kan later extra kosten geven.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Het winkelgebied in het centrum van Hilversum wordt kleiner; lege winkels aan de randen worden woningen.Eerder oneens Winkelstraten versterken met gevelsubsidie, ook buiten het kernwinkelgebied
In het centrum van Hilversum staan winkels leeg, vooral in de aanloopstraten rond het kernwinkelgebied, zoals de Havenstraat. Een kleiner winkelgebied concentreert bezoekers en maakt woningen mogelijk in de randen. De andere keuze is de aanloopstraten juist versterken, bijvoorbeeld met de bestaande subsidie voor het opknappen van gevels.
Eerder oneens Winkelstraten versterken met gevelsubsidie, ook buiten het kernwinkelgebied
De partij wil de gevelsubsidie die in de Havenstraat werkte voortzetten en laten gelden voor alle winkelstraten die dat nodig hebben, ook in de dorpen. Ze kiest dus voor het versterken van aanloopstraten. Wel wil ze meer wonen boven winkels.
“De subsidie voor het opknappen van gevels in de Havenstraat heeft laten zien dat dit werkt. Wij willen die regeling voortzetten en laten gelden voor alle winkelstraten in onze gemeente die dat nodig hebben”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: p. 36De gemeente beperkt de openingstijden van winkels op zondag weer.Eerder eens Tegen ruimere winkelopening op zondag
Met de Winkeltijdenverordening 2024 mogen winkels in Hilversum op zondagen en feestdagen ruimer open; winkeliers kiezen zelf of ze opengaan. Na de fusie moeten de regels voor stad en dorpen gelijk worden. Tegenstanders van ruime zondagsopening wijzen op de zondagsrust en op kleine winkeliers die het niet kunnen bijbenen tegen grote ketens.
Eerder eens Tegen ruimere winkelopening op zondag
De partij is tegen ruimere zondagsopening van winkels, omdat kleine ondernemers het verliezen van grote winkelketens. In 2024 stemde ze tegen ruimere openingstijden op zondag.
“Kleine ondernemers verliezen het van de grote winkelketens als ze ook op zondag moeten.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Winkels moeten op zondag ruimer open mogen' (tegen); Raad Hilversum, 18-12-2024: Winkeltijdenverordening 2024De gemeente blijft geld uitgeven aan citymarketing om bezoekers naar Hilversum en de plassen te trekken.Oneens Minder geld naar citymarketing, misschien helemaal niets
Hilversum betaalt mee aan Hilversum Marketing, dat de stad promoot als 'Mediastad'; regionaal is er Visit Gooi & Vecht. Na de fusie kan die promotie ook de dorpen en de Loosdrechtse Plassen gaan omvatten. Oneens betekent: minder of geen gemeentegeld voor promotie, en het geld anders besteden.
Oneens Minder geld naar citymarketing, misschien helemaal niets
De partij vindt bezoekers welkom, maar wil minder geld uitgeven aan reclame om meer bezoekers te trekken. Dat geld kan er volgens haar misschien helemaal af en gaat naar buurten en voorzieningen.
“Wij willen minder geld uitgeven aan reclame om steeds meer bezoekers te trekken.”
Verkiezingsprogramma: p. 36; MijnStem: 'Toerisme in de gemeente stimuleren'De verplichte ondernemersbijdrage aan het Stadsfonds wordt afgeschaft.Eerder oneens Ondernemersfonds houden, geld ook naar gebieden buiten het centrum
Sinds 2015 betalen eigenaren en gebruikers van bedrijfspanden in Hilversum een opslag op de onroerendezaakbelasting (nu 10,25 procent) voor het Stadsfonds, samen ruim 1,5 miljoen euro per jaar. De gemeente geeft dat geld aan de stichting Stadsfonds, waarin ondernemers het besteden aan onder meer evenementen, 'schoon, heel en veilig' en Hilversum Marketing. Na de fusie gaan ook bedrijven in de dorpen het Hilversumse tarief met deze opslag betalen; daardoor stijgt hun belasting.
Eerder oneens Ondernemersfonds houden, geld ook naar gebieden buiten het centrum
De partij wil het geld uit het ondernemersfonds besteden in de gebieden buiten het centrum. Ze gaat er dus van uit dat het fonds blijft, maar wil de besteding anders verdelen.
“Ook willen wij dat het geld uit het ondernemersfonds wordt besteed in de gebieden buiten het centrum.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: p. 36Rond de Loosdrechtse Plassen mag ruimte komen voor meer jachthavens, vakantieparken en horeca.Midden Huidige balans tussen recreatie en rust op de plassen is goed
Het plassengebied is een belangrijk recreatiegebied en tegelijk beschermde natuur (Natura 2000). Ondernemers willen soms uitbreiden; de gemeente beslist via het omgevingsplan waar dat mag, binnen regels van provincie en Rijk voor de natuur. Partijen verschillen over de vraag of er groei bij mag komen of dat de huidige omvang genoeg is.
Midden Huidige balans tussen recreatie en rust op de plassen is goed
De partij vindt de huidige balans in het plassengebied goed. Ze wil overlast op het water aanpakken en toegang tot natuur gratis houden.
“De huidige balans is goed.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'In het plassengebied inzetten op: meer recreatie of meer rust voor plant en dier'
Cultuur, sport en onderwijs
Hilversum gaat net zoveel geld aan kunst en cultuur uitgeven als andere steden van dezelfde grootte.Eerder eens Meer geld voor kunst en cultuur, niet verder bezuinigen
Hilversum geeft volgens onder meer PRO minder uit aan cultuur dan vergelijkbare gemeenten; een voorstel uit 2022 voor 250.000 euro per jaar extra kreeg geen meerderheid. Na de fusie worden de subsidieregels van Hilversum en Wijdemeren samengevoegd, en de nieuwe raad kiest hoeveel geld er naar cultuur gaat. Meer geld voor cultuur betekent minder ruimte voor andere uitgaven of hogere lasten, terwijl de gemeentefinanciën onder druk staan.
Eerder eens Meer geld voor kunst en cultuur, niet verder bezuinigen
De partij wil meer geld voor kunst en cultuur en geen verdere bezuinigingen, vooral voor kleine initiatieven in wijken en dorpen. Een vergelijking met andere steden maakt ze niet.
“Er wordt niet verder bezuinigd op cultuur.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'De gemeente moet meer geld uitgeven aan kunst en cultuur' (voor); p. 23; Raad Hilversum, 09-11-2022: A22-93Een cultureel project krijgt hooguit vijf jaar subsidie; daarna moet het zonder geld van de gemeente verder.Eerder oneens Culturele initiatieven blijvend steunen, niet verder bezuinigen
Naast vaste subsidies voor instellingen geeft de gemeente projectsubsidies aan nieuwe culturele initiatieven. De VVD wil dat zulke steun altijd eindig is; andere partijen willen juist meerjarige zekerheid, zodat initiatieven en vrijwilligers vooruit kunnen plannen.
Eerder oneens Culturele initiatieven blijvend steunen, niet verder bezuinigen
De partij wil niet verder bezuinigen op cultuur en lokale festivals en culturele activiteiten niet alleen helpen opzetten, maar ook in stand houden, juist ook kleine initiatieven. Een vaste einddatum voor projectsubsidie noemt ze niet.
“Wij steunen van harte het opzetten en in stand houden van lokale festivals en culturele activiteiten, en zeker die uit de dorpen zelf.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: p. 23Verenigingen en dorpshuizen in de dorpen van Wijdemeren houden na de fusie minstens vier jaar dezelfde subsidie als nu.Geen standpunt gevonden
Hilversum en Wijdemeren hebben elk eigen regels voor subsidies aan verenigingen, dorpshuizen en cultuur. Na de fusie worden die gelijkgetrokken (geharmoniseerd). Een garantie geeft verenigingen in Loosdrecht, Kortenhoef, 's-Graveland, Ankeveen en Nederhorst den Berg zekerheid, maar stelt een gelijke verdeling over de hele gemeente uit.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
De gemeente betaalt mee om grote sportevenementen naar Hilversum te halen, zoals een marathon of een triatlon op de plassen.Geen standpunt gevonden
Hilversum heeft al evenementen als de City Run en in Nederhorst den Berg is een sprinttriatlon. Sommige partijen willen grotere, ook (inter)nationale evenementen die bezoekers trekken; andere geven het geld liever aan kleine evenementen die inwoners zelf in buurten en dorpen organiseren, of vinden dat evenementen zichzelf moeten bedruipen.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
De regels voor monumenten worden soepeler, zodat eigenaren hun pand makkelijker kunnen verduurzamen of verbouwen.Geen standpunt gevonden
De nieuwe gemeente telt veel monumenten, met veel werk van architect Dudok en beschermde dorpsgezichten in de dorpen. Voor veranderingen aan een monument, zoals zonnepanelen of isolatie, zijn vaak een vergunning en advies van een commissie nodig. Soepeler regels maken verduurzamen en verbouwen makkelijker, maar kunnen het historische karakter aantasten.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Een school in een monumentaal gebouw krijgt nieuwbouw als dat goedkoper en beter is; het oude pand krijgt een andere functie.Geen standpunt gevonden
Verschillende scholen zitten in monumentale gebouwen, waaronder scholen van Dudok. De gemeente betaalt de schoolgebouwen en heeft een huisvestingsplan voor scholen tot 2039 met grote investeringen. De keuze is of de gemeente deze gebouwen renoveert en verduurzaamt voor onderwijs, of nieuwe scholen bouwt en de oude panden bijvoorbeeld voor wonen gebruikt.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Bestuur, fusie en dorpen
Elk dorp en elke wijk krijgt een eigen, door de inwoners gekozen dorps- of wijkraad.Eens Elk dorp en elke wijk krijgt een gekozen raad
Een dorps- of wijkraad is een groep inwoners die namens het dorp of de wijk meepraat met de gemeente. De vraag is of elk dorp en elke wijk zo'n raad krijgt die door de inwoners wordt gekozen, of dat de gemeente dat aan dorpen en wijken zelf laat of inspraak op een andere manier regelt.
Eens Elk dorp en elke wijk krijgt een gekozen raad
De partij wil dat elk dorp en elke wijk een eigen gekozen raad krijgt, tegelijk met de gemeenteraad gekozen, met eigen budget.
“Wij willen dat elk dorp en elke wijk een eigen gekozen raad krijgt.”
Verkiezingsprogramma: p. 8; MijnStem: 'Dorps- en wijkraden laten kiezen door bewoners'Dorps- en wijkraden mogen zelf besluiten nemen over zaken die alleen hun eigen dorp of wijk raken, in plaats van alleen advies te geven.Eens Dorps- en wijkraden krijgen zeggenschap over eigen onderwerpen
Een dorps- of wijkraad kan de gemeente adviseren, of zelf beslissen over bijvoorbeeld een eigen budget of de inrichting van een plein. De Gemeentewet maakt het mogelijk om bevoegdheden over te dragen aan zo'n raad, maar de gemeenteraad houdt het laatste woord over de begroting. Tegenstanders vrezen een extra bestuurslaag tussen inwoners en gemeenteraad.
Eens Dorps- en wijkraden krijgen zeggenschap over eigen onderwerpen
De partij wil dat dorps- en wijkraden naast adviesrecht en een eigen budget zeggenschap krijgen over een aantal onderwerpen die alleen hun eigen gebied raken.
“Over een aantal onderwerpen die alleen hun eigen gebied raken, krijgen ze zeggenschap.”
Verkiezingsprogramma: p. 8Elk dorp krijgt een eigen gemeenteloket dat minstens één dag per week open is, ook als dat extra geld kost.Eens Een loket in elk dorp, bijvoorbeeld een dagdeel per week
Voor bijvoorbeeld een paspoort of rijbewijs konden inwoners terecht bij het stadskantoor in Hilversum en het gemeentehuis in Loosdrecht. Het loket in Loosdrecht sluit eind december 2026; vanaf januari 2027 is er alleen het stadskantoor in Hilversum. De vraag is hoe dichtbij de gemeente in de dorpen moet zijn: een vast loket per dorp, spreekuren in dorpshuizen, een mobiel loket dat langs de dorpen rijdt, of vooral hulp via internet en telefoon, op afspraak.
Eens Een loket in elk dorp, bijvoorbeeld een dagdeel per week
De partij wil servicepunten in de dorpen, in bestaande dorpshuizen en buurtkamers, waar inwoners bijvoorbeeld een dagdeel per week terechtkunnen voor onder meer een paspoort of rijbewijs. Volgens de partij kost dat weinig.
“Wij willen daar bijvoorbeeld een dagdeel per week een loket houden.”
Verkiezingsprogramma: p. 6; MijnStem: 'Gemeenteloketten in alle dorpen instellen'De nieuwe gemeente geeft de dorpen de komende jaren voorrang bij investeringen, ook als plannen in de stad daardoor moeten wachten.Geen standpunt gevonden
De fusie volgde op financiële en bestuurlijke problemen in Wijdemeren; meerdere partijen wijzen op achterstallig onderhoud aan wegen en voorzieningen in de dorpen. De nieuwe gemeente moet kiezen hoe ze geld verdeelt tussen stad en dorpen. Sommige partijen willen de dorpen een gegarandeerd budget geven, andere willen investeren waar de nood het hoogst is, zonder vooraf onderscheid tussen stad en dorp.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Na de fusie worden regels, tarieven en subsidies zo snel mogelijk in de hele gemeente gelijk getrokken.Eerder eens Gelijktrekken kan, maar alleen naar boven
Hilversum en Wijdemeren hadden elk eigen regels, belastingen en subsidies; die moeten na de fusie op elkaar worden afgestemd (harmoniseren). De raad stelde in oktober 2026 een routekaart vast voor het gelijktrekken van het dorpen- en wijkenbeleid. De keuze is hoe snel en hoe ver: overal hetzelfde, of bewust verschillen per kern laten bestaan.
Eerder eens Gelijktrekken kan, maar alleen naar boven
De partij wil dat regelingen voor minima in de dorpen worden opgetrokken en niet gelijkgetrokken, omdat gelijktrekken ook naar beneden kan. Ze wil wel één regeling voor opkoopbescherming en forensenbelasting in de hele gemeente.
“Wij letten er scherp op dat de regelingen worden opgetrokken en niet gelijkgetrokken. Gelijktrekken kan ook naar beneden.”
Verkiezingsprogramma: p. 6; p. 10; p. 36Kleine evenementen in de dorpen blijven na de fusie vrij van leges.Eens Kleine dorpsevenementen zonder leges
Leges zijn de kosten die de gemeente rekent voor een vergunning, bijvoorbeeld voor een evenement. In Hilversum is voor een heel klein evenement een gratis melding genoeg, maar voor een evenement met vergunning betaal je leges; in Wijdemeren zijn kleine, niet-commerciële dorpsevenementen vrijgesteld. Die vrijstelling blijft in 2027 voorlopig gelden in de dorpen; later moet de raad kiezen of het verschil blijft, of dat overal dezelfde regel komt, eventueel met subsidie als compensatie.
Eens Kleine dorpsevenementen zonder leges
De partij vindt dat kleine evenementen in de dorpen na de fusie geen leges hoeven te betalen. Ze steunt lokale festivals, zeker die uit de dorpen zelf.
“Wij steunen van harte het opzetten en in stand houden van lokale festivals en culturele activiteiten, en zeker die uit de dorpen zelf.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'Kleine evenementen in de dorpen moeten na de fusie geen leges hoeven te betalen' (voor); p. 23Een referendum is een advies: de gemeenteraad mag na afweging anders besluiten dan de uitslag.Geen standpunt gevonden
Hilversum heeft sinds 2017 een correctief raadgevend referendum: inwoners kunnen na een raadsbesluit om een stemming vragen, maar de raad beslist uiteindelijk zelf. In Wijdemeren werd een voorstel voor een referendumregeling in 2024 verworpen. Een bindend referendum, waarbij de uitslag de raad verplicht, kan volgens de huidige wet niet; sommige partijen willen dat de raad de uitslag toch altijd volgt.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Hilversum regelt meer zelf en minder samen met de andere gemeenten in de Regio Gooi en Vechtstreek.Geen standpunt gevonden
In de Regio Gooi en Vechtstreek werken de Gooise gemeenten samen, onder meer aan opvang en bescherming, Veilig Thuis, vrouwenopvang en afvalinzameling. Na de fusie is Hilversum, met ongeveer 119.000 inwoners, veruit de grootste gemeente in de regio. In de Metropoolregio Amsterdam (MRA) praat Hilversum nu mee via de regio; sommige partijen willen daar een eigen plek of taken terughalen, andere willen de samenwerking juist versterken met meer zeggenschap voor de raden.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Geld en belastingen
Als de begroting een tekort heeft, mogen de lokale belastingen omhoog om voorzieningen als buurthuizen, bibliotheek en zorg te sparen.Eerder eens Voorzieningen beschermen; sterkste schouders dragen zwaarste lasten
De nieuwe gemeente verwacht krappe jaren: het Rijk geeft vanaf 2028 minder geld, en volgens meerdere partijen brengt Wijdemeren achterstallig onderhoud mee. Een tekort kan de raad dichten door minder uit te geven of door de OZB en andere heffingen te verhogen. Bij 'eens' gaat het behoud van voorzieningen voor lage lasten; bij 'oneens' gaat de gemeente eerst snijden in eigen uitgaven, ook als voorzieningen dan krimpen.
Eerder eens Voorzieningen beschermen; sterkste schouders dragen zwaarste lasten
De partij wil voorzieningen beschermen, maar de rekening niet blind bij iedere inwoner leggen. Ze kijkt eerst naar wie meer draagkracht heeft.
“We willen voorzieningen beschermen, maar niet de rekening blind bij iedere inwoner neerleggen.”
Antwoord van de partij in MijnStem: MijnStem: 'Tekorten op de begroting oplossen door: bezuinigen of lokale lasten verhogen'De OZB blijft de komende vier jaar meestijgen met de inflatie, in plaats van omlaag te gaan.Eerder eens Woonlasten niet harder dan inflatie; afval naar OZB verschuiven
De OZB wordt per 2027 in de hele gemeente gelijk getrokken op het Hilversumse niveau: woningeigenaren in Wijdemeren gaan daardoor minder betalen, in Hilversum stijgen de woonlasten in 2027 met ongeveer 4% omdat de inflatie hoger is. Daarna is het uitgangspunt dat de woonlasten (OZB, afval- en rioolheffing) jaarlijks met de inflatie meestijgen. Veel partijen willen dat zo houden; een kleinere groep wil de OZB echt verlagen door de gemeente minder te laten doen.
Eerder eens Woonlasten niet harder dan inflatie; afval naar OZB verschuiven
De partij wil dat de woonlasten niet harder stijgen dan de inflatie. Ze wil de afvalkosten verschuiven naar de OZB en de OZB voor bedrijfspanden verhogen.
“Wij willen die kosten verschuiven naar de onroerendezaakbelasting.”
Afgeleid uit wat de partij over een verwant punt zegt: Stemgids: 'De woonlasten mogen niet harder stijgen dan de inflatie' (voor); p. 36Bij een tekort horen subsidies voor cultuur, evenementen en maatschappelijke organisaties bij de eerste uitgaven die omlaag gaan.Oneens Geen verdere bezuinigingen op cultuur en verenigingen
De gemeente geeft jaarlijks subsidie aan onder meer culturele instellingen, verenigingen, welzijnswerk en evenementen. Na de fusie moeten de regelingen van Hilversum en Wijdemeren worden samengevoegd. Bij een tekort is subsidie een post die de raad relatief snel kan verlagen, maar dat raakt clubs en instellingen direct.
Oneens Geen verdere bezuinigingen op cultuur en verenigingen
De partij wil niet verder bezuinigen op cultuur en steunt verenigingen, maatschappelijke organisaties en lokale festivals.
“Er wordt niet verder bezuinigd op cultuur.”
Verkiezingsprogramma: p. 23Voor afval betaalt elk huishouden hetzelfde vaste bedrag, hoeveel restafval het ook aanbiedt.Geen standpunt gevonden
De afvalstoffenheffing is nu in Hilversum en Wijdemeren een vast bedrag per huishouden, dat alleen afhangt van het aantal personen en niet van de hoeveelheid afval. Een deel van de partijen wil dat je minder betaalt als je goed scheidt en weinig restafval hebt, bijvoorbeeld via een chip in de container. Tegenstanders vrezen illegaal dumpen, meer administratie en hogere rekeningen voor gezinnen met veel luiers of incontinentiemateriaal.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
De toeristen- en forensenbelasting blijven laag, om bezoekers en eigenaren van recreatiewoningen te ontzien.Oneens Forensen- en toeristenbelasting in de hele gemeente invoeren
Forensenbelasting betalen mensen met een tweede huis of recreatiewoning in de gemeente; die gold alleen in Wijdemeren, maar geldt vanaf 2027 in de hele nieuwe gemeente, met een maximum van ongeveer 1.500 euro per jaar. Toeristenbelasting betalen gasten per overnachting; die bestaat al in beide gemeenten. Meer opbrengst hieruit kan de lasten voor inwoners drukken, maar raakt ook recreatieondernemers aan de plassen en in de stad.
Oneens Forensen- en toeristenbelasting in de hele gemeente invoeren
De partij wil de forensenbelasting en de toeristenbelasting in de hele gemeente invoeren, zodat eigenaren van tweede en recreatiewoningen meebetalen. Ze stemde in 2025 voor invoering in Hilversum.
“Zo betalen eigenaren van tweede woningen en recreatiewoningen die hier niet hun hoofdverblijf hebben ook mee aan onze voorzieningen.”
Verkiezingsprogramma: p. 36; Raad Hilversum, 12-11-2025: M25-109 (voor)Om dure inhuur te verminderen neemt de gemeente meer eigen mensen in vaste dienst, ook als het ambtelijk apparaat daardoor groeit.Geen standpunt gevonden
Vrijwel alle partijen willen minder dure externe inhuur en adviesbureaus. De echte keuze is wat ervoor in de plaats komt: eigen vaste medewerkers (meer ambtenaren) of minder taken en een kleiner apparaat. De fusie levert ook besparingen op bestuur en management op die op beide manieren kunnen worden ingezet.
Geen standpunt gevonden
In het programma en de andere bronnen is hierover geen duidelijk standpunt gevonden.
Om de schuld te beperken worden grote investeringen, zoals nieuwe schoolgebouwen, over meer jaren gespreid.Oneens Extra geld voor schoolgebouwen, geen uitstel
Hilversum heeft een oplopende schuld, en de nieuwe gemeente staat voor grote uitgaven aan schoolgebouwen en onderhoud aan wegen, bruggen en beschoeiing. Volgens de voorjaarsnota 2026 komt de schuld over tien jaar ruim boven de grens van 130% van de jaarinkomsten die de gemeente zichzelf heeft gesteld. Spreiden over meer jaren houdt de schuld en de rentelasten lager, maar betekent dat scholen en wegen langer moeten wachten.
Oneens Extra geld voor schoolgebouwen, geen uitstel
De partij vindt dat uitstel van schoolgebouwen alleen duurder wordt en maakt extra geld vrij voor onderwijshuisvesting. Over andere grote investeringen zegt ze niets.
“De SP maakt extra geld vrij voor onderwijshuisvesting.”
Verkiezingsprogramma: p. 21Bij nieuwe projecten in het centrum kiest de gemeente voor eenvoudige en goedkope materialen, ook als het resultaat minder uitstraling heeft.Eerder eens Wil een soberder en goedkopere inrichting van het centrum
Voor de Kerkbrink in het centrum van Hilversum stemde de raad in 2023 in met een nieuw ontwerp, met onder meer natuursteen en een fontein, en met een hoger budget. Bij volgende projecten in het centrum, zoals rond het station en het Oosterspoorplein, speelt opnieuw de vraag of de gemeente kiest voor kwaliteit en uitstraling of voor een sobere, goedkopere uitvoering.
Eerder eens Wil een soberder en goedkopere inrichting van het centrum
De partij vond de herinrichting van de Kerkbrink te duur en wil soberder en goedkoper. Een algemene regel voor alle projecten in het centrum noemt ze niet.
“De SP was tegen de miljoenen kostende nieuwe inrichting van de Kerkbrink.”
Antwoord van de partij in Stemgids Hilversum: Stemgids: 'De herinrichting van de Kerkbrink moet soberder en goedkoper' (voor); Raad Hilversum, 06-12-2023: Herinrichting Kerkbrink (tegen)